İçeriğe geç

Doğruluk karnesi

Her bültende o okumayı çürütecek gelişmeyi, her raporda zinciri kıran koşulu önceden yazıyoruz. Vadesi gelince ne olduğunu burada kaydediyoruz. Yanıldığımız kayıtlar silinmez, karneden çıkarılmaz.

Şu ana kadar

65 denetim · 13 kayıt denetlendi

Doğrulandı
17
Yayımlanan okuma, sonradan gelen veriyle ayakta kaldı.
Kısmen tuttu
17
Okumanın bir kısmı tuttu, bir kısmı tutmadı.
Yanlışlandı
11
Çürütücü koşul gerçekleşti; okuma geçersiz.
Henüz açık
20
Vade dolmadı ya da belirleyici veri henüz yok.

Örneklem küçük. Bu sayılar bir başarı oranı değil, yalnızca şimdiye kadar yapılan denetimlerin dökümüdür.

Neden böyle yapıyoruz

Çürütülemeyen iddia analiz değildir. Bir okumanın hangi gelişmeyle geçersiz olacağını yayımlanma anında yazmak, sonradan anlatıyı olaya uydurmayı imkânsız kılar. Bu sayfa o sözün tutulup tutulmadığını gösterir.

23 Eylül 2026 tarihinde yayımlandı · 29 Eylül 2026 tarihinde denetlendi

Risk primi çekirdeğe taşındı: 21 Eylül'de gözlem veren 14 ülkenin 14'ünde CDS açıldı, Fransa İtalya'yı geçti

Raporu aç ›
  • Senaryo

    Doğrulandı

    Yayımlanan iddia

    H1 · %50 — Senkron sıkılaşma, primler yüksek bantta: enerji yüksek kalır, gelişmiş ve gelişmekte olan ülke primleri 21 Eylül seviyelerinde kalıcılaşır, Fransa İtalya'nın üzerinde kalır.

    Ne oldu

    Yön tuttu, seviye beklenenden sert çıktı. Primler 21 Eylül'de sabitlenmedi, daha da açıldı. Fransa'nın 5 yıllık CDS'i 21 Eylül'deki 47,19'dan 24 Eylül'de 57,42 baz puana çıktı. İtalya aynı gün 45,12'de kaldı, yani Fransa İtalya'nın üzerinde durdu. Almanya 8,49'dan 9,50'ye, Türkiye 242,43'ten 245,17'ye yükseldi.

    Kanıt: Investing.com — France CDS 5 Years USD
  • Senaryo

    Yanlışlandı

    Yayımlanan iddia

    H2 · %30 — Enerji geri çekilir, primler daralır: Brent 100 doların belirgin altında kalıcılaşır, 21 Eylül açılmasının bir kısmı geri alınır, Türkiye CDS'i 230 civarına dönebilir.

    Ne oldu

    Tetik gerçekleşmedi. Brent 100 doların altına inmek yerine 24 Eylül'de 106,60 $'a çıktı ve 28 Eylül Asya açılışında yeniden 106 doları aştı. Türkiye CDS'i 230'a dönmedi; 25 Eylül'de 27 Mayıs'tan beri ilk kez 250'yi geçti.

    Kanıt: 28 Eylül 2026 · Brent Asya açılışında 106 doları aştı, İran yeni tur görmüyor
  • Senaryo

    Kısmen tuttu

    Yayımlanan iddia

    H3 · %20 — Çekirdekte kırılma: Fransa–Almanya farkı 110 baz puanı aşar ve Fransa CDS'i 50'yi geçer; ECB parçalanma riskiyle sıkılaşma arasında sıkışır.

    Ne oldu

    Tetiğin yarısı gerçekleşti. Fransa'nın 5 yıllık CDS'i 23 Eylül'de 55,98, 24 Eylül'de 57,42 baz puanla 50'nin üzerine çıktı. Fransa–Almanya 10 yıllık farkı için kaynaklar ayrışıyor: 28 Eylül kapanışlarından (Fransa %4,78, Almanya %3,63) hesaplanan fark yaklaşık 115 baz puan, başka bir sağlayıcıda 25 Eylül değeri 105,4. Eşiğin aşıldığını tek bir tutarlı seriyle doğrulayamadık. ECB'nin parçalanma riskine karşı politika değiştirdiğine dair de kayıt yok.

    Kanıt: Investing.com — France CDS 5 Years USD
  • İzlenecek gösterge

    Doğrulandı

    Yayımlanan iddia

    Eşik: Türkiye CDS'inin 250 baz puanı aşması, Türkiye priminin blok hareketin ötesine geçtiğini ve ülkeye özgü baskı eklendiğini gösterecekti.

    Ne oldu

    Eşik 25 Eylül'de aşıldı: Türkiye CDS'i 27 Mayıs'tan beri ilk kez 250'nin üzerine çıktı. Ülkeye özgü baskının kaynağı da açıkça görüldü: 131 fonluk, yaklaşık 18 milyar $'lık tasfiye ve genişleyen fon soruşturması.

    Kanıt: 25 Eylül 2026 · Türkiye CDS'i 27 Mayıs'tan beri ilk kez 250'yi aştı: 131 fonluk 18 milyar $'lık tasfiye sürerken Erdoğan sistemik risk yok dedi, tutuklu sayısı 45
  • İzlenecek gösterge

    Doğrulandı

    Yayımlanan iddia

    Eşik: ABD 10 yıllık getirisinin %5,05'i aşması, dolar iskonto oranının yeni bir üst banda taşındığını gösterecekti.

    Ne oldu

    Eşik 23 Eylül'de aşıldı: sıcak PMI verisinin ardından 10 yıllık getiri %5,10 ile 2007'den beri en yüksek düzeye çıktı. Aynı gün ABD Hazinesi 5 yıllık tahvili %5,033'ten sattı.

    Kanıt: 23 Eylül 2026 · ABD Hazinesi 70 milyar $'lık 5 yıllık tahvili %5,033'ten sattı; sıcak PMI sonrası 10 yıllık getiri %5,10 ile 2007'den beri zirvede
  • Etki zinciri

    Kısmen tuttu

    Yayımlanan iddia

    Zincirin ilk adımı: sıkılaşma kısa uca yazılır; sorun talepte değil fiyattadır. 'Talep zayıfladığı için getiriler yükseliyor' okuması gürültü olarak işaretlendi.

    Ne oldu

    Fiyat ayağı tuttu, talep ayağında yanıldık. 5 yıllık ihale %5,033'ten, 7 yıllık ihale 24 Eylül'de %5,085'ten yapıldı; bu Nisan 1993'ten beri en yüksek faiz. Ama 7 yıllıkta dolaylı talep %57,2'ye indi. Almanya'da 23 Eylül'de 5 milyar euroluk Bobl'a yalnızca 4,53 milyar teklif geldi. Talep zayıflığı gürültü değil, ikinci bir sinyaldi.

    Kanıt: 24 Eylül 2026 · ABD Hazinesi 44 milyar $'lık 7 yıllık tahvili %5,085'ten sattı: Nisan 1993'ten beri en yüksek faiz, dolaylı talep %57,2'ye indi
  • İzlenecek gösterge

    Henüz açık

    Yayımlanan iddia

    Eşikler: Japonya 30 yıllık getirisinin %4,21'i, Almanya 30 yıllık getirisinin %4,00'ı aşması uzun uca taşınan sıkılaşmayı gösterecekti.

    Ne oldu

    İki eşik de henüz aşılmadı. Japonya 30 yıllık getirisi 25 Eylül'de %4,16'da, Almanya 30 yıllık getirisi aynı gün %3,91'de kapandı. Vade dolmadı; hüküm sonraki denetime kaldı.

