YüksekIV Makro Politika ve Borç Piyasaları6 Kasım 2026, Cuma
Tayvan, Taiex 40 binin altına düşünce istikrar fonunu devreye soktu
Taiex 6 Kasım'da 1.873,08 puan (%4,51) düşerek 39.701,64'e indi ve Ulusal Finansal İstikrar Fonu aynı gün piyasaya müdahale yetkisi verdi. 500 milyar NT$'lık fonun 2000'den beri 10. müdahalesi, önceki görevin ocakta bitmesinden yaklaşık 10 ay sonra geliyor.
Focus Taiwan'ın aktardığına göre satışı, ABD'deki 3 Kasım ara seçimlerinde Demokratların Kongre'nin iki kanadını ve büyük veri merkezi üssü Teksas dahil valilikleri kazanmasının ardından veri merkezi yatırımlarına sınır gelebileceği korkusu tetikledi. Taipei Times'a göre Nasdaq önceki gece %5,5 düşerek Nisan 2025'ten beri en kötü gününü yaşadı. Piyasa değerinin %40'ından fazlasını tek başına oluşturan TSMC gün içinde %10'luk taban sınırına indi, %4,69 düşüşle 2.135 NT$'dan kapandı.
Asıl kısıt yabancı sermaye çıkışında: yabancı kurumsal yatırımcılar ekimde net 994,32 milyar NT$ ile rekor aylık satış yaptı, kasımda 6 Kasım'a kadar 524,4 milyar NT$ daha sattı. Merkez bankası ekimde Tayvan dolarını korumak için dolar sattı ve döviz rezervi ay sonunda 4,308 milyar $ azalarak 596,437 milyar $'a, yani 600 milyar $'ın altına indi. Yabancıların hisse, tahvil ve mevduattaki varlıkları ekim sonunda rezervin %292'sine denk geliyordu.
Endeks 6 Ekim'deki 49.968,92 zirvesinden %20,55 geriledi ve haftayı %12,19 kayıpla kapattı; Philadelphia Yarı İletken Endeksi aynı haftada %15,7 düştü. Finansal Denetim Komisyonu 6 Kasım'daki ayrı açıklamasında şirketleri hisse geri alımına çağırdı, açığa satış için ödünç hisse miktarını azalttı ve teminat oranını yükseltti. Fon komitesi Tayvan borsasının Philadelphia endeksiyle yüksek korelasyonuna dikkat çekti; bu, 500 milyar NT$'lık tamponun iç talebe değil dış kaynaklı bir şoka karşı kullanıldığını gösteriyor.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Tayvan'ın kırılganlığı ekonomik temelde değil, tek bir sektöre ve tek bir şirkete yığılmış piyasa yapısında. TSMC'nin %40'ı aşan ağırlığı ve rezervin %292'sine denk yabancı varlık, ABD'deki veri merkezi politikasına dair her haberi doğrudan kur ve rezerv baskısına çeviriyor. Fon oynaklığı yumuşatabilir ama yabancı çıkışını durduracak araç değil; belirleyici olan ABD yarı iletken endeksinin seyri.
Olası etkiler
- Tayvan doları ve rezervOlumsuzKısa vade
Yabancı satışı sürerse merkez bankası müdahalesi rezervi 600 milyar $'ın altında tutar; ekimde ikinci aylık düşüş zaten gerçekleşti.
- Hisse piyasasıBelirsizKısa vade
500 milyar NT$'lık fon ve açığa satış kısıtı gün içi çöküşleri sınırlar ama yön ABD yarı iletken endeksine bağlı kalır.
- Yapay zekâ tedarikiOlumsuzOrta vade
ABD'de veri merkezi kısıtı korkusu, piyasa değerinin %40'ını aşan TSMC ve sunucu üreticilerinin sipariş görünürlüğünü sorgulatıyor.
İhtimaller
- 1Fonla dengelenen oynak taban%55
Fon ve kısıtlar düşüşü yavaşlatır, endeks 40.000 civarında oynak seyreder, yabancı satışı azalarak sürer.
İzlenecek: Yabancı yatırımcı günlük net satışının belirgin biçimde azalması
- 2Satış derinleşir%30
ABD'de veri merkezi düzenlemesine dair somut adımlar gelir, yabancı çıkışı ve rezerv kaybı hızlanır.
İzlenecek: Philadelphia Yarı İletken Endeksi'nin yeni haftalık düşüşü ve kasım rezerv verisi
- 3Hızlı toparlanma%15
ABD'de yarı iletkenler sert toparlanır, yabancılar geri döner ve fon fiilen kullanılmadan görev biter.
İzlenecek: Yabancı yatırımcıların üst üste net alıcı olması
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Taiex▼ −%4,51
- Döviz rezervi▼ 596,4 mr $
- Ekim yabancı net satış▼ 994,3 mr NT$