İçeriğe geç
BölgeAsya-Pasifik

OrtaV Teknoloji Jeopolitiği ve Yapay Zekâ19 Ekim 2026, Pazartesi

Yabancılar bir haftada Tayvan hisselerinden 19,4 milyar dolar çekti

Taipei Times'a göre yabancı kurumlar 12–16 Ekim haftasında 19,4 milyar dolarlık Tayvan hissesi sattı ve ülkeden net 17,961 milyar dolar çıkardı. NT doları 19 Ekim'de gün içinde 32,57'ye kadar zayıfladı, Nisan 2025'ten beri en düşük düzey.

TAYPEY konumu

Tayvan merkez bankası 19 Ekim'deki açıklamasında düşüşü küresel teknoloji hisselerindeki düzeltmeye ve yabancı sermaye çıkışına bağladı. Banka, yabancıların yapay zekâ hisselerindeki yüksek değerlemeler ve sektörde artan finansman riski nedeniyle pozisyon azalttığını söyledi. Philadelphia Yarı İletken Endeksi 7–16 Ekim arasında %15,7 düşerken TAIEX %5,4 geriledi; banka bu farkı görece dayanıklılık olarak okudu. TAIEX yalnızca geçen hafta %4,47 kaybetti, NT doları da %1,37 değer yitirdi.

Satış 19 Ekim'de de sürdü. Focus Taiwan'a göre yabancılar o gün net 76,74 milyar NT doları, yaklaşık 2,37 milyar dolarlık hisse sattı. TAIEX gün içinde 940 puandan fazla düştükten sonra %0,61 kayıpla 46.822,08'den kapandı; Philadelphia endeksi önceki cuma %3,83 düşmüştü. TSMC tek başına piyasa değerinin %40'ından fazlasını oluşturuyor ve hisse günü yatay kapattı. Concord Securities analisti devlet destekli fonların TSMC aldığından şüphelendiğini söyledi; bu iddia doğrulanamadı.

Kur tarafında Cathay United Bank, NT dolarının 32,5 eşiğini hisse satışları yoğunlaşınca kırdığını belirtti. Banka, ABD'de daha yüksek faiz beklentisinin tahvil getirilerini yükselttiğini ve Asya para birimlerini baskıladığını söyledi. Fed 27–28 Ekim'de toplanıyor. Aynı hafta Kore wonu ve Çin yuanı dolara karşı değer kazanırken Japon yeni %0,24 geriledi; baskı, yapay zekâ ağırlığı en yüksek piyasada yoğunlaştı.

Talay değerlendirmesi

Sonuç

Tayvan'daki çıkış, yapay zekâ döngüsüne duyulan kuşkunun en hızlı bu kadar yoğunlaşmış bir piyasada fiyatlandığını gösteriyor. Tek bir şirketin piyasa değerinin %40'ını taşıması, sektör düzeltmesini doğrudan kura ve sermaye hesabına aktarıyor. En olası yol, satışların Fed'in 27–28 Ekim kararına kadar dalgalı sürmesi ve merkez bankasının kurda dengeleyici rol üstlenmesi.

Olası etkiler

  • NT dolarıOlumsuzKısa vade

    Haftada net 17,961 milyar dolarlık çıkış kuru Nisan 2025'ten beri en zayıf düzeyine itti; merkez bankası istikrar için piyasaya girebileceğini ima etti.

  • Yapay zekâ finansmanıOlumsuzOrta vade

    Merkez bankasının finansman riskini açıkça anması, yapay zekâ yatırımlarının borç maliyetinin artık Asya'daki tedarik zinciri piyasalarını da sarstığını gösteriyor.

  • Bölgesel ayrışmaBelirsizKısa vade

    Won ve yuan aynı hafta güçlenirken NT dolarının zayıflaması, baskının bölge genelinden çok Tayvan'ın sektör yoğunluğundan kaynaklandığını gösteriyor.

İhtimaller

  1. 1
    Dalgalı çıkış sürer%55

    Yabancı satışı Fed kararına kadar sürer, NT doları 32,5 civarında baskı altında kalır, merkez bankası oynaklığı sınırlar.

    İzlenecek: Tayvan borsasının günlük yabancı net satış verisi ve NT dolarının 32,5 eşiği

  2. 2
    Hızlı dönüş%30

    ABD getirileri sakinleşir ve yapay zekâ şirketlerinin bilançoları talebi doğrular, yabancı sermaye geri döner.

    İzlenecek: Fed'in 28 Ekim kararı ve ABD 10 yıllık getirisi

  3. 3
    Derinleşen düzeltme%15

    Yapay zekâ finansmanında bir kredi olayı yaşanır, Tayvan'dan çıkış hızlanır ve kur yeni diplere iner.

    İzlenecek: Yapay zekâ altyapı şirketlerinin kredi primlerinde yeni sıçrama

Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.

Piyasa tepkisi

Etkilenen göstergeler

  • Haftalık yabancı satışı▼ 19,4 mr $
  • NT doları gün içi dip▼ 32,57
  • TAIEX haftalık▼ −%4,47

Kaynaklar

  1. Taipei Times — Tech selloff shakes NT dollar
  2. Focus Taiwan — Taiwan shares end lower but fall limited as tech stocks rally late