Ne öğrendik

Rapor yönü doğru okudu ama iki yerde yanıldı. Birincisi, primlerin 21 Eylül seviyesinde sabitleneceğini düşündük; oysa açılma sürdü ve Türkiye ülkeye özgü bir kanal ekledi. İkincisi, ihalelerdeki talep zayıflığını gürültü saydık. 7 yıllık ABD ve 5 yıllık Alman ihalesi talebin de çözüldüğünü gösterdi. Bundan sonra ihale okumasında fiyat ile talebi ayrı sinyal olarak yazacağız.

23 Eylül 2026 tarihinde yayımlandı · 28 Eylül 2026 tarihinde denetlendi

Boğaz pazarlığa açıldı, prim merkeze taşındı

Bülteni aç ›
  • Senaryo

    Yanlışlandı

    Yayımlanan iddia

    H1 · %50 — Koşullu açılış, yavaş normalleşme: İran teklifi BM'de teyit eder, ABD ablukayı kademeli gevşetir; %20 ceza rejimi yürürlüğe girer ama seçici uygulanır, geçişler haftalar içinde artar.

    Ne oldu

    En yüksek olasılığı verdiğimiz senaryonun merkezi tetiği gerçekleşmedi. Teklif teyit edildi: Arakçi 25 Eylül'de BM Genel Kurulu'nda ablukanın ve petrol yaptırımlarının kalkması şartıyla Hürmüz'ün 7. günün sonunda açılacağını söyledi. Ama ABD ablukayı gevşetmedi; Trump 26 Eylül'de 7 günlük yol haritasını reddetti, abluka toplam 122 gemiyi çevirdi. Geçişler artmadı: 24 Eylül'de 9, 25 Eylül'de tek hane. Brent gerilemedi, 24 Eylül'de 106,60 $'a çıktı. Görüşme kanalı kapanmadığı için dal ileride açılabilir; denetim penceresinde ise yanlışlandı.

    Kanıt: 26 Eylül 2026 · Trump, İran'ın Hürmüz'ü 7 günde açma planını reddetti; Tahran abluka, petrol yaptırımı ve yaklaşık 12 milyar $'lık dondurulmuş varlık şartı koymuştu
  • Senaryo

    Kısmen tuttu

    Yayımlanan iddia

    H2 · %35 — Teklif düşer, statüko sürer: teklif resmî ağızdan teyit edilmez, abluka sürer ve ceza maddeleri yasalaşır; geçiş günde tek haneli gemide kalır, Yanbu çıkışı yüklenir, Brent yeniden 100 doların üzerine çıkabilir.

    Ne oldu

    Sonuç tuttu, mekanizma tutmadı. Geçiş tek hanede kaldı (24 Eylül 9), Brent 24 Eylül'de 106,60 $, 25 Eylül'de 104,32 $ ile 100 doların üzerinde kapandı, Yanbu çıkışı hem yük hem hedef oldu: Husiler 24 Eylül'de Yanbu ve Taif'e 6 balistik füze attı, Fransa Yanbu'ya hava savunması gönderdi. Ancak tetiğin ilk ayağı yanlış: teklif teyit edildi, 25 Eylül'de Arakçi BM'de açıkça sundu. Statüko İran'ın geri çekilmesinden değil, ABD'nin 26 Eylül'deki reddinden geldi. Ceza maddelerinin genel kuruldan geçtiğine dair kayıtlı bir kanıt yok.

    Kanıt: 24 Eylül 2026 · Husiler Yanbu ve Taif'e 6 balistik füze attı; Doğu-Batı hattının Kızıldeniz ucu hedefte, Brent %3,41 artışla 106,60 $'dan kapandı
  • Senaryo

    Yanlışlandı

    Yayımlanan iddia

    H3 · %15 — Gerilim tırmanır: %20 ceza kapsamında bir gemiye el konur ya da yeni bir tanker saldırısı olur, ABD karşılık verir; Kızıldeniz tarafında da risk artar.

    Ne oldu

    Tetik gerçekleşmedi: 24–27 Eylül arasında kayıtlarımızda ceza kapsamında el koyma ya da Hürmüz'de yeni bir tanker saldırısı yok. Buna karşın senaryonun etki bacağı tetiksiz geldi: Kızıldeniz tarafında risk arttı, Husiler 24 Eylül'de Yanbu'ya, 25–26 Eylül'de Riyad ve Hamis Muşeyt'e füze ve İHA attı. Yani tırmanma Hürmüz'deki hukuki rejimden değil Yemen cephesinden geldi; senaryoyu yazdığımız biçimiyle yanlışlandı.

    Kanıt: 26 Eylül 2026 · Husiler Türkiye–Pakistan–Suudi genelkurmay toplantısının ardından Riyad'a İHA, Hamis Muşeyt'e balistik füze attı; koalisyon 2 füze ve 2 İHA düşürdüğünü açıkladı
  • İzlenecek gösterge

    Doğrulandı

    Yayımlanan iddia

    Birincil izlenecek: İran'ın 7 günlük teklifinin resmî ağızdan teyidi ve günlük Hürmüz geçiş sayısı. Teyit gelir ve geçiş birkaç gün üst üste 20'nin üzerine çıkarsa diplomasi fiziksel akışa dönüşüyor demektir.

    Ne oldu

    Gösterge ayrımı doğru yaptı: teyit geldi ama akış gelmedi. Teklifi Pezeşkiyan değil Dışişleri Bakanı Arakçi 25 Eylül'de BM'de sundu. Geçişler hiçbir gün 20'ye çıkmadı: 23 Eylül 10 (sonradan 14'e revize), 24 Eylül 9, 25 Eylül tek hane; 10 günlük ortalama 18. Diplomasi masada kaldı, fiziksel akışa dönüşmedi; Trump'ın 29 gemi iddiası bağımsız verilerle doğrulanamadı.

    Kanıt: 25 Eylül 2026 · İran, ABD ablukası ve petrol yaptırımları kalkarsa Hürmüz'ü 7. günün sonunda açmayı önerdi; Rubio atılım değil dedi, Brent %2,1 düşüşle 104,32 $'dan kapandı
  • İzlenecek gösterge

    Doğrulandı

    Yayımlanan iddia

    İkincil izlenecek: 24 Eylül Xi-Trump zirvesinden çıkacak tarife ateşkesi uzatma süresi; 6 ayın altı kısa ve koşullu bir takvim, 2 yıla yakın bir süre mıknatıs kozunun işlediği anlamına gelir.

    Ne oldu

    Uzatma kısa çıktı: Bessent 23 Eylül'de 10 Kasım'da bitecek ateşkesin 10 Ocak'a, yani yalnızca 2 ay uzatıldığını açıkladı. 24 Eylül zirvesi ortak bildirisiz bitti; tarife indirimi, çip izni ya da nadir toprak kararı çıkmadı, Çin'in 7 ek nadir toprak metaline hazırladığı kısıt da 10 Ocak 2027'ye ertelendi. Okumamızdaki kısa ve koşullu takvim dalı gerçekleşti.

    Kanıt: 24 Eylül 2026 · Xi–Trump zirvesinde ortak bildiri açıklanmadı:tarife ateşkesi 10 Kasım'dan 10 Ocak'a yalnızca 2 ay uzatıldı, çip ve nadir toprakta yeni karar yok
  • Çürütücü

    Henüz açık

    Yayımlanan iddia

    Birleşen sinyal okuması (kesinti çeyrekler süren maliyet kalemi olarak kaydediliyor) şu üçü aynı dönemde gerçekleşirse çürür: çekirdek PCE'nin arka arkaya iki ay %3'ün altına inmesi, 2 yıllık ihale getirisinin ağustos seviyesine dönmesi, Fransa priminin yeniden İtalya'nın altına düşmesi.

    Ne oldu

    Çürütücünün vadesi iki aylık PCE verisine bağlı olduğu için dolmadı; ilk sınav 30 Eylül. Ara durum okumayı destekliyor: 2 yıllık getiri 24 Eylül'de %4,87 ile ağustos ihalesindeki %4,204'ün çok üzerinde, 7 yıllık ihale %5,085 ile 1993'ten beri en yüksek faizde kapandı. Fransa 5 yıllık CDS'i 24 Eylül'de 57,42 ile İtalya'nın 45,12'sinin üzerinde kaldı.

