OrtaI Jeo-Ekonomi ve Darboğazlar14 Ekim 2026, Çarşamba · 10:40 TSİ
Çin'in nadir toprak ihracatı eylülde değerce hacimden iki kat hızlı arttı
Çin gümrüğüne göre eylülde nadir toprak ihracatı yıllık %6,7 artışla 4.269,8 tona çıktı, ihracat değeri ise %14,3 artışla 68,09 milyon $ oldu. Ocak–eylülde hacim %9,6 düşüşle 43.711 tonda kaldı.
Reuters'ın Investing.com'da yayımlanan haberine göre eylül sevkiyatı ağustostaki 4.735 tondan %9,8 düştü ama geçen yılın aynı ayındaki yaklaşık 4.000 tonun üzerinde kaldı. Reuters artışı, yaz durgunluğunun ardından yurt dışı alımlarının toparlanmasına bağladı. FX168 ve FX678'in 14 Ekim 10:40'ta geçtiği gümrük kalemleri aynı tonajı ve ocak–eylül toplamını doğruluyor. IT Home'un aktardığı değer verisine göre eylül ihracatı 68,094 milyon $ ile yıllık %14,3 büyüdü.
İki seri birlikte okununca ton başına ihracat değeri yıllık yaklaşık %7 artmış görünüyor; bu, Pekin'in hacmi sınırlarken birim fiyatı yukarıda tuttuğu bir tabloya işaret ediyor. Gümrüğün ülke ve ürün kırılımı ayın ilerleyen günlerinde gelecek; bu nedenle artışın ABD'ye mi, AB'ye mi yöneldiği henüz doğrulanamadı. Aynı veri günü, MOFCOM'un Ekim 2025 paketindeki askının bitmesine 27 gün kala geldi; askı 10 Kasım 2026'da sona eriyor ve Pekin'in yeni bir uzatma duyurusu 14 Ekim itibarıyla bulunamadı.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Eylülde değerin hacimden iki kat hızlı büyümesi, Pekin'in nadir toprakta miktarı değil fiyatı ve dağıtımı yönettiğini düşündürüyor. Yıllık bazda hacim artışı, 9 aylık %9,6'lık düşüşü telafi etmiyor. En olası yol, 10 Kasım öncesinde sevkiyatın sınırlı ama seçici biçimde sürmesi.
Olası etkiler
- Mıknatıs ve çip girdileriOlumsuzOrta vade
Ton başına değerdeki yaklaşık %7'lik artış, Çin dışındaki mıknatıs ve yarı iletken ekipman üreticilerinin girdi maliyetini yukarı iter.
- ABD–Çin askı saatiBelirsizKısa vade
Sevkiyatın yeniden artması uzatma beklentisini destekler; ülke kırılımı ABD payını göstermediği sürece 10 Kasım riski fiyatlarda kalır.
- TürkiyeOlumsuzOrta vade
Mıknatıs girdi fiyatındaki artış, Türkiye'nin beyaz eşya, elektrikli araç ve savunma motorlarında ithal bileşen maliyetini yükseltir.
İhtimaller
- 1Seçici akış sürer%55
Ekim ve kasımda hacim geçen yıl düzeyinin biraz üzerinde kalır, birim değer yükselmeye devam eder.
İzlenecek: Çin gümrüğünün ülke bazlı nadir toprak ve mıknatıs ihracat kırılımı (ekim sonu)
- 2Askı resmen uzar%30
MOFCOM 10 Kasım öncesinde askıyı uzatır, sevkiyat ve lisans hızı artar.
İzlenecek: MOFCOM'un 10 Kasım öncesi askı duyurusu
- 3Sevkiyat yeniden daralır%15
Askı belgesiz biter, lisans onayları yavaşlar ve ekim hacmi yıllık bazda düşer.
İzlenecek: Kasım ortasında açıklanacak ekim nadir toprak ihracat tonajı
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Nadir toprak ihracatı (ton)▲ +%6,7
- Nadir toprak ihracatı ($)▲ +%14,3
- Ocak–eylül hacim▼ −%9,6
Kaynaklar
- Investing.com (Reuters) — China September rare earth exports rise 6.7% from a year earlier
- FX168 — 海关总署:中国9月稀土出口为4269.8吨,8月为4735.1吨
- 汇通财经 (FX678) — 海关总署:中国1-9月稀土出口为43711.2吨
- IT之家 — 海关总署:中国 9 月集成电路出口 449.51 亿美元,同比增长 136%
- Pillsbury — China Suspends Export Controls on Certain Critical Minerals and Related Items