Talay Günlük Brifing
Kriz fiyattan çıktı, bilançolara yerleşti
16 Kasım 2026, Pazartesi · Talay Insight Editörlüğü · 4 temel kaynak
Gürültü
Hürmüz'de süper tanker battı, petrol arzı yeniden çöküyor.
Sinyal
Arz döndü, tampon dönmedi.
IYönetici özeti ve piyasa etkisi
Brent 13 Kasım'ı 95,84 dolardan kapattı; ekim başındaki 136 dolarlık fiziki zirvenin çok altında. Fiyat gevşedi, tampon geri gelmedi. UEA'ya göre OPEC+'nın efektif yedek kapasitesi günde yalnızca 0,45 milyon varil, kara stokları en az 2016'dan beri en düşük düzeyde. Aynı tablo tahvilde, reasüransta ve gelişen piyasa borcunda da görülüyor: şoku emen katman inceliyor, yük en zayıf bilançoya iniyor.
Hafta sonu manşeti yine Hürmüz'deydi. Devrim Muhafızları 15 Kasım'da bir süper tankerin mayına çarpıp battığını öne sürdü; gemi adı yok, bağımsız doğrulama yok. Fiyat bu iddiaya değil, arzın geri dönüşüne bakıyor. UEA'nın 13 Kasım raporuna göre Körfez'in ham ihracatı savaş öncesinin %82'sine döndü, Irak ekimde günde 4,6 milyon varille 2019'dan beri en yüksek üretime çıktı.
Asıl sinyal tamponda. Savaş başından beri küresel stoklar 462 milyon varil eridi. OPEC+'nın efektif yedek kapasitesi günde 0,45 milyon varil. Yani kuyular döndü ama şoku emecek boşluk dönmedi. 15 Kasım'da Yemen hükümetine bağlı güçler Bab-ül Mendeb kıyısından çekildi; boğazın güney girişi Husilerin erişimine açıldı. İnce tampon yeni bir riskle karşı karşıya.
Aynı desen tahvilde de var. ABD 10 yıllık getirisi 6–13 Kasım arasında %4,86'dan %5,15'e çıktı, 2 yıllık getiri 37 baz puan arttı. Vadeliler 9 Aralık için Fed artırımını tam fiyatlıyor. Hazine Bakanı Bessent 13 Kasım'da Fed'e enerji şokuna fazla artırımla yanıt vermemesini söyledi. Hazinenin faiz yükü ile Fed'in hedefi açıkça ayrıştı.
Borç arzı da büyüyor. Almanya 2027'de 210,4 milyar euro yeni borçlanacak; bu, savaş sonrasının ikinci en yüksek rakamı. Yüksek getirili ülkelerin kapısı daralıyor: Arjantin ocakta 4.378 milyon dolar ödeyecek, güvence altındaki kaynak yaklaşık 660 milyon dolar. Reasüransta da yük aşağı iniyor: Generali'nin afet hasarı birleşik oranını 5,2 puan bozdu, reasürörler tutunma noktalarını gevşetmedi.
48 saatlik katalizör takvimi
Zaman (TSİ)Olay ve izlenecek eşik
- 16 Kas 11:00Türkiye ekim merkezi yönetim bütçe dengesi; eylülde açık 532,2 milyar TL'ydi. Konsensüs beklenti bulunamadı.
- 17 Kas 16:30ABD ekim perakende satışları; manşet beklenti %0,0, otomobil hariç +%0,4. Zayıf veri Fed'in aralık artırım fiyatlamasını sınar.
- 18 Kas 00:20Nvidia üçüncü çeyrek bilançosu; Bessent'in Çin sevkiyatları için verdiği 10 günlük süre işlerken açıklanıyor.
- 18 Kas 22:00FOMC 27–28 Ekim toplantı tutanağı; enerji şokunun 'geçici' okunup okunmadığı.
- 18–19 KasAPEC Shenzhen ve Trump–Xi görüşmesi; 10 Ocak'ta biten askıların 12 aya uzayıp uzamayacağı.