    Kanıt: 24 Eylül 2026 · ABD Hazinesi 44 milyar $'lık 7 yıllık tahvili %5,085'ten sattı: Nisan 1993'ten beri en yüksek faiz, dolaylı talep %57,2'ye indi

Ne öğrendik

Yanıldığımız yer tetiği yanlış kişiye bağlamaktır. Hürmüz senaryolarında ayrımı İran'ın teklifi teyit edip etmemesi üzerine kurduk; oysa teklif teyit edildi ve belirleyici değişken Washington'un yanıtı oldu. Bu yüzden %50 verdiğimiz koşullu açılış dalı yanlışlandı, %35'lik statüko dalı doğru sonuca yanlış mekanizmayla ulaştı. İkinci ders: tırmanma senaryosunu yalnız Hürmüz'deki ceza rejimine bağladık, fiyatı ise Yemen cephesinden gelen Yanbu saldırısı taşıdı. Bundan sonra müzakere senaryolarında her iki tarafın kabul adımı ayrı tetik olarak yazılacak ve boğaz riski için ikinci cephe (Kızıldeniz) ayrı dal olarak ele alınacak.

23 Eylül 2026 tarihinde yayımlandı · 28 Eylül 2026 tarihinde denetlendi

Hürmüz'de iki kanal: masada 7 günlük açılış teklifi, mecliste yükün %20'si oranında ceza

Raporu aç ›

Ne öğrendik

Yanıldığımız yer fiyat eşiğinin yorumudur. Brent'in 105 doları aşmasını Hürmüz'deki müzakerenin ya da ceza rejiminin bir ölçüsü olarak yazdık; eşik iki gün içinde aşıldı ama sebep Kızıldeniz'deki Yanbu saldırısıydı. Boğazı atlayan boru hattının çıkış kapısı ayrı bir risk kanalıdır ve Hürmüz raporunun fiyat eşiklerini kirletir. Senaryo sıralaması ise büyük ölçüde doğru çıktı: ana senaryo tuttu, açılış ve ceza dalları gerçekleşmedi. Bundan sonra fiyat eşikleri tek bir nedene bağlanmayacak; her eşikte hangi kanalın fiyatı taşıdığı olay kaydıyla ayrıca doğrulanacak.

22 Eylül 2026 tarihinde yayımlandı · 27 Eylül 2026 tarihinde denetlendi

Gösterge düştü, fatura düşmedi

Bülteni aç ›
  • Senaryo

    Doğrulandı

    Yayımlanan iddia

    H3 · %20 — Talep teşhisi kazanır: ABD verileri enflasyonun talepten geldiğini doğrular, Fed daha sert ve öne yüklü bir patikaya geçer, dolar güçlenir ve gelişmekte olan ülke primleri ayrım gözetmeden açılır.

    Ne oldu

    En düşük olasılığı verdiğimiz senaryo beş günde en çok gerçekleşen oldu. 23 Eylül'de Barr ve Collins ek artırım sinyali verdi; ekim artırımı olasılığı gün içinde %55'ten %70'e çıktı, dolar endeksi 101'in üstüne geçti. 24 Eylül'de Paulson ılımlı ek sıkılaştırma gerekebileceğini söyledi, işsizlik başvuruları 197 bine indi. 25 Eylül'de ABD 30 yıllık getirisi %5,50'ye çıktı. Primler blok hâlinde açıldı: Arjantin'in ülke riski 25 Eylül'de 609 baz puanla 6 ayın zirvesine, Türkiye CDS'i 27 Mayıs'tan beri ilk kez 250'nin üstüne çıktı. Talep teşhisinin veri ayağında kesin sınav 30 Eylül'deki PCE; ancak Fed'in patikası ve piyasa bacağı şimdiden gerçekleşti.

    Kanıt: 23 Eylül 2026 · Fed'den Barr ve Collins ek artırım sinyali verdi: ekim artırımı olasılığı gün içinde %55'ten %70'e, dolar endeksi 101'in üstüne çıktı
  • Senaryo

    Kısmen tuttu

    Yayımlanan iddia

    H1 · %50 — Makas açık kalır: Hürmüz trafiği düşük seyreder, Rus rafinaj kaybı birikir ve Fed içindeki teşhis ayrışması sürer; ham petrol gevşerken rafine ürün ve risk primi pahalı kalır.

    Ne oldu

    Üç tetikten ikisi tuttu, biri tutmadı. Hürmüz düşük kaldı: 22 Eylül'de 7, 23 Eylül'de 10 ile 14 arası, 24 Eylül'de 9 geçiş. Rus rafinaj kaybı birikti: 25 Eylül'de Perm ve Novoşahtinsk durdu. Ama Fed içinde ayrışma sürmedi, sert tarafta birleşti. Senaryonun fiyat öncülü de yanlış çıktı: ham petrol gevşemedi, Brent 24 Eylül'de 106,60 $'a çıktı ve 25 Eylül'de 104,32 $'dan kapandı, yani 22 Eylül'deki 100,05 $'ın yaklaşık %4,3 üstünde. Risk priminin pahalı kalması bacağı doğrulandı.

    Kanıt: 24 Eylül 2026 · Husiler Yanbu ve Taif'e 6 balistik füze attı; Doğu-Batı hattının Kızıldeniz ucu hedefte, Brent %3,41 artışla 106,60 $'dan kapandı
  • Senaryo

    Yanlışlandı

    Yayımlanan iddia

    H2 · %30 — Diplomasi trafiğe dönüşür: BM Genel Kurulu marjındaki temaslar sonuç verir, Hürmüz'de haftalık geçiş sayısı savaş öncesi bandına yaklaşır, Brent ve ürün primi birlikte geriler.

    Ne oldu

    Denetim penceresinde tetik gerçekleşmedi, fiyat ters yöne gitti. Diplomasi masada kaldı ama trafiğe dönüşmedi: İran 25 Eylül'de abluka ve yaptırımlar kalkarsa boğazı 7. günün sonunda açmayı önerdi, Rubio bunun atılım olmadığını söyledi. Geçişler günde 7 ile 14 arasında kaldı; savaş öncesi taban kaynaklara göre günde 85 ile 125 gemi. Brent gerilemedi, yükseldi. Müzakere hattı kapanmadığı için bu dal ileride yeniden açılabilir; ancak yazdığımız biçimiyle, BM haftasının sonucu olarak gerçekleşmedi.

    Kanıt: 25 Eylül 2026 · İran, ABD ablukası ve petrol yaptırımları kalkarsa Hürmüz'ü 7. günün sonunda açmayı önerdi; Rubio atılım değil dedi, Brent %2,1 düşüşle 104,32 $'dan kapandı
  • Çürütücü

    Doğrulandı

    Yayımlanan iddia

    Yaptırım rejimi yasak olmaktan çıkıp pazarlık kalemine dönüşüyor ve uyum yükü üçüncü ülke aracılarına kayıyor. Bu okuma; Usmanov ya da Fridman'ın AB listesine geri konması, BM paneli yerine eşdeğer bağımsız bir izleme mekanizması kurulması ve üçüncü ülke aracılarına yeni tayin yapılmamasıyla birlikte çürür.

    Ne oldu

    Çürütücünün üç ayağından hiçbiri gerçekleşmedi; tersine yük üçüncü ülkeye kaymaya devam etti. 23 Eylül'de BAE Merkez Bankası, Bank Melli Iran'ın ülkedeki 8 şubesine İran'la dış ticaret finansmanı ve para transferini yasakladı: kararı yaptırım koyan devlet değil, ikincil yaptırım riski taşıyan aracı ülkenin düzenleyicisi verdi. Usmanov ve Fridman listeye geri konmadı, BM panelinin yerine bir mekanizma kurulmadı. Okuma ayakta.

