OrtaIV Makro Politika ve Borç Piyasaları20 Ekim 2026, Salı
Rusya Merkez Bankası onuncu ay altın sattı, rezerv 2019'dan beri en düşük
Rusya Merkez Bankası verisine göre altın rezervi eylülde 200.000 ons azalarak 72,8 milyon onsa indi; bu, 2019 sonundan beri en düşük düzey. Satış üst üste onuncu ayına girdi ve aralıktan bu yana toplam 2 milyon ons, yaklaşık 62 ton oldu.
Moscow Times'ın 20 Ekim'de aktardığı Merkez Bankası verisi, düşüşün tek seferlik değil düzenli olduğunu gösteriyor. Interfax'a göre 1 Eylül'de altın rezervi 73 milyon ons, yani yaklaşık 2.270 tondu ve değeri 333,5 milyar dolardı. Aynı habere göre banka 2026'da her ay 0,2–0,3 milyon ons eksiltti; satış yapılmayan yıllarda aylık oynama ±0,1 milyon onsu geçmiyordu. 2022 başında stok yaklaşık 74 milyon onstu.
Moscow Times'a göre satışlar, Maliye Bakanlığı'nın bütçe açığını kapatmak için Ulusal Refah Fonu'ndan yaptığı satışların aynası; 2026 açığının 7,3 trilyon rubleye, ilk hedefin iki katına çıkması bekleniyor. Ukrayinska Pravda'nın The Bell'e dayandırdığı Maliye verisine göre eylülde petrol ve gaz geliri yıllık %22 düşüşle 452,4 milyar rubleye indi; rafinerilere ödenen yakıt tazminatı 305,5 milyar rubleye çıktı. Finam analisti Aleksandr Potavin'e göre bu gelir düşüşü fona bağımlılığı artırıyor. IMF verisine göre modern Rusya'da rezervin daha hızlı eridiği tek dönem, 3 ayda 3,8 milyon onsun satıldığı 1998.
Altının nereye gittiği tam bilinmiyor: Çin gümrük verisine göre ocak–temmuz 2026'da Hong Kong'a yaklaşık 100 ton Rus kökenli altın girdi, bir yıl öncesinin 3 katı. Bu 100 tonun ne kadarının Merkez Bankası rezervinden geldiği kaynaklarda doğrulanamadı. Yapısal kısıt şu: Moskova eylülde petrol fiyatı yüksekken bile açığı kapatmak için ikinci tamponunu, fiziki altını, ayda 0,2 milyon ons hızla eritiyor.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Rusya bütçe açığını artık yalnızca likit döviz tamponundan değil, fiziki altından da finanse ediyor. Eylül petrol fiyatı yükselmesine rağmen satışın sürmesi, gelir kaybının fiyattan değil iç yakıt piyasasındaki tazminatlardan geldiğine işaret ediyor. Aylık 0,2–0,3 milyon onsluk hız sürerse Moskova'nın yaptırım dışı rezerv esnekliği daralır. En olası yol, satışların 2027 bütçe yasalaşana kadar aynı hızda sürmesi.
Olası etkiler
- Altın piyasasıBelirsizOrta vade
Hong Kong üzerinden Çin'e akan Rus altını küresel arza ek kaynak oluşturuyor; resmî sektörün alıcı değil satıcı olduğu nadir bir kanal.
- Rus maliyesiOlumsuzKısa vade
7,3 trilyon rublelik açık hem fon satışını hem borçlanmayı büyütüyor; Merkez Bankası 23 Ekim'de faiz indirimine bu yüzden temkinli.
- Yaptırım kaldıraçlarıBelirsizUzun vade
Dondurulamayan son tampon olan altın eridikçe Moskova'nın ABD ile enerji pazarlığında süre baskısı artıyor.
İhtimaller
- 1Satış aynı hızda sürer%60
Ekim ve kasım verisi de 0,2–0,3 milyon onsluk düşüş gösterir, rezerv 72 milyon onsa yaklaşır.
İzlenecek: Merkez Bankası'nın 1 Kasım rezerv verisinde altın kalemi
- 2Petrol geliri satışı yavaşlatır%30
Ekimde beklenen ek petrol geliri fona döner ve altın satışı duraklar.
İzlenecek: Maliye Bakanlığı'nın kasım bütçe kuralı işlem duyurusu
- 3Satış hızlanır%10
Yeni rafineri saldırıları ve tazminat ödemeleri açığı büyütür, aylık satış 0,3 milyon onsu aşar.
İzlenecek: Ekim petrol-gaz gelirinin 289,5 milyar rublelik ek gelir beklentisinin altında kalması
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Rus altın rezervi (eylül)▼ −200 bin ons
- Aralıktan beri satış▼ ≈62 ton
- 2026 bütçe açığı beklentisi▼ 7,3 trn ruble
Tarihsel bağlam
Altın, son 6 ay
- 116.09 · Fed, Temmuz 2023'ten bu yana ilk faiz artırımıyla aralığı %3,75–4,00'e çıkardı
- 216.09 · Altın, yükselen getirilerle gördüğü altı haftalık dipten toparlanarak 4.311 dolara çıktı
- 322.09 · Çin'in altın ithalatı ağustos sonunda 1.000 tonu aşarak 2025'in tamamını geçti; merkez bankası ağustosta 20,2 ton ekledi
- 428.09 · Altın petrol şoku ve faiz beklentisiyle yedi haftanın dibine indi
- 519.10 · Barclays Fed'den aralık ve ocakta iki artırım bekliyor, getiri %5,14'e çıktı
- 620.10 · Rusya Merkez Bankası onuncu ay altın sattı, rezerv 2019'dan beri en düşük
Kaynaklar
- The Moscow Times — Russia's Gold Reserves Fall to Lowest Since 2019 as Budget Deficit Widens
- Ukrainska Pravda — Russian oil and gas revenues fall by 22% year-on-year in September
- Bank of Russia — Bank of Russia keeps the key rate at 14.00% p.a.
- Interfax — Russia's international reserves and monetary gold as of 1 September 2026