OrtaV Teknoloji Jeopolitiği ve Yapay Zekâ19 Ekim 2026, Pazartesi
Yabancılar bir haftada Tayvan hisselerinden 19,4 milyar dolar çekti
Taipei Times'a göre yabancı kurumlar 12–16 Ekim haftasında 19,4 milyar dolarlık Tayvan hissesi sattı ve ülkeden net 17,961 milyar dolar çıkardı. NT doları 19 Ekim'de gün içinde 32,57'ye kadar zayıfladı, Nisan 2025'ten beri en düşük düzey.
Tayvan merkez bankası 19 Ekim'deki açıklamasında düşüşü küresel teknoloji hisselerindeki düzeltmeye ve yabancı sermaye çıkışına bağladı. Banka, yabancıların yapay zekâ hisselerindeki yüksek değerlemeler ve sektörde artan finansman riski nedeniyle pozisyon azalttığını söyledi. Philadelphia Yarı İletken Endeksi 7–16 Ekim arasında %15,7 düşerken TAIEX %5,4 geriledi; banka bu farkı görece dayanıklılık olarak okudu. TAIEX yalnızca geçen hafta %4,47 kaybetti, NT doları da %1,37 değer yitirdi.
Satış 19 Ekim'de de sürdü. Focus Taiwan'a göre yabancılar o gün net 76,74 milyar NT doları, yaklaşık 2,37 milyar dolarlık hisse sattı. TAIEX gün içinde 940 puandan fazla düştükten sonra %0,61 kayıpla 46.822,08'den kapandı; Philadelphia endeksi önceki cuma %3,83 düşmüştü. TSMC tek başına piyasa değerinin %40'ından fazlasını oluşturuyor ve hisse günü yatay kapattı. Concord Securities analisti devlet destekli fonların TSMC aldığından şüphelendiğini söyledi; bu iddia doğrulanamadı.
Kur tarafında Cathay United Bank, NT dolarının 32,5 eşiğini hisse satışları yoğunlaşınca kırdığını belirtti. Banka, ABD'de daha yüksek faiz beklentisinin tahvil getirilerini yükselttiğini ve Asya para birimlerini baskıladığını söyledi. Fed 27–28 Ekim'de toplanıyor. Aynı hafta Kore wonu ve Çin yuanı dolara karşı değer kazanırken Japon yeni %0,24 geriledi; baskı, yapay zekâ ağırlığı en yüksek piyasada yoğunlaştı.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Tayvan'daki çıkış, yapay zekâ döngüsüne duyulan kuşkunun en hızlı bu kadar yoğunlaşmış bir piyasada fiyatlandığını gösteriyor. Tek bir şirketin piyasa değerinin %40'ını taşıması, sektör düzeltmesini doğrudan kura ve sermaye hesabına aktarıyor. En olası yol, satışların Fed'in 27–28 Ekim kararına kadar dalgalı sürmesi ve merkez bankasının kurda dengeleyici rol üstlenmesi.
Olası etkiler
- NT dolarıOlumsuzKısa vade
Haftada net 17,961 milyar dolarlık çıkış kuru Nisan 2025'ten beri en zayıf düzeyine itti; merkez bankası istikrar için piyasaya girebileceğini ima etti.
- Yapay zekâ finansmanıOlumsuzOrta vade
Merkez bankasının finansman riskini açıkça anması, yapay zekâ yatırımlarının borç maliyetinin artık Asya'daki tedarik zinciri piyasalarını da sarstığını gösteriyor.
- Bölgesel ayrışmaBelirsizKısa vade
Won ve yuan aynı hafta güçlenirken NT dolarının zayıflaması, baskının bölge genelinden çok Tayvan'ın sektör yoğunluğundan kaynaklandığını gösteriyor.
İhtimaller
- 1Dalgalı çıkış sürer%55
Yabancı satışı Fed kararına kadar sürer, NT doları 32,5 civarında baskı altında kalır, merkez bankası oynaklığı sınırlar.
İzlenecek: Tayvan borsasının günlük yabancı net satış verisi ve NT dolarının 32,5 eşiği
- 2Hızlı dönüş%30
ABD getirileri sakinleşir ve yapay zekâ şirketlerinin bilançoları talebi doğrular, yabancı sermaye geri döner.
İzlenecek: Fed'in 28 Ekim kararı ve ABD 10 yıllık getirisi
- 3Derinleşen düzeltme%15
Yapay zekâ finansmanında bir kredi olayı yaşanır, Tayvan'dan çıkış hızlanır ve kur yeni diplere iner.
İzlenecek: Yapay zekâ altyapı şirketlerinin kredi primlerinde yeni sıçrama
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Haftalık yabancı satışı▼ 19,4 mr $
- NT doları gün içi dip▼ 32,57
- TAIEX haftalık▼ −%4,47