    Kanıt: 23 Eylül 2026 · BAE Merkez Bankası, Bank Melli Iran'ın ülkedeki 8 şubesine İran'la dış ticaret finansmanı ve para transferini yasakladı
  • İzlenecek gösterge

    Doğrulandı

    Yayımlanan iddia

    İkincil izlenecek: egemen risk primi panelinde 21 Eylül sonrası ilk ortak gözlem günü; Türkiye dahil sekiz ülkenin serisi 18 Eylül'de duruyordu ve blok hareketine katılıp katılmadıkları bilinmiyordu.

    Ne oldu

    Soru cevaplandı: Türkiye bloğa katıldı. Investing serisinde 24 Eylül kapanışı 245,17; BloombergHT'ye göre 25 Eylül'de CDS 27 Mayıs'tan beri ilk kez 250'yi aştı. Ancak Türkiye'nin açılmasının bir kısmı iç kanaldan geldi: aynı günlerde 131 fonluk 18 milyar $'lık tasfiye ve MASAK soruşturması sürüyordu. Blok hareketine katılım doğrulandı; hareketin tamamını küresel kanala bağlamak doğru olmaz.

    Kanıt: 25 Eylül 2026 · Türkiye CDS'i 27 Mayıs'tan beri ilk kez 250'yi aştı: 131 fonluk 18 milyar $'lık tasfiye sürerken Erdoğan sistemik risk yok dedi, tutuklu sayısı 45

Ne öğrendik

Yanıldığımız yer sıralamadır. 22 Eylül'de diplomasiye %30, talep teşhisine %20 verdik; beş gün sonra en düşük olasılıklı senaryo en çok gerçekleşen, ikinci sıradaki ise yanlışlanan oldu. Hata tek bir değişkende: fiyatın 104,82 $'dan 100,05 $'a inmesini diplomasi beklentisinin kanıtı saydık ve Fed'in tepki fonksiyonunu ikincil değişken olarak ele aldık. Oysa aynı hafta Fed konuşmacıları tek yönde birleşti ve risk primlerini petrol değil iskonto oranı taşıdı. H1'in fiyat öncülü de aynı hatadan geldi: ham petrolün gevşeyeceğini varsaydık, Brent geri yükseldi. Bundan sonra enerji kaynaklı senaryolarda merkez bankası konuşmacılarının yönü ve vadeli faiz olasılıkları birincil tetik olarak yazılacak; tek haftalık fiyat hareketi diplomasi kanıtı sayılmayacak.

22 Eylül 2026 tarihinde yayımlandı · 27 Eylül 2026 tarihinde denetlendi

Latin Amerika yeniden finanse edilmeden önce yeniden fiyatlandı: 21 Eylül'de risk primleri birlikte açıldı

Raporu aç ›

Ne öğrendik

Sonucu doğru, sıralamayı yanlış kurduk: raporun ana okuması olan blok düzeyinde yeniden fiyatlama sürdü, ama bunu taşıyacak senaryoya yalnızca %20 verdik. Arjantin bacağında da bir mekanizma hatası var: ödeme takvimini risk kaynağı saydık, oysa ödeme yapıldığı gün prim açıldı; piyasa ödemenin kendisini değil ödemeden sonra kalan rezervi fiyatladı. Türkiye bacağında ise ülkeye özgü kanalın zincire karışacağını öngörmedik. Bundan sonra ödeme takvimi yazılan senaryolarda ödeme sonrası rezerv seviyesi ayrı bir izlenecek gösterge olarak yazılacak.

18 Eylül 2026 tarihinde yayımlandı · 26 Eylül 2026 tarihinde denetlendi

Tampon iki yerde birden ince: Avrupa depoları %68,5 iken Asya spotu 30 dolara çıktı

Raporu aç ›

Ne öğrendik

Avrupa yarısı sağlam: 16 puanlık açık bir haftada 15,7 puana ancak indi. Ama raporun başlığı tamponun iki yerde ince olduğuydu ve ikinci yeri, Asya spot LNG'yi, yayımdan sonra hiç ölçmedik; 30 $/mmBtu seviyesi, Pakistan'ın ekim-aralık kargo sayısı ve BKMEA anketi için tek kayıt yok. Bu yüzden üç senaryonun hiçbirine hüküm verilemedi. Ayrıca kendi eşiğimizle ilgili karşı okumayı da kaydetmeliyiz: bir kaynak mevcut hızla kış hazırlığını yolunda görüyor; ince tampon tezi o kaynağa göre abartılı olabilir. Yöntem değişikliği: iki bacaklı bir tezde her bacak için en az bir otomatik ya da haftalık izlenen seri tanımlanmadan rapor yayımlanmaz; H3 gibi iki kanallı tetiklerde fiyat etkisini ayırt edecek gösterge baştan yazılır.

18 Eylül 2026 tarihinde yayımlandı · 26 Eylül 2026 tarihinde denetlendi

Vurulan damıtma ünitesinden 100 liralık motorine: Rus rafineri kapasitesi ve Türkiye'nin üç kanallı faturası

Raporu aç ›

Ne öğrendik

Rus kapasite kaybını doğru, Türkiye'ye aktarımını yanlış hızda okuduk. Raporun başlığı 100 liralık motorindi; bir hafta içinde fiyat 90,90 TL'ye indi, çünkü pompa bu pencerede Brent'i ve kuru izledi, kaybedilen Rus kargosunu değil. Ürün priminin ham petrolden ayrışacağını yazdık ama Akdeniz dizel primini hiç ölçmedik; ölçmediğimiz bir değişkene zincirin ilk halkasını bağladık. İkinci hata senaryo tasarımında: H1 ile H3 aynı tetiği paylaştı, H3'ün tetiği dört günde gerçekleşti ve iki senaryo birden kısmen tuttu. Bundan sonra: (1) ürün primi iddiası ancak izlediğimiz bir prim serisiyle yazılır, (2) senaryolar tetik düzeyinde birbirini dışlamalı, (3) Rus arz şokunun Türkiye pompasına geçişi Brent ve kur etkisinden ayrıştırılmadan hüküm cümlesine girmez.

15 Eylül 2026 tarihinde yayımlandı · 26 Eylül 2026 tarihinde denetlendi

Ukrayna–Rusya: cephede ivme el değiştirirken savaş enerji altyapısına kayıyor

Raporu aç ›
  • Çürütücü

    Doğrulandı

    Yayımlanan iddia

    Zinciri kıran koşul: karşılıklı enerji altyapısı saldırılarına ara verilmesi önerisi kabul edilirse Rus ihracat kapasitesi toparlanır, Ukrayna şebekesi rahatlar ve rafine ürün fiyatları geriler.

    Ne oldu

    Koşul gerçekleşmedi, okuma ayakta. 22 Eylül'de Zelenski Trump'la enerji ateşkesini görüştü ve her biçimine hazır olduğunu söyledi; Kremlin öneriyi iyi fikir sayıp yaptırım ve tanker güvenliğini öne koşul olarak sürdü. Aynı gece Rusya Poltava'daki Naftogaz tesisini en az 5 balistik füzeyle vurdu. Trump'ın 14 Eylül'de ileri sürdüğü enerji ateşkesi sahada karşılık bulmadı.

    Kanıt: 22 Eylül 2026 · Zelenski Trump'la enerji ateşkesini görüştü; aynı gece Rusya Poltava'daki Naftogaz tesisini en az 5 balistik füzeyle vurdu
  • Senaryo

    Kısmen tuttu

    Yayımlanan iddia

    H1 · %60 — Altyapı savaşı sürer: cephe büyük ölçüde sabit kalır, iki taraf enerji altyapısı saldırılarını sürdürür; Rus ürün ihracatı düşük kalır, Ukrayna şebekesi kışa kırılgan girer.

