Sütun V
Teknoloji Jeopolitiği ve Yapay Zekâ
Yarı iletkenler, ihracat kontrolleri, yapay zekâ yarışı ve asimetrik biyolojik/sentetik teknoloji güvenliği riskleri.
- Olay · 30 gün
- 77
- Yüksek önem
- 5
- Rapor · 30 gün
- 19
- Bölge
- 5
Teknoloji ve YZ · olay haritası· 5 içerik · 1 yüksek önem
Sütun akışı
Olaylar
VTeknoloji ve YZ·Analiz·Asya-Pasifik
Çin'in yapay zekâ hesabını artık şirket sözleşmesi ve Taipei yasası kısıyor
Nvidia'nın bulut ortaklarına yeni sözleşmelerde satışların en az %51'ini Çin dışına yapma şartı ve Tayvan'ın 10 yıl hapis öngören ihracat tasarısı aynı haftaya düştü. Kısıtı artık yalnızca Washington'un 1 lisans rejimi değil, tedarikçinin sözleşmesi ve üretici ülkenin ceza kanunu çiziyor.
Teknoloji Jeopolitiği Masası · 5 Kasım 2026 · 7 dk
VTeknoloji ve YZ·Analiz·Asya-Pasifik
Ateşkes metinsiz uzarken Pekin ve Washington yeni lisans kapıları yazıyor
3 Kasım itibarıyla ne Federal Register'da BIS imzalı uzatma ne de Pekin'in ihracat kontrol portalında yeni askı duyurusu var. Bu arada iki taraf 15 Kasım–7 Aralık arasına yayılan 4 yeni hukuki araç takvime koydu.
Teknoloji Jeopolitiği Masası · 3 Kasım 2026 · 8 dk
VTeknoloji ve YZ·Analiz·Asya-Pasifik
Nadir toprakta asıl kısıt takvim değil, 16 katlık iki fiyatlı piyasa
10 Kasım'a 10 gün kala ne Washington ne Pekin metin yayımladı. Ama ateşkes Nisan 2025 lisansını hiç kapsamıyor: disprozyum oksit Çin içinde kilosu 210–216 $, Avrupa'da yaklaşık 3.500 $ ediyor.
Teknoloji Jeopolitiği Masası · 31 Ekim 2026 · 7 dk
VTeknoloji ve YZ·Analiz·Amerika
Washington çip lisansını Amerikan fabrikası karşılığında pazarlığa açıyor
Solidigm 45 milyar dolarlık ABD fabrikasını Çin'deki Dalian tesisine ekipman iznine bağladı. Aynı hafta iştirak kuralı askısını uzatan metin, 11 gün kala Federal Register'da hâlâ yok.
Teknoloji Jeopolitiği Masası · 29 Ekim 2026 · 6 dk
VTeknoloji ve YZ·Analiz·Asya-Pasifik
Yapay zekâ çipi Asya'nın büyümesini tek kaleme yığıyor
Kore 27 Ekim'de %1 büyüdü ve büyümenin yarısını çip taşıdı; aynı gün TSMC'nin paketleme fiyatını %20'ye kadar artıracağı yazıldı. Manşet güç, kısıt ise tek bir döngüye bağlanan büyüme ve paketlemede ikiye katlanan teslim süresi.
Teknoloji Jeopolitiği Masası · 27 Ekim 2026 · 7 dk
VTeknoloji ve YZ·Analiz·Amerika
Ateşkes tarifede duruyor, Washington baskıyı sermayeye ve bileşene taşıyor
ABD Hazinesi 22 Ekim'de Çin biyoteknolojisine yatırımı kısıtlayan taslağı yayımladı, FCC aynı gün Huawei çipli 2 cihazı durdurdu. Tarife ateşkesi ocağa uzatılmışken baskı, APEC'e 4 hafta kala sermaye ve bileşen kanalına kayıyor.
Teknoloji Jeopolitiği Masası · 24 Ekim 2026 · 7 dk
Karar modülleri
Son rapordan: Çin yongayı alamıyor, hesabı kiralıyor; sıradaki kapı Hindistan olabilir · 6 Kasım 2026
Olasılıklar
Senaryolar
| Senaryo | Olasılık | Tetikleyici | Piyasa etkisi |
|---|---|---|---|
| H1Sözleşme kapıyı daraltır | %50 | RASA Senato'da beklerken Nvidia şartı yeni sözleşmelerde yayılır, Avrupa bulutları Çinli müşteriye ek doğrulama ister. | Kiralık hesap pahalanır ama kapanmaz; talep denetimi zayıf ev sahibi ülkelere, öncelikle Güneydoğu ve Güney Asya'ya kayar. |
| H2Kiralık pazar büyür | %30 | Kongre'nin el değiştirmesi RASA'yı rafa kaldırır, Nvidia şartının ölçütü belirsiz kalır. | Çinli laboratuvarlar %30–50 primle denizaşırı kapasite kiralamayı sürdürür; Hindistan'ın atıl kapasitesi yabancı taleple dolar. |
| H3Yasa kapıyı kapatır | %20 | Senato RASA'yı geçirir ve bulut erişimi lisansa bağlanır. | Denizaşırı kiralama yasal risk taşır; Çin yerli hızlandırıcıya ve gri piyasa sunucuya yönelir. |
Modül A
Kısıt Matrisi
YAPISAL ORT. 3,8 · OPERASYONEL ORT. 2,7Yapısal kısıtlar baskın: sonuç, aktörlerin tercihlerinden çok bu sınırlarla belirlenir.
Yapısal kısıtlarkalıcı · iradeden bağımsız
Uzaktan erişime yasal yetki yok · ABD
4/5RASA ocakta Temsilciler Meclisi'nden geçti, Senato'dan geçmedi; mevcut yasa denizaşırı bulut erişimi için geniş yetki vermiyor.
