CN · Devlet Konseyi · ÇKP · Asya-Pasifik

Çin

Sınırlı manevra alanı · güncelleme 22 Eylül 2026

Ne yaptı

24 Eylül'deki zirve öncesi gündemi Tayvan'a çevirdi: Xi Jinping'in görüşmede 1982 tarihli üçüncü ortak bildiriye dayanarak ABD'nin Tayvan'a silah satışlarını durdurmasını isteyeceği bildirildi. Askıda tutulan silah paketi 14 milyar dolar, Aralık 2025'te onaylanan paket 11 milyar dolar. Egemen risk tarafında ise blokla birlikte hareket etmedi: 5 yıllık risk primi 18 Eylül'deki 34,05 baz puandan 21 Eylül'de yalnızca %0,9 artışla 34,35'e çıktı.

Neden

Zirveyi tek bir talep etrafında çerçevelemek, ticaret ve teknoloji başlıklarında verilecek tavizleri bu talebin gölgesinde pazarlığa açık tutuyor. Aynı zamanda 1982 bildirisine dayanmak, talebi ABD'nin kendi imzaladığı bir metne yaslayarak hukuki bir zemine taşıyor. Risk priminin blok hareketinden ayrışması ise Çin'in sermaye hesabı rejiminin onu gelişmekte olan ülke fiyatlama sepetinin dışında tuttuğunu gösteriyor.

Ne yapmak zorunda

Tayvan talebini zirvenin tek konusu hâline getirmeden sürdürmek zorunda; aksi hâlde ticaret başlığında sonuç alamadan masadan kalkma riski var. Aynı anda Meksika'nın serbest ticaret anlaşması bulunmayan ülkelere %50'ye varan tarife uygulamasının ve USMCA masasında Çin ithalatını kısma sözü vermesinin yarattığı pazar kaybını yönetmesi gerekiyor.

Sırada ne var

24 Eylül'deki Xi-Trump zirvesi ve görüşmeden silah satışlarına dair bir metin çıkıp çıkmayacağı. 28 Eylül'deki Washington-Meksika müzakere turu, Çin'in Kuzey Amerika pazarındaki konumu açısından ikinci eşik.

Tercih

Tayvan'a silah satışlarının kademeli olarak durdurulması ve ticaret başlığında tarife indirimi; risk priminin gelişmekte olan ülke sepetinden ayrışmaya devam etmesi.

Gözlenen davranış

Zirveyi tek bir hukuki dayanakla çerçeveleyen, ekonomik cepheyi ise sessiz tutan duruş: talebi yüksek sesle, maliyeti sessizce taşıyor.

Kaynaklar

İlgili olaylar

22.09YüksekIII Çatışma ve SavunmaAsya-PasifikXi, 24 Eylül zirvesinde 1982 bildirisine dayanarak Tayvan'a silah satışlarının durdurulmasını isteyecek 21.09OrtaI Jeo-EkonomiAmerikaSheinbaum: Meksika ABD'den alımları artıracak, USMCA için Çin ithalatını kısacak 17.09OrtaI Jeo-EkonomiGüney AsyaPakistan 30 milyar yuanlık Çin swap hattını büyütecek, ABD'den 10 milyar $'lık kolaylık bekliyor 17.09OrtaI Jeo-EkonomiOrta Doğu ve Kuzey AfrikaRusya ve Çin, İran yaptırımlarını izleyen BM uzman panelini 11 kabul oyuna rağmen veto etti 16.09OrtaIV Makro ve BorçAsya-PasifikJaponya ağustosta ihracatı %19,3 artırdı, ithalat %28 ile ticaret açığını 1,106 trilyon yene taşıdı 16.09OrtaI Jeo-EkonomiAvrasyaSeul'de ilk Kore–Orta Asya zirvesi toplandı: Kazakistan 19 milyar dolarlık, Özbekistan yaklaşık 12 milyar dolarlık proje paketiyle öne çıktı 15.0905:00YüksekIV Makro ve BorçAsya-PasifikÇin'de Ağustos'ta ihracat %25 arttı, perakende satışlar %0,4'e yavaşladı 15.09OrtaI Jeo-EkonomiAsya-PasifikKim Jong-un Putin'e verdiği yanıtta Rusya ile işbirliğini kapsamlı biçimde genişletme sözü verdi; Pyongyang Rusya'ya ilk kara yolu bağlantısını açtı 15.09YüksekI Jeo-EkonomiAmerikaTrump–Şi zirvesi öncesi ABD ve Çin tarife indirimini ve ateşkesin bir yıl uzatılmasını görüşüyor 14.09YüksekI Jeo-EkonomiGüney AsyaSel hidroelektrik santrallerini yıkınca elektrik ithalatçısı olan Nepal'e Hindistan 654 MW satmayı onayladı

Raporlar

VTeknoloji ve YZ·Analiz·Asya-Pasifik

Zirve öncesi teknoloji cephesi: model damıtma suçlaması, Çin'in bellek atılımı ve ikinci aşama çip tarifeleri

Teknoloji Jeopolitiği Masası · 15 Eylül 2026 · 8 dk

IISiber ve Altyapı·Analiz·Avrupa

Görünmeyen cephe: deniz altı kabloları, sıfırıncı gün açıkları ve 153 milyon kimlik belgesi

Siber ve Kritik Altyapı Masası · 12 Eylül 2026 · 8 dk