OrtaVI Enerji Politiği ve Arz Güvenliği5 Kasım 2026, Perşembe
ABD'ye giden üç Rus dizel tankerinden ikisi rota değiştirdi
Financial Times'ın 4 Kasım'da Kpler verisine dayanarak duyurduğu üzere, Trump–Putin dizel anlaşmasıyla Primorsk'tan ABD'ye çıkan 3 tankerden 2'si rota değiştirdi. Kremlin elçisi Dmitriyev 5 Kasım'da haberi yalanladı, Peskov ise tüm dizelin alıcı bulacağını söyledi.
AFP'nin MarineTraffic ve Kpler verisine göre yaptırımlı Talisman 29 Ekim'de Manş'tan geçti, 3 Kasım'da Cebelitarık'tan Akdeniz'e girdi ve 5 Kasım'da Tunus açıklarındaydı. Gemi aslında 9 Kasım'da ABD doğu kıyısına varacaktı; Kpler'e göre 324.000 varil dizel taşıyor ve hedef limanı yok. Leruo hedefini Brezilya olarak gösterdi. Üçüncü gemi Agioi Fanendes için kaynaklar ayrışıyor: AFP'ye göre New York'u gösterip 7 Kasım'da yanaşacaktı, AP'ye göre hedefi talimat bekliyor olarak değişti.
Kısıt satıcıda değil alıcı tarafta. AP'ye göre New Jersey Valisi Mikie Sherrill liman ve terminal işletmecilerini Rus yakıtı boşaltırlarsa ağır cezayla uyardı; OFAC muafiyeti ise 7 Nisan'a kadar geçerli. Moscow Times'a göre Senato Dış İlişkiler Komitesi bankalardan ve liman işletmecilerinden belgeleri saklamalarını istedi; Demokratlar Kongre'yi ocakta devralacak. Anlaşma 300 bin tonluk ilk yükle başlayıp kasımda 500 bin ton, sonrasında 1 milyon ton öngörüyordu.
Moscow Times'ın Reuters'a dayanarak aktardığına göre Türkiye 18 Ekim'de Rus dizelinden pay müzakere ettiğini söylemişti. Bloomberg HT'ye göre Türkiye'de motorin 7 Kasım'da litrede 5,44 TL indi ve İstanbul Avrupa yakasında 95,09 TL'ye geriledi. ABD'de alıcı bulamayan 324 bin varillik bir yükün Akdeniz'de talimat beklemesi, Rus ürününün yakın pazarlara iskontoyla yönelme ihtimalini artırıyor; bu bir Talay çıkarımıdır, doğrulanmadı.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Dizel anlaşmasının darboğazı Washington'daki lisans değil, ABD limanlarındaki hukuki risk. Alıcı bulamayan Rus yükleri Akdeniz ve Latin Amerika'ya dönüyor; bu, anlaşmanın kasım hedefi olan 500 bin tonun ABD'ye ulaşmasını zorlaştırıyor. En olası yol, anlaşmanın kâğıt üzerinde sürmesi ama hacmin büyük kısmının üçüncü ülkelere akması.
Olası etkiler
- Rus ihracat geliriOlumsuzKısa vade
ABD'ye ulaşamayan yük iskontolu pazarlara gider; Moskova anlaşmadan beklediği fiyat ve siyasi kazancı tam alamaz.
- Akdeniz dizel arzıOlumluKısa vade
Akdeniz'e dönen yükler bölgedeki dizel arzını artırır ve ürün marjları üzerinde aşağı yönlü baskı yaratabilir.
- TürkiyeOlumluOrta vade
Pay müzakeresi yapan Türkiye için yakın denizde bekleyen Rus dizeli, kış öncesi motorin arzında ek seçenek ve pazarlık alanı açar.
İhtimaller
- 1Hacim üçüncü ülkelere kayar%55
ABD'ye birkaç yük ulaşır ama kasım hacminin çoğu Akdeniz, Brezilya ve Asya'ya satılır.
İzlenecek: Kpler'in Rus dizel varış limanı verisi
- 2ABD teslimatı sürer%25
Agioi Fanendes New York'ta boşaltır, yeni alıcılar çıkar ve kasım dilimi ABD'ye büyük ölçüde ulaşır.
İzlenecek: Agioi Fanendes'in New York'ta yük boşaltması
- 3Anlaşma çöker%20
Eyalet cezaları ve Kongre baskısıyla ABD'li alıcılar tamamen çekilir, Beyaz Saray muafiyeti fiilen işlevsiz kalır.
İzlenecek: OFAC muafiyetine yönelik dava ya da Kongre girişimi
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Rota değiştiren tanker▼ 2/3
- Talisman yükü▼ 324 bin varil
- TR motorin (7 Kas)▲ −5,44 TL/lt
Kaynaklar
- Arab News (AFP) — Russia says US oil shipments on course as two vessels head elsewhere
- ClickOnDetroit (AP) — Tankers carrying Russian diesel change course, raising doubts about shipments to US
- The Moscow Times — Russian Diesel Tankers Bound for U.S. Change Course, Casting Doubt on Trump Deal
- Bloomberg HT — Motorine indirim geldi