    Ne oldu

    Altyapı bacağı iki yönde de doğrulandı. Ukrayna 17 Eylül'de YANOS'un AVT-3 ünitesini, 20 Eylül'de Moskova Rafinerisi'ni, 21-22 Eylül'de Kuybışev ve Ufa'yı vurdu; Genelkurmay Rus rafinaj kapasitesinin %45'inden fazlasının devre dışı olduğunu açıkladı. Rusya 22 Eylül'de Poltava'daki Naftogaz tesisini, 23 Eylül'de Kiev'deki veri merkezlerini vurdu. Cephe sabitliği bacağını denetleyecek alan verisi yayımlamadık; bu yarı denetlenemedi.

    Kanıt: 22 Eylül 2026 · Ukrayna Kuybışev ve Ufa rafinerilerini vurdu: Rus rafineri kapasitesinin %45'inden fazlası devre dışı
  • Senaryo

    Henüz açık

    Yayımlanan iddia

    H2 · %20 — Karşılıklı ara: enerji altyapısı saldırılarına karşılıklı ara verilmesi kabul edilir; Rus ihracat kapasitesi toparlanır, rafine ürün fiyatları geriler.

    Ne oldu

    On bir günde gerçekleşmedi ve saldırı temposu arttı; 20 Eylül gecesi Rusya 1.110 İHA düşürdüğünü açıkladı. Ancak dal kapanmadı: Moskova koşullu kapı bıraktı ve 23 Eylül'de Rubio, Lavrov görüşmesinin ardından iki tarafın tahıl ve enerji hedeflerini kapsayan sınırlı bir ateşkese ilgi gösterdiğini söyledi. Vade yazılmadığı için hüküm verilmedi.

    Kanıt: 23 Eylül 2026 · Rusya'nın Krasnodar bölgesi Karadeniz limanlarına saldırılar nedeniyle olağanüstü hal ilan etti: ağustosta tahıl ihracat kapasitesinin %90'ı devre dışı kaldı
  • Senaryo

    Henüz açık

    Yayımlanan iddia

    H3 · %20 — Cephe hareketlenmesi: Ukrayna'nın Lyman taarruzu genişler ya da Rusya yeni bir büyük saldırı başlatır; alan değişimi hızlanır.

    Ne oldu

    15 Eylül'den sonra Lyman ya da cephe hattındaki alan değişimine dair yayımlanmış bir olay kaydımız yok; eylül alan dengesi verisi de henüz elimizde değil. Kanıt olmadan hüküm verilmedi.

  • Etki zinciri

    Kısmen tuttu

    Yayımlanan iddia

    Adım 1: Liman ve rafineri saldırıları Rus ihracat gelirini yaptırımlardan daha etkili sınırlar; izlenecek olan Novorossiysk ve Ust-Luga yüklemelerinin toparlanıp toparlanmadığı.

    Ne oldu

    Liman kanalının kapanık kaldığına dair güçlü bir işaret geldi: Krasnodar bölgesi 23 Eylül'de, 12 Ağustos'a geriye işleyen olağanüstü hal ilan etti ve ağustostaki saldırıların bölgedeki tahıl ihracat kapasitesinin yaklaşık %90'ını devre dışı bıraktığı bildirildi. Ancak izlediğimiz gösterge petrol yüklemesiydi; Novorossiysk'in günlük sevkiyat rakamı doğrulanamadı, Ust-Luga için hiç veri kaydetmedik.

    Kanıt: 23 Eylül 2026 · Rusya'nın Krasnodar bölgesi Karadeniz limanlarına saldırılar nedeniyle olağanüstü hal ilan etti: ağustosta tahıl ihracat kapasitesinin %90'ı devre dışı kaldı
  • İzlenecek gösterge

    Henüz açık

    Yayımlanan iddia

    Eşik: AB gaz depolama doluluğunun %80'in altında kalması, Avrupa'nın kışa enerji altyapısı saldırılarına daha açık girdiği bölge.

    Ne oldu

    AB depoları 23 Eylül gaz gününde %70,3'teydi: 2021–2025 ortalamasının 15,7 puan, 2025'in 11,7 puan altında; Almanya %57,12'de. Eşiğin altında kalış sürüyor. Günlük dolum hızı yaklaşık 0,21 puan; kaynaklar 1 Kasım'daki %80 hedefine ulaşılıp ulaşılmayacağında ayrışıyor. Vade kış olduğu için hüküm açık.

    Kanıt: 25 Eylül 2026 · AB gaz depoları 23 Eylül'de %70,3 doluluğa ulaştı: beş yıllık ortalamanın 15,7 puan, 2025'in 11,7 puan altında; Almanya %57'de kaldı

Ne öğrendik

Ana okuma, yani rekabetin topraktan enerji altyapısına kaydığı, on bir günde fazlasıyla doğrulandı; kapasite kaybı %45'i aştı ve iki taraf da enerji hedeflerini vurmaya devam etti. Zayıf yanımız ölçmeyi vaat ettiklerimizi ölçmemek oldu: raporun öncülü ISW alan verisine dayanıyordu ama sonrasında tek bir alan kaydı yayımlamadık, bu yüzden H1'in cephe yarısı ve H3 denetlenemedi. İzlenecek gösterge olarak Novorossiysk ve Ust-Luga petrol yüklemesini yazdık, sonra bu veriyi hiç kaydetmedik. Yöntem değişikliği: bir raporda izlenecek diye yazılan her seri gece hattında olay kaydı olarak takip edilecek; takip edilemeyecekse izlenecek listesine konmayacak.

16 Eylül 2026 tarihinde yayımlandı · 25 Eylül 2026 tarihinde denetlendi

İki boğaz, tek kaldıraç: Hürmüz kapalıyken Kızıldeniz rotası neden artık güvenli liman değil

Raporu aç ›
  • Senaryo

    Kısmen tuttu

    Yayımlanan iddia

    H1 · %55 — Uzayan kuşatma: Doğu-Batı boru hattı haftalarca kapalı kalır, Salalah koridoru uygulanmaz; fiziksel sıkışma sürer.

    Ne oldu

    Boru hattı ayağı yanlış çıktı: 13 Eylül'de İHA saldırısıyla kapanan hat 22 Eylül'de, 9 gün sonra düşük debiyle yeniden çalıştı; tam kapasitenin haftalar alacağı bildirildi. Fiziksel sıkışma ayağı ise tuttu: Hürmüz'den 23 Eylül'de yalnızca 10 emtia gemisi geçti ve boğazın açılması İran–ABD müzakeresine bağlı kaldı. Salalah koridorunun uygulandığına dair kanıt bulunamadı.

    Kanıt: 22 Eylül 2026 · Suudi Arabistan 13 Eylül'de İHA saldırısıyla kapanan Doğu-Batı boru hattını 22 Eylül'de düşük debiyle yeniden çalıştırdı; tam kapasite haftalar alacak
  • Senaryo

    Kısmen tuttu

    Yayımlanan iddia

    H2 · %25 — Kısmi açılma: boru hattı günler içinde açılır ve İran–Umman koridoru sınırlı biçimde işler; spot fiyat vadeliye doğru hızla iner.

    Ne oldu

    Boru hattı ayağı gerçekleşti (22 Eylül, düşük debi). Spot–vadeli makası daraldı ama kapanmadı: FRED spot serisi 15 Eylül'de 130,80 $ iken 22 Eylül'de 114,89 $'a indi, vadeli ise 22 Eylül'de 100 $ civarındaydı. Geçişler artmadı; İran–Umman koridorunun işlediğine dair veri yok, 22 Eylül'de çıkış yapan gemilerin tamamı kuzey (İran) koridorunu kullandı. 24 Eylül'de Husilerin Yanbu'ya balistik füze atması açılan hattın çıkış limanını da hedef hâline getirdi.