- 19 Kas 14:30TCMB haftalık menkul kıymet ve rezerv verisi (13 Kasım haftası); swap hariç net rezerv 27,44 milyar dolardan nereye gitti.
- 20 Kas 10:00TCMB kasım kapasite kullanım oranı (ekim %74,5) ve reel kesim güveni (ekim 99,8).
- 26–27 KasAB olağanüstü zirvesi; Ukrayna'nın 2027 finansmanı ve 70 milyar euroluk ek ihtiyaç.
Etkiler
- Petrolde yeni bir kesintiyi karşılayacak yedek kapasite günde 0,45 milyon varile indi; küçük bir arıza bile fiyatı hızla yukarı taşıyabilir.
- ABD'de 2 yıllık getiri bir haftada 37 baz puan arttı ve 20 yıllık getiri 30 yıllığın üstüne çıktı; uzun vadeli dolar borcu pahalı kalıyor.
- Türkiye'de 5 yıllık CDS 12 Kasım'da 232,93 baz puana indi, 10 yıllık getiri ise %33,52'ye çıktı; dış risk daralıyor, yerel enflasyon primi genişliyor.
·Beş sütunda gün
- Türkiye ve Çevresi
Bulls Yatırım 13 Kasım'da 982 milyon TL nominal bonosunu ödeyemedi. SPK şirketin faaliyetini 21 Ekim'de durdurmuştu. TCMB'nin 26 Ekim'deki kredi muafiyeti faaliyeti durmuş aracıyı kapsamıyor; banka dışı borçlanma piyasasında temerrüt zinciri uzuyor.
- Orta Doğu ve Kuzey Afrika
Irak ekimde günde 4,6 milyon varil üretti ve OPEC+ hedefini 170 bin varil aştı. Suudi ekim üretiminde UEA 9,99, Riyad 10,563 milyon varil diyor; fark depoya giden varilden kaynaklanabilir. Kota disiplini Körfez dönüşüyle birlikte ilk sınavını veriyor.
- Avrasya
Starshield terminallerindeki hız sınırı 15 Kasım'da cephede beşinci gününe girdi. Zelenski kısıtın önleyici İHA'ları yavaşlattığını söyledi. Aynı gece Rusya 132 İHA fırlattı, Odesa'da yaklaşık 41 bin hane elektriksiz kaldı.
- Sahra Altı Afrika
Sudan'da 20 Ekim–2 Kasım arasında elektrik altyapısına en az 18 saldırı yapıldı. Üretim savaş öncesindeki 4.400 megavattan 1.100 megavata inmişti; şebeke artık tek büyük baraja bağlı. Nijerya'da Dangote ekimde günde rekor 735 bin varil ham teslim aldı.
- Asya-Pasifik
ASEAN ile Çin, Güney Çin Denizi davranış kuralını 15 Kasım'a kadar bağlayamadı; taslağın yaklaşık %80'inde geçici uzlaşı var. Filipin dönem başkanlığı hedefsiz kapanıyor, 2027'de takvim yeniden açılacak.
- Amerika
Arjantin Hazinesi Ocak 2027'de 4.378 milyon dolar tahvil ödeyecek. Infobae'nin 13 Kasım hesabına göre güvence altındaki kaynak yaklaşık 660 milyon dolar. Ülke riski temmuzdaki 400 puandan kasımda 900 puanın üstüne çıktı.
- Avrupa
AB liderleri Dublin'de Ukrayna'nın 2027 finansmanına karar vermedi; seçenekler 26–27 Kasım zirvesine kaldı. Kyiv'in ek ihtiyacı 70 milyar euro. Almanya'nın 2027'deki 210,4 milyar euroluk borcu, savunma kalemini 109,7 milyar euroya taşıyor.
- Güney Asya
Hindistan'da rıza yöneticisi kayıt çerçevesi 13 Kasım'da yürürlüğe girdi. Başvuruları inceleyecek Veri Koruma Kurulu'nun başkanı ya da üyesi yok; cezalar 13 Mayıs 2027'de başlıyor. Kural var, uygulayıcı yok.