Yabancı satışı ödüllendiren vergi tatili · Hindistan
4/5Hindistan yurt dışına hizmet satan bulutlara 20 yıllık vergi tatili veriyor; kapasitenin yaklaşık %60'ı hiper ölçeklilerde, yerli kurumsal pay %13'ün altında.
Çin'in hesap açlığı · Çin
4/5Moonshot Kimi K3'te talep kapasiteyi aşınca yeni abonelikleri durdurdu; 8.000'i aşkın GPU'luk küme için %30–50 prim önerdi.
Donanım kapısı kilitli · ABD
3/5ABD SK Hynix'in Dalian genişlemesi için ekipman lisansını 3 Kasım itibarıyla bekletiyor; geçerli son kullanıcı statüsü 2025 sonunda kaldırıldı.
Operasyonel sürtünmegeçici · zamanla çözülür
%51 ölçütü belirsiz haftalar
3/5Nvidia şartının gelir, müşteri sayısı ya da kapasite üzerinden mi ölçüleceği açıklanmadı; kural yalnızca yeni sözleşmeleri bağlıyor.
Atıl sübvansiyonlu GPU aylar
3/5Rhodium'a göre IndiaAI'nin sübvanse ettiği GPU'ların yaklaşık %80'i boş; atıl kapasite yabancı kiracıyı cazip kılıyor.
Şebeke kısıntısı aylar
2/52026'nın ikinci çeyreğinde 8.100 GWh'ı aşan güneş üretimi, yani üretimin %11'i, şebeke sınırı yüzünden kısıldı.
Modül B
Sinyal ve Gürültü
SİNYAL %60 · GÜRÜLTÜ %40
- GÜRÜLTÜ
Hindistan'a akan 300 milyar $ yerli yapay zekâ talebini gösteriyor
Rhodium'a göre taahhütler 1 yılda 300 milyar $'ı aştı ama sübvansiyonlu GPU'ların yaklaşık %80'i atıl, yerli kurumsal kapasite payı %13'ün altında.
Rhodium Group — Hyperscaler Heaven? A Reality Check on India's AI Ambitions (27 Ekim 2026)
- SİNYAL
İhracat boşluğunun artık bir piyasa fiyatı var
CNBC'nin 4 kaynağına göre Moonshot Avrupa'da 8.000'i aşkın Blackwell GPU'luk küme için Çinli olmayan müşteriden %30–50 fazla peşin ödeme önerdi.
CNBC — Chinese AI lab Moonshot turned to Europe for Nvidia Blackwell access (5 Kasım 2026)
- SİNYAL
Hint GPU bulutlarının geliri yabancı müşteriye bağlı
Yotta'nın gelirinin yaklaşık %80'i yabancı müşteriden; şirket 7 milyar $'lık Nvidia GPU alımının yarısını 1 milyar $'lık pazar yeri anlaşmasına ayırıyor.
Rhodium Group — Hyperscaler Heaven? A Reality Check on India's AI Ambitions (27 Ekim 2026)
- GÜRÜLTÜ
Washington Çin'e teknoloji kapısını gevşetiyor
ABD SK Hynix'in Dalian genişlemesi için ekipman lisansını 3 Kasım itibarıyla onaylamadı; Kessler kapasite artışına ek ekipman istemediklerini yineledi.
- SİNYAL
Hindistan'ın teşvik rejimi yabancı hizmet satışını ödüllendiriyor
Yurt dışına satılan hizmete 20 yıllık vergi tatili, 28 eyaletin 15'inde ayrı politika; Axis Capital'e göre 2030'a kadar eklemelerin %90'ından fazlası hiper ölçeklilerde.
Elets CIO — Rhodium Group report on India's AI data centre boom (2 Kasım 2026)
Modül C
Varlık Sınıfı ve Pozisyonlama Çıkarımları
| Varlık sınıfı | Maruziyet | Aktarım kanalı | H1 | H2 | H3 | Beklenen | Kanaat | Vade | İzlenecek |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hisse | Hint GPU bulutu ve veri merkezi işletmecileri | Atıl kapasitenin yabancı taleple dolması ile son kullanıcı doğrulama yükü arasındaki denge | − | + | −− | −0,60 | ●●● | 3–12 ay | IndiaAI ve MeitY müşteri doğrulama kuralları, Yotta müşteri dağılımı |
| Hisse | Avrupa GPU bulutu işletmecileri | Primli Çinli kiracı ile ABD sözleşme şartları arasındaki gelir riski | − | + | −− | −0,60 | ●●● | 3–12 ay | Senato RASA oylaması ve Nvidia yeni sözleşme şartları |
| Kredi | Hint veri merkezi proje finansmanı | Eyalet teşvik revizyonu ve yabancı müşteri yoğunluğunun kredi fiyatlamasına yansıması | − | + | − | −0,40 | ●●● | 12+ ay | Eyalet veri merkezi politika revizyonları ve dağıtım şirketi borç verisi |
Son 30 gün
Bölgesel dağılım
En sık geçen
Aktörler
Batı dışı kaynaklar
Çok kutuplu bakış
- Çin · İngilizceÇin'e yakın yayına göre maden ihracat yasağı artık teknoloji pazarlığının aracı
- Japonya · İngilizceWashington'ın çip ekipmanı yasası Japonya'yı kural alıcıdan kural yapıcıya zorluyor
- Avustralya · İngilizceSidney'den bakınca yapay zekâ ihracatı Doğu Asya'nın sanayi merdivenini yeniden çalıştırmıyor
- Singapur · İngilizceSingapur'dan bakış, Güneydoğu Asya yapay zekâda bağımsızlık değil çıkış seçeneği aramalı