Irak ihracatı savaş öncesine döndü, yükü hâlâ Hürmüz taşıyor

964media'nın aktardığı bakanlık verisine göre ihracat şubattaki 99 milyon varilin üzerinden martta 18,6 milyon varile indi. Aynı dönemde aylık petrol geliri 6,8 milyar doların üzerinden yaklaşık 1,95 milyar dolara geriledi. Petrol Bakanı Basim Muhammed Hudayr ekimdeki günlük 3,4 milyon varili savaş öncesi düzey olarak tanımladı. Oilprice'a göre savaş öncesi ihracat günde 3,3–3,5 milyon varil bandındaydı.

Eylül rakamında kaynaklar çelişiyor. Oilprice 19 Ekim'de bakanlığı kaynak göstererek eylül ortalamasını günde 2,65 milyon varil yazdı; 964media ise 7 Kasım'da aynı bakanın açıklamasıyla günde 3 milyon varil verdi. Ceyhan akışında da fark var: Oilprice eylülde günde 250 bin varil, 964media günde 200–230 bin varil aktarıyor.

Kısıt hacimde değil rotada. Günlük 3,4 milyon varilin yaklaşık %93'ü hâlâ Basra terminallerinden çıkıp boğazı geçiyor. Oilprice'a göre alıcılar savaş riski priminden kaçmak için yükün boğazın dışında teslimini istiyor. Irak'ın kullandığı FOB modelinde (yükün yükleme limanında alıcıya geçtiği satış biçimi) geçiş riski alıcıda kalıyor. Devlete ait Irak Petrol Tankerleri Şirketi bu yüzden 2 milyon varili kendi süper tankeriyle boğazdan geçirdi; devlet pazarlayıcısı SOMO'nun bunu yapması onlarca yıl sonra ilk kez oldu.

Sigorta tabanı hâlâ yüksek. Financial Times'a konuşan brokerlara göre 14 Ekim'de Körfez'e giren tanker için savaş primi gövde değerinin %6–10'u, savaş öncesinde yaklaşık %0,25'ti. Bedel Irak'ın bilançosunda da görünüyor: Oilprice'a göre döviz rezervleri 20 milyar dolar eridi ve merkez bankası 3 yılı aşkın sürede ilk kez dinarı devalüe etti. Petrol bütçe gelirinin %90'ından fazlasını taşıyor.