OrtaII Siber Savaş ve Kritik Altyapı22 Ekim 2026, Perşembe
Bangladeş Merkez Bankası PHP açığı korkusuyla web sitesini kapattı
Bangladeş Merkez Bankası, PHP dilinde bulunan 2 kritik açığın ardından 22 Ekim akşamı resmî web sitesini önlem amacıyla erişime kapattı. Bankanın sözcüsüne göre internet ve mobil bankacılık işlemleri etkilenmedi; sitenin ne zaman açılacağı ise 22 Ekim gecesi itibarıyla açıklanmadı.
The Business Standard'ın 22 Ekim 19.30 (Dakka saati) itibarıyla yazdığına göre sitenin kapanması, dünyadaki merkez bankalarına yönelik saldırı kaygısıyla alınmış 1 ihtiyat kararı. Banka sözcüsü ve icra direktörü Arif Hossain Khan, bilgi işlem biriminin açıkları kapatmaya çalıştığını söyledi ve 1 açılış takvimi vermedi. Prothom Alo'ya göre internet ve mobil bankacılık 22 Ekim'de normal çalıştı; müşteri işlemlerinde 1 sorun bildirilmedi. Bankanın kendi sitesinin bir saldırıya uğradığına dair 1 kanıt da kamuya açıklanmadı.
Kararın arkasında, AFP'ye göre Wiz ve Calif araştırmacılarının yapay zekâ yardımıyla bulduğu 2 PHP açığı var; bu açıklar saldırganın sunucuda yetkisiz komut çalıştırmasına izin veriyor. Prothom Alo, PHP'nin dünyadaki web sitelerinin yaklaşık %70'inde kullanıldığını ve 21 Ekim gecesinden bu yana pek çok kurumun sitesini kapattığını yazdı. TBS'nin derlemesine göre Almanya'nın federal bilişim sağlayıcısı ITZBund, Japonya Maliye Bakanlığı ve Ulusal Vergi Ajansı ile en az 4 Japon şirketi de hizmetlerini kısıtladı. ABD Ulusal Güvenlik Ajansı veri tabanlarının istismar edilebileceği uyarısında bulundu; İngiltere'nin Ulusal Siber Güvenlik Merkezi de kurumlardan arka kapı taraması istedi.
Dakka'daki tablo tutarsız 2 mesaj da veriyor. Bir yayın organı sitede planlı bakım notu görüldüğünü yazarken banka kamuya güvenlik önleminden söz etti. Bangladeş Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu ile Dakka Borsası ise 22 Ekim'de sitelerini açık tuttu. TBS, Bangladeş'teki çok sayıda kamu sitesinin PHP ile çalıştığını ve güncellenmemiş sürümlerin açıkta kaldığını hatırlatıyor; bu sitelerin kaçının yamalandığı doğrulanamadı.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Bangladeş Merkez Bankası'nın kararı bir ihlalin değil, PHP açıklarına karşı alınan 1 ihtiyat önleminin işareti. 2 açığın yapay zekâ ile bulunması, yama yapılmamış sistemlerin istismar penceresinin günlere indiğini gösteriyor. En olası yol, sitenin yamadan sonra birkaç gün içinde açılması; asıl risk ise yama kapasitesi zayıf ikinci kademe kamu sitelerinde.
Olası etkiler
- Kamu dijital hizmetleriOlumsuzKısa vade
Bangladeş'te PHP ile çalışan kamu siteleri yamalanana kadar kapanma ya da istismar riski taşıyor; bu durum vatandaş hizmetlerini 1–2 hafta aksatabilir.
- Finansal sistem güveniBelirsizKısa vade
İnternet ve mobil bankacılığın 22 Ekim'de normal çalışması, sorunun ödeme altyapısına sıçramadığını gösteriyor; panik riskini sınırlıyor.
- Türkiye'deki kamu siteleriOlumsuzKısa vade
PHP'nin web sitelerinin yaklaşık %70'inde kullanılması, Türkiye'deki kamu ve belediye sitelerinin de aynı 2 açığa karşı yama takvimini öne çekmesini gerektiriyor.
İhtimaller
- 1Yama sonrası sessiz açılış%60
Banka yamaları tamamlar, site 1 hafta içinde 1 olay bildirmeden yeniden açılır.
İzlenecek: bb.org.bd adresinin yeniden erişilebilir olması ve bankanın açıklaması
- 2Uzayan kapanma, ikinci kademe istismar%30
Bangladeş'te yaması geciken başka kamu sitelerinde istismar bildirilir, kapanmalar yayılır.
İzlenecek: BGD e-GOV CIRT'in PHP açıklarına ilişkin olay bildirimi
- 3Bankada ihlal ortaya çıkar%10
Sonradan bankanın sistemlerine sızma girişiminin başarılı olduğu anlaşılır.
İzlenecek: Bangladeş Bankası'nın ihlal ya da soruşturma duyurusu
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- PHP'nin web payı▼ ~%70
- Kritik PHP açığı▼ 2