    Kanıt: 24 Eylül 2026 · Husiler Yanbu ve Taif'e 6 balistik füze attı; Doğu-Batı hattının Kızıldeniz ucu hedefte, Brent %3,41 artışla 106,60 $'dan kapandı
  • İzlenecek gösterge

    Kısmen tuttu

    Yayımlanan iddia

    Eşik: Brent'in 120 $'ı aşması, vadeli fiyatın spotu izlemeye başladığı ve kesintinin geçici sayılmadığı bölge olur.

    Ne oldu

    Eşiği yazdığımız seride (FRED spot) 120 $ yayımdan sonra da aşıldı: 16 Eylül 127,84 $, 17 Eylül 121,18 $. Ama eşiğin anlamı olarak yazdığımız şey, vadelinin spotu izlemesi, gerçekleşmedi: Brent vadeli yayımdan bu yana 120 $'a yaklaşmadı, en yüksek kapanış 24 Eylül'de 106,60 $ oldu. Eşiği bir seride, anlamını başka bir seride tanımlamışız.

    Kanıt: FRED — Brent spot fiyatı (DCOILBRENTEU)
  • İzlenecek gösterge

    Henüz açık

    Yayımlanan iddia

    Eşik: Hürmüz'de günlük geçişin 40 gemiyi aşması, koridorun fiilen işlediğinin ilk fiziksel kanıtı olur.

    Ne oldu

    Eşik aşılmadı; bu, koridorun işlemediği yönündeki kuşatma okumasıyla uyumlu ama eşiğin kendisi henüz sınanmadı: IMF PortWatch'a göre 16–20 Eylül arasında en yüksek günlük geçiş 7; Kpler'in revize verisine göre 21 Eylül'de 4, 22 Eylül'de 7, 23 Eylül'de 10 emtia gemisi geçti. Kpler'in ilk verileri ertesi gün iki katına kadar yukarı revize ediliyor.

    Kanıt: 24 Eylül 2026 · Hürmüz'den 23 Eylül'de 10 emtia gemisi geçti, 9'u körfeze girdi; 22 Eylül'ün ön verisi 3'ten 7 gemiye revize edildi
  • İzlenecek gösterge

    Henüz açık

    Yayımlanan iddia

    Eşik: Süveyş'te günlük geçişin 35 geminin altına inmesi, Kızıldeniz rotasında toprak kontrolünün ticarete yansıdığını gösterir.

    Ne oldu

    Yayımdan sonra eşik aşılmadı: IMF PortWatch'a göre Süveyş geçişleri 16–20 Eylül'de 37, 37, 51, 43 ve 42 gemi oldu. Bab-ül Mendeb'de 23 Eylül'de 27 gemi geçti. Toprak kontrolünün ticarete yansıması henüz ölçülemiyor; eşik izlenmeye devam ediyor.

Ne öğrendik

En büyük yanılgımız boru hattının süresiydi: en olası senaryoya 'haftalarca kapalı' yazdık, hat 9 günde açıldı. Kuşatmanın asıl kaynağının boru hattı değil boğazın kendisi olduğunu doğru gördük; geçişler 40 gemiye yaklaşmadı. İkinci hata yöntemsel: 120 $ eşiğini FRED spot serisinde tanımlayıp anlamını vadeli fiyata bağladık, bu yüzden eşik aynı anda hem aşılmış hem aşılmamış görünüyor. Bundan sonra her eşikte tek seri ve o serinin anlamı birlikte yazılacak. Olasılıklar yazıldığı gibi kalıyor.

15 Eylül 2026 tarihinde yayımlandı · 25 Eylül 2026 tarihinde denetlendi

Zirve öncesi teknoloji cephesi: model damıtma suçlaması, Çin'in bellek atılımı ve ikinci aşama çip tarifeleri

Raporu aç ›
  • Senaryo

    Kısmen tuttu

    Yayımlanan iddia

    H1 · %55 — Ateşkes uzar, teknoloji cephesi sertleşir: zirvede tarife ateşkesi bir yıl uzatılır, çip kontrolleri ve damıtma önlemleri sürer.

    Ne oldu

    Yön tuttu, süre tutmadı. Ateşkes uzatıldı ama bir yıl değil iki ay: Bessent 23 Eylül'de bitişi 10 Kasım'dan 10 Ocak'a çekti. Çip kontrollerinde gevşeme olmadı; zirvede konu gündeme gelmedi ve sertleşme yürütmeden değil, Senato savunma paketindeki 3 çip yasasından geliyor (komite oyları 42-0, 36-8, 42-2). Damıtma önlemlerine dair zirvede bir açıklama bulunamadı; bu kısım doğrulanamadı.

    Kanıt: 24 Eylül 2026 · Xi–Trump zirvesinde ortak bildiri açıklanmadı:tarife ateşkesi 10 Kasım'dan 10 Ocak'a yalnızca 2 ay uzatıldı, çip ve nadir toprakta yeni karar yok
  • Senaryo

    Yanlışlandı

    Yayımlanan iddia

    H2 · %20 — Kapsamlı yumuşama: zirvede tarife indirimi ve bazı çip satışlarına izin açıklanır.

    Ne oldu

    Zirveden ortak bildiri çıkmadı, tarife indirimi açıklanmadı; ortalama tarifeler ABD tarafında %36,5, Çin tarafında %31 düzeyinde kaldı. Yeni çip satış izni verilmedi. Bessent'in ocak için daha büyük bir paketi açık bırakması bu senaryoyu ileri bir tarihe taşıyor, ama 15 Eylül'de yazdığımız biçimiyle zirvede gerçekleşmedi.

    Kanıt: 24 Eylül 2026 · Zirvede YZ cephesi yerinde saydı: olay bildirim hattı için imzalı metin yok, çip ihracat kontrolleri masaya gelmedi, Kongre 3 yasayla sıkılaştırma istiyor
  • Senaryo

    Yanlışlandı

    Yayımlanan iddia

    H3 · %25 — Kopuş: zirve iptal edilir ya da Çin damıtma uyarısına somut karşı önlemle yanıt verir; 10 Kasım'da ateşkes sona erer.

    Ne oldu

    Zirve 24 Eylül'de yapıldı, Çin karşı önlem açıklamadı ve ateşkes 10 Kasım'da sona ermeyecek: bitiş 10 Ocak'a ertelendi. Çin'in 7 ek nadir toprak metaline kısıt hazırlığı da 10 Ocak 2027'ye kaydırıldı.

    Kanıt: NBC News — ABD ve Çin ticaret ateşkesini uzattı
  • Etki zinciri

    Doğrulandı

    Yayımlanan iddia

    Adım 1: model erişimi güvenlik başlığına dönüşünce çip ihracat kontrollerinde gevşeme beklentisi zayıflar; izlenecek olan zirve ortak açıklamasında yapay zekâ ve çip kontrollerine yer verilip verilmediği.

    Ne oldu

    Gevşeme gelmedi: ortak açıklama yayımlanmadı, çip kontrolleri masaya gelmedi, yapay zekâ olay bildirim hattı için 24 Eylül itibarıyla imzalı metin yoktu. H200 izinleri kâğıt üstünde kaldı, Çin gümrüğü alımları engelledi ve Kongre yeni kısıtlar hazırlıyor.

    Kanıt: 24 Eylül 2026 · Zirvede YZ cephesi yerinde saydı: olay bildirim hattı için imzalı metin yok, çip ihracat kontrolleri masaya gelmedi, Kongre 3 yasayla sıkılaştırma istiyor
  • İzlenecek gösterge

    Henüz açık

    Yayımlanan iddia

    Eşik: dolar/TL'nin 52'yi aşması, küresel teknoloji ve ticaret gerginliğinin gelişmekte olan ülke para birimlerine yansıdığı bölge olur.

    Ne oldu

    Eşik aşılmadı: dolar/TL 24 Eylül'de 48,87 civarında. Zirve sonrası piyasa tepkisi sınırlı kaldı; S&P 500 %0,02 düştü ve günü tahvil getirileri belirledi. Ateşkes 10 Ocak'a uzandığı için bu eşik o tarihe kadar yeniden denetlenecek.

