OrtaI Jeo-Ekonomi ve Darboğazlar29 Eylül 2026, Salı
Çin, Almanya ve Fransa'nın hazırladığı ticaret aracına misilleme uyarısı yaptı
Çin Ticaret Bakanlığı 29 Eylül gecesi, AB Çinli şirket ve ürünlere kısıtlama getirirse kararlı yanıt vereceğini açıkladı. Hedefteki taslak, ABD'nin 301. madde soruşturmalarına benzer bir AB aracı öngörüyor; metni Almanya ve Fransa'nın hazırladığı bildirildi.
AsiaOne'ın 30 Eylül'de yayımladığı Reuters haberine göre Çin Ticaret Bakanlığı açıklamayı 29 Eylül Salı gecesi yaptı. Bakanlık, bazı AB üyelerinin hazırladığı bildirilen ortak belgeye tepki gösterdi. Belge, haksız ticaret uygulamalarına karşı ABD'nin 301. maddesine benzer bir araç öneriyor. 301. madde, Washington'a tek taraflı soruşturma açıp gümrük vergisi koyma yetkisi veren 1974 tarihli yasa hükmüdür. Rhodium Group'tan Noah Barkin'e göre Almanya ve Fransa bu hafta 1 ortak metni tamamlıyor.
Free Malaysia Today'in 30 Eylül haberine göre bakanlık aracı korumacı ve tek taraflı bir önlem olarak niteledi. Çin devlet medyası Global Times'a göre Pekin'in elinde 3 karşı önlem bulunuyor: ayrımcılık karşıtı soruşturmalar, sanayi ve tedarik zincirlerine yönelik güvenlik incelemeleri ve yabancı sübvansiyon incelemeleri. Bakanlık ayrıca AB'nin bir yandan görüşüp bir yandan baskıyı artırmasının karşılıklı güveni zedeleyeceğini belirtti. Taslağın içeriği, vergi oranı ve takvimi 2 kaynakta da yer almadığı için doğrulanamadı.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Almanya ve Fransa'nın ortak metni, AB'nin Çin'e karşı tek tek ürün soruşturmalarından ABD tarzı geniş bir araca geçmeyi tartıştığını gösteriyor. Pekin'in daha taslak aşamasında 3 karşı önlem sayması, caydırıcılığı erken kurmak istediğine işaret ediyor. En olası yol, aracın Komisyon önerisine dönüşmeden önce aylarca üye ülke pazarlığında kalması.
Olası etkiler
- AB–Çin ticaretiOlumsuzOrta vade
301 benzeri bir araç, Komisyon'a sektör bazında geniş gümrük vergisi yetkisi verir; Çin'in misillemesi Avrupa otomotiv ve makine ihracatını hedef alabilir.
- Avrupa sanayisiBelirsizUzun vade
Almanya'nın Fransa'yla aynı metne imza atması, Berlin'in Çin pazarına bağımlı sanayi çıkarlarına rağmen korumacı çizgiye yaklaştığını gösterir.
- TürkiyeBelirsizUzun vade
AB Çin mallarına geniş vergi koyarsa, gümrük birliği içindeki Türkiye hem ticaret sapması baskısı hem de AB'ye tedarikte fırsat görebilir.
İhtimaller
- 1Uzun pazarlık%55
Ortak metin yayımlanır ancak üye ülkeler arasında uzlaşma aylar alır, Çin sözlü uyarıyla yetinir.
İzlenecek: Almanya–Fransa ortak metninin yayımlanması ve Komisyon'un resmi tepkisi
- 2Karşılıklı soruşturmalar%30
Çin, AB ürünlerine yeni bir soruşturma açar ve gerilim somut önlemlere döner.
İzlenecek: Çin Ticaret Bakanlığı'ndan AB menşeli ürünlere soruşturma duyurusu
- 3Geri adım%15
AB–Çin görüşmelerinde ilerleme sağlanır ve araç önerisi rafa kalkar.
İzlenecek: AB–Çin ticaret görüşmelerinden ortak açıklama
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Taslağı hazırlayan ülke▲ 2
- Çin'in saydığı karşı önlem▲ 3