Sütun III
Kinetik Çatışmalar ve Savunma
Aktif cepheler, hava ve füze savunması dinamikleri, savunma sanayii yarışı ve caydırıcılık dengesi.
- Olay · 30 gün
- 131
- Yüksek önem
- 56
- Rapor · 30 gün
- 0
- Bölge
- 8
Çatışma ve Savunma · olay haritası· 12 içerik · 7 yüksek önem
Göstergeler
Eşik durumu ve 30 günlük değişim
Sütun akışı
Olaylar
IIIÇatışma ve Savunma·Analiz·Orta Doğu ve Kuzey Afrika
Yanbu'nun kalkanı çoğullaşıyor: ABD 21 Eylül'de vuruştan geri durdu, Yunan Patriot'u ve Fransız radarı geldi, Türkiye TBMM onayı olmadan masada
Hürmüz'de 24 Eylül'de yalnızca 9 geçiş varken Körfez ihracatının ikinci kapısı Yanbu, 14 günde 3 saldırı dalgası gördü. Koruması artık tek bir müttefike bağlı değil: Yunanistan, Fransa ve Mekke paktının üç genelkurmayı aynı hafta devreye girdi.
Orta Doğu Masası · 26 Eylül 2026 · 7 dk
IIIÇatışma ve Savunma·Analiz·Sahra Altı Afrika
Mekele ve Zaviye aynı gün düştü: Etiyopya'nın IMF'li reform takvimi ve Libya'nın İtalya'ya giden varili silahlı ellere geçti
23 Eylül'de Tigray güçleri Mekele havalimanını aldı, Libya'da muhafızlar 120 bin varillik Zaviye rafinerisini durdurdu, ABD de Burhan'ın BM vizesini 90 günlük ateşkese bağladı. Üç olay, üç devletin kendi düğüm noktalarını artık tek başına tutamadığını gösteriyor.
Afrika Masası · 24 Eylül 2026 · 8 dk
IIIÇatışma ve Savunma·Analiz·Türkiye ve Çevresi
Türkiye'nin askerî varlığı üç masada pazarlık kalemi: Başika'nın devri, Suriye'de meclis onayı, Karadeniz'de 226 gemi
22–23 Eylül'de Irak Başika üssünün kademeli devrini Sincar ve 1.200 km'lik Kalkınma Yolu'na bağladı, Şam Türk üslerine meclis onayı önerdi, Kahire üçlüsü enerji altyapısını ortak koruma kararı aldı. Karadeniz'de saldırıya uğrayan gemi sayısı 226'ya ulaştı.
Türkiye ve Çevresi Masası · 24 Eylül 2026 · 7 dk
IIIÇatışma ve Savunma·Analiz·Avrupa
Ukrayna–Rusya: cephede ivme el değiştirirken savaş enerji altyapısına kayıyor
ISW verisine göre Ağustos'ta Ukrayna'nın geri aldığı alan Rus kazanımlarını aştı; buna karşın iki taraf da birbirinin enerji altyapısını daha yoğun hedef alıyor.
Savunma ve Çatışma Masası · 15 Eylül 2026 · 8 dk
Karar modülleri
Son rapordan: Mekke paktı kâğıttan sahaya indi, Türkiye Kızıldeniz cephesine bağlanıyor · 6 Ekim 2026
Olasılıklar
Senaryolar
| Senaryo | Olasılık | Tetikleyici | Piyasa etkisi |
|---|---|---|---|
| H1Kurumsal derinleşme, sınırlı Türk katkısı | %55 | Genel sekreterlik çalışır, Türkiye hava savunma, keşif ya da eğitim gibi muharebe dışı katkıda kalır, San'a harekâtı yavaş ilerler. | Pakt Körfez'in ABD dışı güvenlik çekirdeği olarak yerleşir; Türkiye'nin yükü görünmez ama kalıcı olur. |
| H2Kara cephesi rotayı kapatır | %30 | Husiler kıyıyı geri alır ya da Kızıldeniz'de bir tankere ağır hasar verir, Suudi enerji tesislerinde hasar doğrulanır. | Bab-ül Mendeb geçişleri düşer, pakt ortakları görünür kuvvet katkısına çekilir, Türkiye'de tezkere tartışması başlar. |
| H3ABD güvencesi ya da ateşkes | %15 | Washington Riyad'a yeni açık güvence verir ya da Umman veya BM aracılığıyla Suudi–Husi ateşkesi kurulur. | Pakt caydırıcı ve sembolik role çekilir, Türkiye'nin taahhüdü kâğıtta kalır. |
Modül A
Kısıt Matrisi
YAPISAL ORT. 4,3 · OPERASYONEL ORT. 2,5Yapısal kısıtlar baskın: sonuç, aktörlerin tercihlerinden çok bu sınırlarla belirlenir.
Yapısal kısıtlarkalıcı · iradeden bağımsız
ABD'nin Yemen'den geri durması · ABD
5/5Bombalar uçaklara yüklenmişken ABD vuruşu 21 Eylül'de durduruldu; gerekçe İran savaşının kaynak yükü ve Husilerle çatışmama anlayışı.
Ortak savunma maddesi · Türkiye
4/5Pakt bir üyeye saldırıyı tüm üyelere saldırı sayıyor; 5 Ekim'de hızlı konuşlanma düzenlemesi onaylandı, Türk katkısının kapsamı açıklanmadı.
Husi kıyı kontrolü · İran
4/5Bab-ül Mendeb kıyısı 5 Ekim'den beri kara harekâtıyla el değiştiriyor; 4 Ekim'de Muha'nın 60 deniz mili güneyinde tanker yakınında patlamalar bildirildi.