IIJeopolitik gerçeklik kontrolü
Fiyatı ve kararı değiştiren gelişmeler, gündemde yer kaplayıp davranışı değiştirmeyenlerden ayrılır; ardından ana akım anlatı sert veriyle sınanır.
Modül B
Sinyal ve Gürültü
SİNYAL %67 · GÜRÜLTÜ %33
- GÜRÜLTÜ
Hürmüz'de süper tanker battı, petrol arzı yeniden çöküyor.
İddia 15 Kasım'da İran devlet televizyonundan geldi; gemi adı yok, UKMTO hasarın bilinmediğini söyledi. Brent 13 Kasım'ı 95,84 dolardan kapattı, haftalık yaklaşık %2,5 kayıpla.
Veri: Brent ham petrol (vadeli) ›The New Arab — Supertanker carrying 2 million barrels sank in Gulf, Iran says
- SİNYAL
Arz döndü, tampon dönmedi.
UEA'ya göre Körfez ham ihracatı savaş öncesinin %82'sine döndü. Ama efektif yedek kapasite günde 0,45 milyon varil, kara stokları da en az 2016'dan beri en düşük.
- SİNYAL
ABD eğrisinin uzun ucu ters döndü.
13 Kasım'da 20 yıllık getiri %5,52, 30 yıllık %5,47. Aynı haftada 2 yıllık getiri %4,51'den %4,88'e çıktı.
Veri: ABD 30 yıllık getiri ›ABD Hazinesi — Daily Treasury Par Yield Curve Rates
- GÜRÜLTÜ
Bessent'in çıkışı Fed'i aralık artırımından vazgeçirir.
Bessent 13 Kasım'da fazla artırıma karşı çıktı, ama vadeliler aynı gün aralık artırımını tam fiyatlamayı sürdürdü; 2 yıllık getiri %4,88'e çıktı.
- SİNYAL
Bab-ül Mendeb'in kıyısı el değiştirdi.
Yemen hükümetine bağlı güney güçleri 15 Kasım'da Zubab ve Bab-ül Mendeb bölgesinden Aden'i savunmak için çekildi.
Veri: Bab-ül Mendeb geçişi ›The Maritime Executive — Houthis recapture positions overlooking the Bab el-Mandeb
- SİNYAL
Türkiye'de dış ve iç risk primi ayrışıyor.
5 yıllık CDS 3–12 Kasım arasında 257,22'den 232,93 baz puana indi; 10 yıllık getiri 4–13 Kasım arasında %33,00'ten %33,52'ye çıktı.
Veri: Türkiye 5 yıllık CDS ›Investing.com — Turkey 10-Year Bond Yield historical data
Birleşen sinyaller
Tek tek önemsiz, birlikte anlamlı
Dalga
Fiyatlar gevşiyor ama şoku emen tamponlar geri dolmuyor; yük zincirin en zayıf halkasına iniyor.
Zayıf sinyaller
Körfez arzı geri dönüyor, ama abluka İran'ın arzını ekimde 1,86 milyon varile indirdi; kapasitenin yarısı devre dışı kalıyor.
13.11 · Abluka altındaki İran'ın petrol arzı 1,86 milyon varile gerilediBab-ül Mendeb'in güney kıyısı 15 Kasım'da hükümet güçlerinden boşaldı; Hürmüz'ü atlayan Kızıldeniz çıkışının güvenliği zayıfladı.
15.11 · Yemen hükümet güçleri Bab-ül Mendeb'den çekildi, boğaz kıyısı Husilere kaldıAvrupa'da dolu ve sağanak hasarı reasürörün değil birincil sigortacının hesabında kaldı; Generali'de afet etkisi 2,2 puandan 5,2 puana çıktı.
13.11 · Avrupa'nın rekor fırtına hasarı reasüröre değil birincil sigortacıya kaldıArjantin'in ocaktaki 4.378 milyon dolarlık ödemesinin yalnızca yaklaşık 660 milyon doları güvencede; piyasa kapısı kapalı.
13.11 · Arjantin'in ocaktaki 4,4 milyar dolarlık tahvil ödemesine kasa yetmiyorTürkiye'de faaliyeti durdurulmuş bir aracı kurum 982 milyon TL'lik bonoda temerrüde düştü; destek kuralı ona ulaşmıyor.