Ne öğrendik

Zirvenin yapılacağını ve teknoloji cephesinin yumuşamayacağını doğru okuduk; ateşkesin süresinde ise fazla iyimserdik. Bir yıllık uzatma beklerken taraflar iki aylık uzatmayı seçti; bu, kalıcı çözüm yerine kısa aralıklı yenilemenin tercih edildiğini gösteriyor ve H1'i yalnızca kısmen doğru kılıyor. Sertleşmenin kaynağını da yanlış yere koyduk: yürütme değil, Kongre. Ders: ateşkes senaryolarında süreyi ayrı bir iddia olarak yazmak ve kararın hangi kurumdan geleceğini belirtmek. H2'nin %20, H3'ün %25 olasılıkları yazıldığı gibi kalıyor; bir sonraki denetim tarihi 10 Ocak 2027.

16 Eylül 2026 tarihinde yayımlandı · 24 Eylül 2026 tarihinde denetlendi

Üç merkez bankası aynı hafta sıkılaşıyor: arz şokuna faizle yanıt ve Türkiye'nin taşıma akımı

Raporu aç ›
  • Etki zinciri

    Doğrulandı

    Yayımlanan iddia

    Öncül: Fed 16 Eylül'de, ECB 10 Eylül'de sıkılaştırdı; Japonya Merkez Bankası'nın 18 Eylül'de faizi %1,25'e artırması bekleniyor. Üç büyük merkez bankası enerji kaynaklı arz şokuna aynı hafta talebi bastırarak yanıt veriyor.

    Ne oldu

    Beklenen üçüncü ayak gerçekleşti: Japonya Merkez Bankası 18 Eylül'de 7'ye karşı 2 oyla faizi %1'den %1,25'e, 31 yılın en yüksek seviyesine çıkardı. Böylece üç merkez bankasının aynı haftalık pencerede sıkılaştırdığı öncülü olgu hâline geldi.

    Kanıt: Al Jazeera — Bank of Japan raises rates to 31-year high of 1.25%
  • Etki zinciri

    Doğrulandı

    Yayımlanan iddia

    Adım 1: Sıkılaşma kısa vadeli faizle sınırlı kalmaz, mali açık kaygısı uzun ucu da yukarı çeker; izlenecek olan ABD 30 yıllık getirinin %5,5 eşiğine göre seyri.

    Ne oldu

    Aktarım önce gecikti, sonra geldi. 17 Eylül'de 10 yıllık getiri %5,04'ten %4,94'e geriledi ve 30 yıllık 21 Eylül'de %5,29'a indi; bu pencerede zincir tutmuyor görünüyordu. 23 Eylül'de 70 milyar $'lık 5 yıllık ihale %5,033'ten kuyruklu kapandı, 10 yıllık getiri %5,10 ile 2007'den bu yana en yüksek seviyeye, 30 yıllık %5,39'a çıktı. Uzun uç yukarı çekildi; %5,5 eşiği ise henüz aşılmadı.

    Kanıt: 23 Eylül 2026 · ABD Hazinesi 70 milyar $'lık 5 yıllık tahvili %5,033'ten sattı; sıcak PMI sonrası 10 yıllık getiri %5,10 ile 2007'den beri zirvede
  • Senaryo

    Henüz açık

    Yayımlanan iddia

    H1 · %55 — Sabırlı sıkılık: Fed yıl sonuna kadar bir artırım daha yapar, TCMB faizi sabit tutar, petrol 100 doların üzerinde kalır.

    Ne oldu

    Vade yıl sonu olduğu için hüküm verilmedi. Petrol ayağı sınırda gidip geliyor: Brent vadeli 17 Eylül'deki 104,82 dolardan 22 Eylül'de 100 doların altına (kaynağa göre 98,44–99,25 dolar) indi, 23 Eylül'de yaklaşık %4 yükselişle 103,31 dolara döndü.

    Kanıt: 22 Eylül 2026 · Brent 17 Eylül'deki 104,82 dolardan 22 Eylül'de 100,05 dolara indi, Hürmüz geçiş verileri çelişiyor
  • İzlenecek gösterge

    Henüz açık

    Yayımlanan iddia

    Eşik: Türkiye 5 yıllık CDS'in 250 baz puanı aşması, risk priminin enerji faturası kanalını tam fiyatladığı bölge olur.

    Ne oldu

    Eşik aşılmadı ama yön rapordaki okumayla uyumlu: CDS yayım günü 16 Eylül'de 232,97 baz puandı, 21 Eylül'de 242,43'e çıktı. Aynı dönemde dolar/TL 22 Eylül'de 48,81 ile 52 eşiğinin altında kaldı.

    Kanıt: 21 Eylül 2026 · Dolar 48,82 TL ile tarihi zirveye çıktı, BIST 100 gün ortasında %1,92 düşüşle 13.028,71 puana geriledi

Ne öğrendik

Merkez bankası takvimini ve uzun uca aktarımı doğru okuduk, ama zamanlamayı değil: yayımdan sonraki ilk hafta getiriler geriledi ve 21 Eylül'de bu adımı 'tutmadı' diye işaretlemeye yakındık. Hüküm ancak 23 Eylül ihalesiyle netleşti. Ders: vade primi iddiasını tek haftalık pencerede değil, adlandırılmış bir eşik ve tarihle denetlemek. H1'in 100 dolar koşulu bir gün kırıldı, ertesi gün geri geldi; bir sonraki denetimde yeniden sınanacak.

16 Eylül 2026 tarihinde yayımlandı · 23 Eylül 2026 tarihinde denetlendi

Tampon bitti, sıkılaşma başladı

Bülteni aç ›
  • Çürütücü

    Doğrulandı

    Yayımlanan iddia

    Uzun vadeli borçlanma maliyetini artık merkez bankaları değil savunma ve koalisyon matematiği belirliyor. Bu okuma; Fransa–Almanya 10 yıllık farkın 80 baz puanın altına kalıcı gerilemesi, İngiltere 30 yıllık gilt getirisinin %5,89'un en az 50 baz puan altına inmesi ve Bundestag'ın 2027 savunma kalemini aşağı çekmesiyle çürür.

    Ne oldu

    Çürütücünün üç koşulu da gerçekleşmedi; tersi oldu. Fransa–Almanya 10 yıllık farkı 19 Eylül'de 2012'den bu yana ilk kez 100 baz puanı aştı, 22 Eylül'de 102 baz puana çıkarak İtalya'nın 89,3 baz puanını 12,7 baz puan geçti. İngiltere tarafında da gevşeme yok: ağustos borçlanması 18,3 milyar sterline çıktı ve borç faizi ödemesi 8,8 milyar sterlinle rekor kırdı. Bundestag'ın savunma kalemini kıstığına dair bir karar yok. Okuma ayakta.

    Kanıt: 19 Eylül 2026 · Fransa-Almanya 10 yıllık getiri farkı 2012'den bu yana ilk kez 100 baz puanı aştı
  • Senaryo

    Kısmen tuttu

    Yayımlanan iddia

    H1 · %50 — Uzayan kuşatma: Hürmüz kapalı kalır, koridor uygulanmaz, Doğu-Batı hattı haftalarca kapalı kalır; Fed yıl sonuna kadar bir artırım daha yapar.

    Ne oldu

    Kuşatma bacağı tuttu: 21 Eylül'de Hürmüz'de 72.825 dwt'lik LR Stephanie tankeri vuruldu, hafta sonu geçiş 17 gemiye, 21 Eylül'de görünür emtia trafiği 2 gemiye indi. Fed bacağı ise henüz kapanmadı: 17 Eylül'de nokta grafiğinde 2026 medyanı %4,00-4,25'e çıktı, yani ek artırım kapısı açık kaldı ama artırım yapılmadı. Senaryonun yarısı gerçekleşti, yarısı yıl sonuna kadar açık.