Hürmüz'ün kapalı kalması · İran
4/5Hürmüz kapalıyken Körfez ihracatının alternatifi Kızıldeniz; rota riskinin iki boğaza aynı anda yayılması tamponu kaldırıyor.
Operasyonel sürtünmegeçici · zamanla çözülür
Doğrulanmamış kazanım iddiaları günler
3/5Hükümetin Muha ve Zübab iddialarını Husiler, Husilerin Rabiğ rafinerisi iddiasını Suudi makamları doğrulamadı.
İç onay süreci haftalar
3/5Türk kuvvet katkısının kapsamı ve yasal dayanağı kamuya açıklanmadı; görünür konuşlanma iç siyasette onay tartışması doğurur.
Asker rakamı belirsiz günler
2/5Reuters'ın 2 Ekim'deki 30–40 bin Pakistan askeri iddiası 6 Ekim'de Pakistan tarafından spekülatif diye reddedildi; ayrıntılar gizli.
Savunma üretim kapasitesi aylar
2/5ASELSAN 1 Ekim'de 1,0085 milyar avroluk iç hava savunma siparişi aldı; Körfez talebi aynı hatlarla yarışır.
Modül B
Sinyal ve Gürültü
SİNYAL %67 · GÜRÜLTÜ %33
- GÜRÜLTÜ
Türkiye Yemen savaşına giriyor, krallıkta 40 bin asker var.
30–40 bin rakamı Reuters'ın 2 Ekim'deki Pakistan askeri iddiası; İslamabad 6 Ekim'de spekülatif diye reddetti, Türk katkısı açıklanmadı.
Express Tribune — Information ministry rejects Reuters report on Makkah defence pact as speculative
- SİNYAL
Pakt kâğıttan uygulama mekanizmasına geçti.
5 Ekim'de hızlı kuvvet konuşlandırma düzenlemeleri onaylandı, ilk genel sekreter 3 yıllığına atandı; imzadan bu yana 59 gün geçti.
- SİNYAL
Amerikan şemsiyesindeki boşluk çekirdeği hızlandırdı.
Bombalar yüklenmişken ABD'nin Yemen vuruşu 21 Eylül'de durduruldu; 14 gün sonra pakt olağanüstü toplandı.
Gulf News — Bombs loaded, targets picked: why Trump pulled back from striking Houthis
- GÜRÜLTÜ
Husiler Rabiğ rafinerisini vurdu, Suudi arzı tehlikede.
Suudi makamları havalimanı saldırılarını 3 hafif yaralıyla doğruladı, rafineri iddiasını doğrulamadı; Brent 5 Ekim'de 100 $'ın altına indi.
Veri: Brent ham petrol (spot) ›CBS News — Live updates: Houthis deny losing ground in Yemen as oil prices ease
- SİNYAL
Kızıldeniz trafiği artıyor ama riski kıyıdaki kara savaşına bağlı.
Haftalık Bab-ül Mendeb geçişi 21–27 Eylül'de 264'ten 290'a çıktı; 4 Ekim'de Muha açığında tanker yakınında patlamalar bildirildi.
Veri: Bab-ül Mendeb geçişi ›Lloyd's List Intelligence — Red Sea Brief, 1 October 2026
- SİNYAL
Körfez'den bakan kurumlar paktı ABD sonrası düzenin çekirdeği sayıyor.
AJCS'nin 4 Ekim notu üçlü anlaşmayı bölgesel kendine yeterliliğe ilk adım sayıyor, ama ABD ile ilişki ve İran'ın katılımını şart koşuyor.
Al Jazeera Centre for Studies — How can the Mashriq overcome its escalating security disorder
Modül C
Varlık Sınıfı ve Pozisyonlama Çıkarımları
| Varlık sınıfı | Maruziyet | Aktarım kanalı | H1 | H2 | H3 | Beklenen | Kanaat | Vade | İzlenecek |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Navlun ve sigorta | Kızıldeniz harp riski sigortası | Bab-ül Mendeb kıyısındaki kara harekâtı ve tanker yakınındaki saldırılar | + | ++ | −− | +0,85 | ●●● | 0–3 ay | Bab-ül Mendeb günlük geçişinin 25 gemi eşiğine göre seyri |
| Emtia | Ham petrol risk primi | Suudi enerji altyapısına Husi saldırıları ve alternatif rotanın güvenliği | 0 | ++ | − | +0,45 | ●●● | 0–3 ay | Brent'in 105 $ eşiğine göre konumu |
| Hisse | Türk savunma sanayisi sektörü | Pakt içi hava savunma ve İHA talebi | + | + | − | +0,70 | ●●● | 3–12 ay | TİM aylık savunma ve havacılık ihracatı |
| Egemen borç | Suudi Arabistan egemen kredi primi | Yemen cephesinin süresi ve enerji tesislerine saldırı riski | 0 | −− | + | −0,45 | ●●● | 0–3 ay | Suudi Arabistan 5 yıllık CDS |
Son 30 gün
Bölgesel dağılım
En sık geçen
Aktörler
Batı dışı kaynaklar
Çok kutuplu bakış
- Fas · FransızcaPCNS'ye göre çifte veto Batı Sahra'da hukuki değil operasyonel boşluk açtı
- Suudi Arabistan · İngilizceArab News yazarına göre Körfez savunma paktı bildiriden eyleme geçmeli
- Güney Afrika · İngilizceISS'e göre Kongolu mülteciler savaş ile kapanan sınırlar arasında sıkışıyor
- Hindistan · İngilizceORF'ye göre Karakoram 2026 Çin–Pakistan ittifakını silah satışından ortak harekâta taşıyor