13.11 · Bulls Yatırım 982 milyon liralık bonoda temerrüde düştü
Birleşince
Beş ayrı piyasada aynı mekanizma çalışıyor. Güçlü bilançolar riski elinde tutmuyor, fiyat yerine yapıyı sertleştiriyor: yedek kapasite dar, tutunma noktası yüksek, kredi kapısı seçici. Gevşeyen manşet fiyatı bu yüzden yanıltıcı. Bir sonraki şok, tampon olmadığı için fiyata hızlı ve sert yansır; ilk darbeyi küçük ve kaldıraçlı aktörler alır.
Bu okumayı çürütecek
Üç gelişme birlikte gelirse okuma çürür. UEA'nın aralık raporu kara stoklarında ve efektif yedek kapasitede belirgin artış göstermeli. 19 Kasım TCMB verisinde yabancı DİBS'e net giriş yapmalı. 1 Ocak yenilemesinde tutunma noktaları düşmeli.
Anlatı ve veri çelişkisi
Anlatı: Yapay zekâ iştahı sağlam: Anthropic halka arzı altı kat talep topladı, sermaye bol.
Sert veri: Talebin bir kısmı müşteriden değil tedarikçiden geliyor. Aynı fiyattan yapılan 26 milyar dolarlık özel yerleştirmeye Nvidia, AMD, Broadcom ve TSMC de katılıyor. Kredi piyasası ise aynı sektörü pahalı fiyatlıyor. CoreWeave'in 2031 vadeli tahvili 13 Kasım'da %14,75 getiriyle işlem gördü, şirketin CDS primi 1.000 baz puanın üstünde. Nvidia hissesi haftayı %12,75 kayıpla kapattı. ABD 10 yıllık getirisi aynı gün %5,15'teydi.
Çıkarım: Hisse piyasası pahalılaşan kredinin yerine finansman kaynağı oluyor. Talep göstergesi tedarik zinciri içi dolaşımı da sayıyor. Halka arz fiyatı tek başına sektörün borç taşıma gücünü göstermez; ölçüt tahvil getirisi ve CDS primidir.
StockAnalysis — Anthropic IPO six times oversubscribedBriefs — Jensen Huang steps down, spotlight shifts to Nvidia's AI financingThe Glass Desk — Weekly Market Review, 13 Kasım
IIIKısıtlar matrisi
Liderlerin ne istediği değil, finansal, hukuki, coğrafi ve sistemik kısıtların onları ne yapmaya zorladığı. Tercih ucuzdur; kısıt bağlayıcıdır.
Türkiye · TCMB ve HazineTR
Kısıt · 2027 ara hedefi %15'ten %21'e çıktı, ekim TÜFE %29,77. Swap hariç net rezerv 27,44 milyar dolar; yabancının TL lehine türev pozisyonu ağustos sonundan beri 14,4 milyar dolar azaldı. Banka dışı borçlanma piyasasında yıl sonuna kadar 26,5 milyar TL vade var.
Dayattığı davranış · Faiz indirimini küçük tutmak ve rezervi yabancı akımı yerine ihracatçı dövizi ile biriktirmek zorunda. Temerrütleri kredi muafiyetiyle sınırlamaya çalışıyor, ama faaliyeti durmuş aracıyı kapsayamıyor.
ABD · Fed ve HazineUS
Kısıt · ÜFE yıllık %6,5 ile Kasım 2022'den beri en yüksek. Aralık artırımı tam fiyatlı; politika faizi %3,75–4,00. Hazine'nin faiz yükü artarken 20 yıllık getiri %5,52.
Dayattığı davranış · Fed enflasyon kredibilitesi için artırmak, Hazine borç maliyeti için yavaşlatmak istiyor. Bessent'in 13 Kasım çıkışı bu ayrışmayı kamuya taşıdı.
İranIR
Kısıt · Abluka altında ekim arzı günde 1,86 milyon varile indi; sürdürülebilir kapasite 3,8 milyon varil. Windward'a göre İran bağlantılı görünür yükleme 17 Eylül'den beri yok.
