OrtaI Jeo-Ekonomi ve Darboğazlar20 Ekim 2026, Salı
Asyalı rafineriler navlun yüzünden küçük tankere ve teslim alımına döndü
Reuters'ın 20 Ekim haberine göre Asyalı rafineriler rekor navlun nedeniyle süper tanker yerine Aframax kiralıyor ve teslim bazlı alıma geçiyor. Vitol'e göre yaklaşık 80 VLCC Hürmüz'deki mekik seferlerine bağlı.
AsiaOne'da yayımlanan Reuters haberine göre Tayvanlı CPC geçen hafta 6 Aframax kargosu aldı; şirket normalde ayda 2–3 VLCC kiralıyordu. Bir Aframax yaklaşık 600 bin varil, bir VLCC yaklaşık 2 milyon varil taşıyor. Güney Koreli SK Energy, Kasım başında ABD petrolü yüklemek için Samos adlı Aframax'ı bir gemi simsarına göre 23 milyon dolara kiraladı. Vitol'ün Asya başkanı Kieran Gallagher, yaklaşık 80 VLCC'nin Hürmüz'deki mekik seferlerine bağlandığını ve ABD hamını Asya'ya taşımanın varil başına 40 dolara çıktığını söyledi.
Ekim 2026'da fiyat farkını artık rota belirliyor. OilPrice.com'un 20 Ekim haberine göre rekor navlun ABD Körfez Kıyısı'ndan Asya'ya arbitrajı fiilen kapattı ve Umman Körfezi'ndeki gemiden gemiye aktarmalar süper tankerleri haftalarca bekletiyor. Cyprus Shipping News'e göre 15 Ekim'de Körfez–Çin VLCC rotası (TD3C) günlük 1.356.523 dolar kazandırırken ABD Körfezi–Çin rotası (TD22) 603.486 dolarda kaldı; TD22 bir ayda %108,2 arttı. Reuters'a göre ADNOC önümüzdeki 2 ay için, Saudi Aramco da Kasım için Asyalı alıcılara navlunu kendileri üstlenerek teslimli kargo sattı.
Asya'ya 2 milyon varillik gemiyle ulaşamayan uzak ham iskontoya itiliyor. Reuters'a göre bazı Batı Afrika hamlarının farkı varil başına eksi 20 dolarla tüm zamanların en düşüğüne indi, Kuzey Denizi Dated Brent primi ise geçen hafta 20 doları aşarak rekor kırdı. OilPrice.com'a göre Wood Mackenzie verisinde Johan Sverdrup'un Brent'e primi 24 dolara çıktı. Formosa Petrochemical başkanı K Y Lin, 40 doların üzerindeki brüt rafineri marjlarının navlunla eridiğini, Orta Doğu hamında net marjın 10 doların üzerinde kaldığını söyledi.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Hürmüz'deki 80 VLCC'lik bağlanma Atlantik–Asya ticaretini fiyatla değil gemiyle kesiyor. Asyalı alıcılar 600 bin varillik tankere ve teslimli Orta Doğu hamına yönelirken ABD ve Batı Afrika hamı iskontoya itiliyor. En olası yol, 80 VLCC'lik bağlanma sürdükçe bu iki bloklu fiyatlamanın kasım boyunca kalması.
Olası etkiler
- Ham fiyat farklarıOlumsuzKısa vade
Batı Afrika hamı eksi 20 dolara inerken Dated Brent primi 20 doları aştı; aynı varil kalitesi rota yüzünden iki ayrı fiyattan işlem görüyor.
- Üretici geliriOlumsuzOrta vade
Teslimli satışta navlunu Aramco ve ADNOC üstleniyor; günlük 1,36 milyon dolarlık VLCC maliyeti üreticinin varil başına net gelirinden düşüyor.
- TürkiyeOlumsuzKısa vade
Avrupa rafinerileri yakın bölge hamına yöneldiği için Akdeniz'e gelen Batı Afrika ve Kuzey Denizi kargolarında rekabet artıyor; Türk rafinerilerinin ham maliyeti primle yükselebilir.
İhtimaller
- 1Bağlanma sürer%55
VLCC'ler Hürmüz mekiğinde kalır, Asya Aframax ve teslimli alımı Aralık yüklemelerine taşır.
İzlenecek: Baltic Exchange TD22 ve TD3C haftalık değerleri
- 2Navlun kısmen gevşer%30
Yaptırımlı tankerlerin meşru ticarete dönmesi ve gölge filo muafiyeti tonajı artırır, TD22 düşer.
İzlenecek: OFAC'ın tanker statü değişikliği için onay mekanizmasını yayımlaması
- 3Boğaz açılır, filo serbest kalır%15
Hürmüz geçişleri artar, 80 VLCC'nin bir kısmı Atlantik'e döner, arbitraj yeniden açılır.
İzlenecek: IMF PortWatch günlük Hürmüz geçişinin 20'nin üzerine çıkması
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Hürmüz'e bağlı VLCC▼ ~80
- TD22 aylık▼ +%108,2
- Batı Afrika farkı▼ −20 $/v