YüksekIII Kinetik Çatışmalar ve Savunma28 Eylül 2026, Pazartesi
Etiyopya ordusu Tigray savaşını komşularının vekâlet savaşı olarak tanımladı
Etiyopya Genelkurmay Başkanı Mareşal Birhanu Jula 27–28 Eylül'de Eritre, Sudan ve Mısır'ı Tigray güçlerini desteklemekle suçladı. Sudan ordusu 28 Eylül'de iddiaları dayanaksız bularak reddetti ve Etiyopya'yı HDK'ya destek vermekle suçladı.
Africanews ve Al Jazeera'nın 28 Eylül haberlerine göre Birhanu Jula, federal güçlerle savaşan grupların Sudan ve Mısır'ın desteği olmadan ilerleyemeyeceğini söyledi. AP'nin 28 Eylül haberine göre Jula, Eritre'nin Tigray Halk Kurtuluş Cephesi TPLF için mali destek seferber ettiğini de öne sürdü. Suçlamalar, Africanews ve France 24'e göre suçlamalar, TPLF ile federal hükümet arasında 23 Eylül çarşamba günü yeniden başlayan ağır çatışmaların ardından geldi. TPLF bir hafta önce 6 silahlı grupla hükümeti devirmeyi hedefleyen bir ittifak kurduğunu açıklamıştı.
Sudan ordusu iddiaları kesin olarak reddetti ve karşı suçlama yaptı. Africanews'e göre Hartum, Nisan 2023'ten bu yana süren iç savaşta Etiyopya'nın Hızlı Destek Kuvvetleri HDK'yı desteklediğini ve BAE ile koordineli İHA saldırılarına izin verdiğini savunuyor; iki ülke de bunu reddediyor. AP'ye göre Eritre Enformasyon Bakanı Yemane Meskel, bölgedeki gerilimi Etiyopya'nın deniz limanı arayışına bağladı. 2020–2022 savaşında ölenlerin sayısı France 24 ve Africanews'e göre yaklaşık 600.000, AP'ye göre yaklaşık 500.000.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Addis Ababa, Tigray'daki çatışmayı bir iç isyan yerine dış destekli bir savaş olarak çerçeveliyor. Bu çerçeve, Sudan savaşındaki karşı suçlamalarla birleşince Afrika Boynuzu'ndaki çatışmaların birbirine bağlanma riskini artırıyor. Karşılıklı suçlamalar sürerse arabuluculuk zorlaşır ve sınır ötesi tırmanma ihtimali yükselir.
Olası etkiler
- Bölgesel güvenlikOlumsuzOrta vade
Etiyopya ve Sudan'ın birbirini karşı tarafın silahlı gruplarını desteklemekle suçlaması, iki iç savaşın vekâlet ilişkisiyle birbirine bağlanma riskini artırıyor.
- Kızıldeniz kıyısıOlumsuzOrta vade
Eritre'nin gerilimi Etiyopya'nın liman arayışına bağlaması, Kızıldeniz'in Afrika kıyısında yeni bir sürtünme hattına işaret ediyor.
- İnsani durumOlumsuzKısa vade
600.000'e yakın can kaybına yol açan önceki savaşın ardından yeni çatışma, sivil kayıplar ve yerinden edilme riskini yeniden büyütüyor.
İhtimaller
- 1Söylem düzeyinde kalır%50
Suçlamalar sürer ama doğrudan sınır ötesi çatışma olmaz; savaş Tigray, Afar ve Amhara'da yoğunlaşır.
İzlenecek: Eritre ve Mısır'dan resmi açıklama ya da sınırda asker hareketi
- 2Vekâlet çatışması derinleşir%35
Sudan ve Etiyopya karşılıklı destek iddialarını somut sevkiyat ya da İHA saldırılarıyla kanıtlar, iki savaş birbirine bağlanır.
İzlenecek: Sınır bölgesinde İHA saldırısı ya da BM'ye resmi şikâyet
- 3Arabuluculuk açılır%15
Afrika Birliği ya da bölgesel aktörler ateşkes görüşmesi başlatır, suçlamalar yumuşar.
İzlenecek: Afrika Birliği'nden arabuluculuk duyurusu
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Suçlanan komşu ülke▼ 3 ülke
- Çatışmanın yeniden başlaması▼ 23 Eylül
Kaynaklar
- Africanews — Sudan rejects Ethiopia's claims of backing Tigray forces
- Al Jazeera — Ethiopia accuses Sudan, Egypt of backing Tigray rebels as fighting rages
- ClickOrlando (AP) — Ethiopia's army chief accuses Eritrea, Sudan and Egypt of supporting Tigray rebels
- France 24 — Ethiopia accuses Eritrea, Sudan of backing Tigray rebels amid clashes