Dayattığı davranış · Gelir kaybını boğazdaki tehdit algısıyla dengelemeye çalışıyor; doğrulanmamış mayın ve batma iddiaları bu stratejinin parçası.
Suudi ArabistanSA
Kısıt · UEA ekim arzını 9,99, Riyad 10,563 milyon varil veriyor. Husiler Hürmüz'ü atlayan hattın iki ucunu hedef aldı; Bab-ül Mendeb kıyısı 15 Kasım'da Husilere açıldı.
Dayattığı davranış · Hacmi geri almak ve fazlasını depoya yazmak; Kızıldeniz çıkışının güvenliği için Yemen'deki müttefiklerine bağımlı kalıyor.
Avrupa BirliğiEU
Kısıt · Ukrayna'nın 2027 için 70 milyar euroluk ek ihtiyacı karara bağlanmadı. Almanya 210,4 milyar euro borçlanacak, piyasa ECB mevduat faizini 2027 sonu için %3,25'te fiyatlıyor.
Dayattığı davranış · Kararı 26–27 Kasım zirvesine erteliyor; finansmanı ortak borç yerine ulusal bütçeler üzerinden yürütmeye çalışıyor.
ÇinCN
Kısıt · Nadir toprak askısı ve ABD'nin iştirak kuralı askısı aynı güne, 10 Ocak 2027'ye bağlı. Çip erişimi Güneydoğu Asya'daki aracılar üzerinden Washington'ın hedefinde.
Dayattığı davranış · APEC Shenzhen'de askıların süresini uzatmaya oynuyor; aracı kanalın kapanma riskini müzakerede pazarlık kozu olarak tutuyor.
Matrisin söylediği
Matrisin ortak paydası zaman. Fed ve Hazine aralık kararına, AB 26–27 Kasım zirvesine, Çin 10 Ocak'a, Türkiye 10 Aralık PPK'sına kilitli. Her aktör kararı ileri atıyor, ama bu sürede tamponlar geri dolmuyor. Bekleme maliyetini en zayıf bilanço ödüyor: Arjantin, banka dışı Türk borçlanıcısı ve birincil sigortacı.
Modül A
Kısıt Matrisi
YAPISAL ORT. 4,0 · OPERASYONEL ORT. 3,3Yapısal kısıtlar baskın: sonuç, aktörlerin tercihlerinden çok bu sınırlarla belirlenir.
Yapısal kısıtlarkalıcı · iradeden bağımsız
Efektif yedek kapasite · Suudi Arabistan
5/5UEA'ya göre OPEC+'nın hemen devreye girebilecek yedek kapasitesi günde 0,45 milyon varil. Bir orta ölçekli kesinti bu boşluğu tek başına tüketir.
Kara stokları
4/5Savaş başından beri küresel stoklar 462 milyon varil eridi; kara stokları en az 2016'dan beri en düşük düzeyde. Ekimdeki 52 milyon varillik artış açığı kapatmıyor.
Fed–Hazine ayrışması · ABD
4/5Aralık artırımı tam fiyatlı, Hazine Bakanı ise fazla artırıma karşı. Politika sinyali bölünmüş; uzun vadeli alıcı ek vade primi istiyor.
İran ablukası · İran
4/5İran'ın ekim arzı 1,86 milyon varil, sürdürülebilir kapasitenin yarısının altında. Abluka sürdükçe bu kapasite tampon olarak kullanılamıyor.
Türkiye'de ara hedef kayması · Türkiye
3/52027 ara hedefi %21'e çıktı. Yerel getiri bu çıpayı fiyatlıyor; CDS düşse de uzun vadeli TL borcu pahalı kalıyor.
Operasyonel sürtünmegeçici · zamanla çözülür
Bab-ül Mendeb kıyısı haftalar
4/5Hükümet güçleri 15 Kasım'da çekildi, Perim'in durumu belirsiz. Kızıldeniz çıkışının güvenliği haftalar içinde yeniden fiyatlanabilir.
Banka dışı TL borçlanma haftalar
3/5Bulls, Tera ve Uşak temerrütlerinden sonra ihraç sayısı ortalamanın yarısına indi; yıl sonuna kadar 26,5 milyar TL vade var.
