OrtaIV Makro Politika ve Borç Piyasaları2 Kasım 2026, Pazartesi
Etiyopya IMF incelemesine Tigray'daki yeni savaşın gölgesinde giriyor
IMF'nin 3,4 milyar dolarlık programındaki altıncı gözden geçirme kasımda yapılacak; Etiyopya şimdiye kadar 2,647 milyar dolar aldı. Fon yılın büyümesini %9,2 tahmin ediyor, ama Tigray'da yeniden başlayan çatışma bu varsayımı zorluyor.
The Reporter'ın 31 Ekim haberine göre Temmuz 2024'te imzalanan 3,4 milyar dolarlık genişletilmiş kredi programında 2,647 milyar dolar ödendi; geriye yaklaşık 753 milyon dolar kaldı. Altıncı gözden geçirme kasıma planlandı, İcra Kurulu onayı 2027 başında bekleniyor. Kalan dilimler programın 12 yapısal şartına bağlı. Bunlardan biri, hazine bonosu ve tahvil ihracını düzenleyen yönergenin ekim sonuna kadar tamamlanması.
Gecikme başka kalemlerde de var. Etiyopya'nın Ekim 2024'te istediği yeni ekonomik tahmin modeli için ilk hedef Eylül 2026'ydı; tamamlanma tarihi artık belirsiz. IMF modelin takvimini ve ihraç yönergesini kasımdaki altıncı gözden geçirmede yetkililerle birlikte konuşacak. Program şimdiye kadar 2,647 milyar dolarla toplam taahhüdün yaklaşık %78'ini ödedi.
DW'nin 2 Kasım haberine göre IMF 2025–26 mali yılı için %9,2 büyüme ve ortalama %11,7 enflasyon öngörüyor. Kasım 2020–Aralık 2021 savaşının hasarı 22,6 milyar dolar, ekonomik kaybı 6 milyar dolardı; toparlanma ihtiyacı 19,7 milyar dolar. Etiyopya 2023 sonunda bir eurobond faizini ödeyemeyip temerrüde düşmüştü. Londralı analist Abdulmenan Mohammed çatışma büyürse büyümenin sürdürülemeyeceğini söylüyor.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Etiyopya'nın IMF programı son dönemecine savaş masrafıyla giriyor. Kalan yaklaşık 753 milyon dolar 12 yapısal şarta bağlı ve onay 2027 başına kaldı. 2020–2021 savaşı 22,6 milyar dolarlık hasar bırakmıştı; yeni çatışma uzarsa %9,2 büyüme ve %11,7 enflasyon tahmini birlikte bozulur. En olası yol, incelemenin şartların ertelenmesiyle geçmesi ve dilimin gecikmesi.
Olası etkiler
- Kamu maliyesiOlumsuzKısa vade
Askerî harcama artarsa bütçe hazine bonosu ihalelerine daha çok yaslanır; ihraç yönergesi bu yüzden IMF'nin kilit şartı oluyor.
- Enflasyon ve kurOlumsuzOrta vade
Çatışmanın kırsal üretimi vurması gıda fiyatı üzerinden %11,7'lik enflasyon tahminini yukarı itebilir ve birr üzerindeki baskıyı artırır.
- Borç yeniden yapılandırmasıOlumsuzOrta vade
2023 eurobond temerrüdünden çıkış IMF programının sürmesine bağlı; incelemenin gecikmesi alacaklı müzakeresini de geciktirir.
İhtimaller
- 1Şartlı geçiş, gecikmeli dilim%55
Kasımdaki inceleme bazı yapısal şartların ertelenmesiyle personel düzeyinde uzlaşmaya varır, onay 2027 başında gelir.
İzlenecek: IMF'nin altıncı gözden geçirme için personel düzeyinde anlaşma açıklaması
- 2İnceleme askıya alınır%30
Çatışma bütçeyi zorlar, IMF ek bütçe ve harcama verisi ister, uzlaşma 2027'ye kayar.
İzlenecek: Hükümetin ek bütçe ya da savunma harcaması açıklaması
- 3Hızlı uzlaşma%15
İhraç yönergesi zamanında tamamlanır ve çatışma sınırlı kalır, inceleme takvimde kapanır.
İzlenecek: Maliye Bakanlığı'nın hazine bonosu ve tahvil ihraç yönergesini yayımlaması
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- IMF programında kalan▼ ~753 mn $
- IMF büyüme tahmini▲ %9,2
- Enflasyon tahmini▼ %11,7