    Kanıt: 21 Eylül 2026 · Hürmüz'de 72.825 dwt'lik LR Stephanie tankeri vuruldu, iki denizci yaralandı; hafta sonu geçiş 17 gemiye düştü
  • Senaryo

    Henüz açık

    Yayımlanan iddia

    H2 · %22 — Kısmi açılma: İran–Umman koridoru uygulanır, abluka kısmen gevşer, Doğu-Batı hattı günler içinde açılır.

    Ne oldu

    Senaryo hareketsiz değil, ama gerçekleşmedi. 22 Eylül'de İran Hürmüz'ü 7 gün içinde açma teklifini masaya koydu ve ABD ile İran heyetleri BM'de 3 saat görüştü; aynı gün meclis komisyonu ihlalci gemilere yükün %20'si oranında ceza öngören maddeleri onayladı. Teklif var, uygulama yok: koridor açılmadı, abluka gevşemedi. Vade dolmadı.

    Kanıt: 22 Eylül 2026 · İran Hürmüz'ü 7 gün içinde açma teklifini masaya koydu, aynı gün meclis komisyonu ihlalcilere yükün %20'si oranında ceza onayladı
  • İzlenecek gösterge

    Kısmen tuttu

    Yayımlanan iddia

    İzlenecek: Brent'in fiziksel spot fiyatı ile vadeli kontratı arasındaki makas. Makas kapanmadan vadelinin yükselmesi, piyasanın kesintiyi geçici saydığı varsayımının bittiği anlamına gelir.

    Ne oldu

    Gösterge yön verdi ama beklenen yönde değil. Vadeli kontrat 17 Eylül'deki 104,82 dolardan 22 Eylül'de 100,05 dolara indi; yani piyasa kesintiyi geçici saymayı sürdürdü, testin aradığı 'vadelinin yükselmesi' olmadı. Makasın diğer ucu ise ölçülemedi: FRED'in Brent spot serisi kaynak gecikmesi nedeniyle 15 Eylül'de duruyor. Göstergenin bir yarısı okunabildi, yarısı okunamadı.

    Kanıt: 22 Eylül 2026 · Brent 17 Eylül'deki 104,82 dolardan 22 Eylül'de 100,05 dolara indi, Hürmüz geçiş verileri çelişiyor

Ne öğrendik

Bir haftalık denetimin iki dersi var. Birincisi: çekirdek borçlanma maliyeti okuması tuttu ve çürütücü kendi kurduğumuz testte kaldı — bu, tezin doğruluğundan çok testin işe yaradığını gösteriyor. İkincisi bize dönük: makas testini yazarken iki ayaklı bir gösterge seçtik ama ayaklardan birinin veri kaynağının günlerce gecikebileceğini hesaba katmadık. Bu yüzden 23 Eylül'de gecikmiş serileri ekranda açıkça işaretleyen bir uyarı eklendi. Gösterge seçerken bundan sonra kaynağın yayın gecikmesi de yazılacak.

18 Eylül 2026 tarihinde yayımlandı · 23 Eylül 2026 tarihinde denetlendi

Kıtlık artık fiyatla değil, sırayla dağıtılıyor

Bülteni aç ›
  • Çürütücü

    Doğrulandı

    Yayımlanan iddia

    Çip kapasitesi maliyete göre değil yargı yetkisine göre yerleşiyor. Bu okuma; ikinci aşama çip tarifelerinin kaldırılması, ihracat kontrollerinin karşılıklı gevşetilmesi ya da Longtan genişlemesinin veya Dholera hattının resmen ertelenmesiyle çürür.

    Ne oldu

    Çürütücünün hiçbir ayağı gerçekleşmedi; kapasite tersine, yargı yetkisine göre yerleşmeye devam etti. 17 Eylül'de Tayvan Longtan Bilim Parkı'nı 104 hektar büyütme kararını 95,63 milyar NT$ yatırım ve 4.500 yeni istihdamla duyurdu; aynı gün SEMICON India'da Dholera hattı için ayda 50.000 gofret hedefi açıklandı. Ertelenme yok. Karşılıklı gevşeme de yok: 20 Eylül'de Çin'in ABD'ye nadir toprak mıknatıs ihracatının ağustosta %21 düşerek 512 tona indiği raporlandı. Okuma ayakta.

    Kanıt: 17 Eylül 2026 · Tayvan Longtan Bilim Parkı'nı 104 hektar büyütüyor: 95,63 milyar NT$ yatırım, 4.500 yeni istihdam
  • Senaryo

    Kısmen tuttu

    Yayımlanan iddia

    H1 · %50 — Tahsis baskısı sürüyor: vurulan birincil damıtma üniteleri haftalar içinde dönmez ve Rusya'nın ihracat yasağı 31 Ekim'de uzatılır.

    Ne oldu

    Saldırı bacağı fazlasıyla doğrulandı: 22 Eylül'de Kuybışev ve Ufa rafinerilerinin vurulmasıyla Rus rafineri kapasitesinin %45'inden fazlası devre dışı kaldı. Üniteler haftalar içinde dönmedi, aksine kayıp büyüdü. Yasak bacağı ise henüz denetlenemez: uzatma kararının tarihi 31 Ekim ve o gün gelmedi. Senaryonun bir ayağı kesinleşti, diğeri açık.

    Kanıt: 22 Eylül 2026 · Ukrayna Kuybışev ve Ufa rafinerilerini vurdu: Rus rafineri kapasitesinin %45'inden fazlası devre dışı
  • Senaryo

    Yanlışlandı

    Yayımlanan iddia

    H2 · %30 — Onarım ve gevşeme: rafineri onarımları ilerler, saldırı temposu düşer ve yasak 31 Ekim'de uzatılmadan sona erer.

    Ne oldu

    Bu senaryonun dayandığı koşul gerçekleşmedi, tersi oldu. Onarım ilerlemesi ve düşen saldırı temposu bekliyorduk; 20 Eylül'de Moskova Rafinerisi'nin iki ham petrol damıtma ünitesi birden yandı ve tesis durdu, aynı gece Rusya 1.110 İHA düşürdüğünü açıkladı. 22 Eylül'de kapasite kaybı %45'i aştı. Beş günde tempo düşmedi, tırmandı; bu dal kapandı.

    Kanıt: 20 Eylül 2026 · Moskova Rafinerisi'nin iki ham petrol damıtma ünitesi de yandı, tesis durdu: Rusya gece 1.110 İHA düşürdüğünü açıkladı
  • İzlenecek gösterge

    Henüz açık

    Yayımlanan iddia

    İzlenecek: YANOS'ta vurulan AVT-3 ünitesinin onarım takvimi; AVT-4 zaten 28 Ağustos'tan beri onarımda ve iki ünitenin dönüş hızı tahsis baskısının ne zaman gevşeyeceğini belirleyecek.

    Ne oldu

    Denetlenebilir veri gelmedi. AVT-3 için açıklanmış bir onarım takvimi hâlâ yok, AVT-4'ün dönüşüne dair de duyuru yapılmadı. Bu arada soru kısmen anlamını yitirdi: iki ünitenin dönüş hızı değil, yeni vuruşların hızı belirleyici hâle geldi.

Ne öğrendik

Burada yanıldığımız yer net: H2'ye verdiğimiz %30, onarımların ilerleyeceği ve saldırı temposunun düşeceği varsayımına dayanıyordu. Beş gün içinde tempo düştü değil, tırmandı. Hata olasılıkta değil değişken seçimindeydi — onarım hızını birincil değişken saydık, oysa belirleyici olan saldırı temposuydu. Onarım takvimini izlenecek gösterge yapmak da aynı hatanın devamıydı: savunmasız bir altyapıda onarım süresi, saldırı sıklığının yanında ikincil kalıyor. Bundan sonra bu tür senaryolarda birincil gösterge saldırı/kesinti sıklığı olacak.