Karadeniz harp primi haftalar
3/5Novorossiysk'te bazı gemilere gemi değerinin %20'si üzerinden prim teklif ediliyor; ticaretin toparlanma eşiği %2. Romanya kıyısı da vuruldu.
Arjantin ocak ödemesi aylar
3/54.378 milyon dolarlık ödemenin yaklaşık 660 milyon doları güvencede. Finansman IMF dilimi ve takas gibi resmî kaynaklara kayıyor.
IVAtlantik-dışı perspektif: kör noktalar
Batı analizinin gözden kaçırdığı noktalar, yazar ve kurum adıyla. Devlet medyası her seferinde ayrıca işaretlenir.
- 1
Kuzey Deniz Yolu Hürmüz'ün yerini tutamıyor
Paul Weisko — INSS İsrail-Çin Politika Merkezi araştırmacısı, Lowy Institute — The Interpreter · 13 Kasım 2026
Weisko'ya göre Rusya'nın Arktik kıyısındaki Kuzey Deniz Yolu, sefer sezonunda Doğu Asya–Avrupa arasındaki haftalık gemi geçişlerinin %0,5'inden azını taşıyor. Buz, buzkıran ihtiyacı, geçiş ücreti ve yaptırımlar mesafe avantajını siliyor. Arktik'in asıl katkısı enerji: Vostok Oil ve Arctic LNG 2, darboğazlara uğramadan Asya'ya arz verebilir; bu da Batı'yı enerji güvenliği ile yaptırım arasında seçime zorlar.
Not: Yazı mesafe, süre ve maliyet için rakam vermiyor; Vostok Oil ihracat hacmi bağımsız doğrulanamadı.
lowyinstitute.org - 2
Filipin dış kaynak sektörü yapay zekâya rağmen büyüyor ama yavaşlıyor
JC Punongbayan — ISEAS Filipin Çalışmaları Programı misafir araştırmacısı, ISEAS – Yusof Ishak Institute (Fulcrum) · 6 Kasım 2026
Filipin BT ve iş süreçleri sektörü 2025'te 40 milyar dolar gelir üretti ve yaklaşık 1,9 milyon kişi çalıştırdı. 2028 için konan 2,5 milyon iş hedefi 2,14 milyona çekildi; yıllık büyüme ihtiyacı %9,6'dan yaklaşık %4'e indi. Yazara göre asıl risk toplu işten çıkarma değil, gençlere açılan giriş seviyesi işlerin daralması.
Not: Toplu istihdam verisi yapay zekânın etkisini ayrıştırmıyor; sektör rakamları sektör derneğinden.
fulcrum.sg - 3
AB tercih geri çekmesi Kamboçya ihracatını yön değiştirmeden küçülttü
Gelişmekte Olan Ekonomiler Enstitüsü (IDE-JETRO, Japonya) · 10 Kasım 2026
AB Ağustos 2020'de Kamboçya'nın bazı hazır giyim ve ayakkabı ürünlerindeki gümrük tercihlerini kısmen geri çekti. IDE-JETRO'nun 2017–2024 verisiyle yaptığı analiz, etkilenen ürünlerin AB dışı pazarlara kaydığına dair kanıt bulmuyor. Etkilenen ayakkabı ihracatı yaklaşık %50 düştü; yazarlar bunu alıcı odaklı değer zincirlerinin pazar değiştirmeyi kısıtlamasına bağlıyor.
Not: Yalnızca özet sayfası okundu; ürün bazlı rakamlar tam metinden doğrulanmadı.
ide.go.jp - 4
Güney Kore silah ihracatı iki yılda neredeyse üç katına çıkıyor
Dr. Ranjit Kumar Dhawan — MP-IDSA doçent araştırmacı, Manohar Parrikar Savunma Çalışmaları ve Analizleri Enstitüsü (MP-IDSA) · 10 Kasım 2026
Kore Exim Bank verisine göre Güney Kore'nin silah ihracatı 2024'te 9,5 milyar dolar, 2025'te 15,4 milyar dolar oldu; 2026 tahmini 27 milyar dolar. Seul 2030'a kadar dünyanın dördüncü büyük silah ihracatçısı olmayı hedefliyor. Dhawan sıçramayı Kuzey Kore'nin dron atağına, ABD taahhüdüne duyulan şüpheye ve Çin ile deniz sürtüşmesine bağlıyor.
Not: 2026 rakamı tahmin; başka kaynakla karşılaştırılmadı.
idsa.in
VOlasılıklı senaryolar ve varlık sınıfı çıkarımları
Kesin tahmin verilmez. Yüzdeler kalibre edilmiş kanaattir, ölçüm değildir. Rakip açıklamalar yan yana konur.
H1İnce tamponla sakin fiyat
%55- Tetikleyici
- Fed aralıkta 25 baz puan artırır, APEC'te askılar kısa vadeli yenilenir, Hürmüz'de yeni bir büyük kesinti olmaz.
- Etki
- Spot fiyatlar sakin kalır ama stok ve yedek kapasite geri dolmaz; zayıf bilançolarda temerrüt ve finansman sıkıntısı tek tek görünmeye devam eder.
- Piyasa aktarımı
- Brent 90–100 dolar bandında, ABD uzun ucunda vade primi yüksek, gelişen ülke kurlarında sınırlı ama süreklilik taşıyan baskı.
H2Tampon geri dolar
%25- Tetikleyici
- İran ile ara anlaşma ablukayı gevşetir, kara stokları aralık raporunda artar, FOMC tutanağı şoku geçici okur.
- Etki
- Yedek kapasite ve stok genişler, uzun vadeli getiriler geri çekilir; yüksek getirili ülkelerin piyasa kapısı yeniden açılır.
- Piyasa aktarımı
- Brent 85 doların altına iner, ABD 10 yıllık getirisi %4,9'un altına döner, enerji ithalatçısı kurlar rahatlar.
H3Tamponsuz şok
%20- Tetikleyici
- Bab-ül Mendeb ya da Hürmüz'de bir büyük tanker kaybı doğrulanır veya Suudi hattına başarılı saldırı olur; aynı anda Fed 50 baz puan artırır.
- Etki
- Yedek kapasite olmadığı için fiyat hızla sıçrar; zayıf bilançolar aynı anda finansman kaybeder.
- Piyasa aktarımı
- Brent 110 doların üstüne çıkar, dolar sıçrar, gelişen ülke CDS primleri genişler.
Yüzdeler kalibre edilmiş kanaattir, ölçüm değildir.
Modül C
Varlık Sınıfı ve Pozisyonlama Çıkarımları
| Varlık sınıfı | Maruziyet | Aktarım kanalı | H1 | H2 | H3 | Beklenen | Kanaat | Vade | İzlenecek |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Emtia | Ham petrol eğrisinin ön ucu | Yedek kapasite ve stok açığı kesinti riskini ön vadelere yığar | + | −− | ++ | +0,45 | ●●● | 0–3 ay | UEA aralık raporunda kara stokları ve yedek kapasite |
| Egemen borç | ABD uzun vadeli tahvilleri | Borç arzı ve Fed–Hazine ayrışması vade primini yükseltir | − | ++ | − | −0,25 | ●●● | 3–12 ay | 20 yıllık–30 yıllık farkı ve ihalelerde dolaylı alıcı payı |
| Döviz | Enerji ithalatçısı gelişen ülke kurları | Petrol faturası ve dolar fonlama maliyeti | − | + | −− | −0,70 | ●●● | 0–3 ay | Dolar endeksi 103 seviyesi ve Brent |
| Kredi | Yüksek getirili gelişen ülke dolar borcu | Piyasa kapısının kapanması ve resmî finansmana bağımlılık | − | + | −− | −0,70 | ●●● | 3–12 ay | Arjantin ülke riski ve IMF dilim takvimi |
| Egemen borç | Türkiye uzun vadeli TL tahvilleri | Ara hedef kayması yerel enflasyon primini genişletiyor | − | + | −− | −0,70 | ●●● | 0–3 ay | 19 Kasım TCMB verisinde yabancı DİBS akımı |
| Navlun ve sigorta | Karadeniz ve Kızıldeniz tanker taşımacılığı | Kıyı güvenliği ve harp primi eşiği | + | − | ++ | +0,70 | ●●● | 0–3 ay | Novorossiysk harp primi ve Bab-ül Mendeb geçiş sayısı |
Ek 1Türkiye panosu
GöstergeSonOkuma
- Politika faizi
- %36,00
- 22 Ekim kararı, 100 baz puan indirim; sonraki PPK 10 Aralık 14:00.
- TÜFE yıllık (ekim)
- %29,77
- Aylık %2,58, beklenti %2,42; çekirdek yıllık %28,28.
- 2027 ara hedef
- %21
- 12 Kasım'da %15'ten yükseltildi; 2028 hedefi %13,5.
- Dolar/TL
- 50,3497
- 13 Kasım kapanışı; 12 ay sonrası piyasa beklentisi 60,77.
- Swap hariç net rezerv
- 27,44 mlr $
- 6 Kasım haftası; önceki hafta 24,28 milyar dolar.
- Brüt rezerv
- 161,06 mlr $
- 6 Kasım haftası; altın 104,04, döviz 57,02 milyar dolar.
- TR 10Y getiri
- %33,52
- 13 Kasım; 4 Kasım'da %33,00. CDS düşerken yükseliyor.
- TR CDS 5Y
- 232,93 bp
- 12 Kasım; 3 Kasım 257,22. 13 Kasım gözlemi yok.
- BIST 100
- 11.842,82
- 13 Kasım, +%0,27.
- Yabancı TL türev pozisyonu
- −14,4 mlr $
- Ağustos sonundan 6 Kasım'a değişim; taşıma işlemi geri dönmedi.
- Bütçe dengesi (eylül)
- −532,2 mlr TL
- Ekim verisi 16 Kasım 11:00'de açıklanacak.
Ek 2 · Okuma önerisi
Lords of Finance: The Bankers Who Broke the World
Liaquat Ahamed · Penguin Books, 2009 · penguinrandomhouse.com
Özet · Kitap 1929'da başlayan Büyük Buhran'ın kontrol edilemeyen güçlerden değil, bir avuç merkez bankacının kararlarından doğduğunu savunuyor. Bu kararların İkinci Dünya Savaşı'na giden yolu nasıl hazırladığını anlatıyor; kitap Pulitzer Tarih Ödülü'nü aldı.
Ne kazandırır · Para rejimi kısıtının siyasete dönüştüğü bir dönemde, tek bir kurumsal hatanın küresel krize nasıl büyüdüğünü tarihsel vakayla gösteriyor.
·Metodolojik şeffaflık: bu sayının bilmediği
Doğrulanamayan kalemler
- Devrim Muhafızları'nın 15 Kasım'da 2 milyon varilden fazla ham taşıyan bir süper tankerin battığı iddiası; gemi adı ve bağımsız doğrulama yok.
- Perim Adası'nın 15 Kasım sonrası kimin kontrolünde olduğu doğrulanamadı.
- Türkiye'nin bu haftaki veri yayınları için rakamlı konsensüs beklenti bulunamadı.
- Katar ile imzalanan karşılıklı savunma anlaşmasının metni açıklanmadı.
Çelişen kaynaklar (ikisi de raporlandı)
- Suudi ekim üretimi: UEA günde 9,99 milyon varil, Riyad'ın OPEC'e bildirimi 10,563 milyon varil.
- Fed aralık artırım olasılığı: Trading Economics %85, Kalshi %91,5, Al Jazeera'nın aktardığı CME FedWatch %89,4.
- Brent vadeli 11–12 Kasım kapanışları: kayıtlarımızda 92,63 ve 95,81 dolar, Investing tablosu bugün 92,76 ve 95,82 dolar gösteriyor.
Eskimiş veri uyarısı
- TR CDS son gözlemi 12 Kasım; 13 Kasım kapanışı kaynakta yok.
- IMF PortWatch darboğaz verisi 8 Kasım'da duruyor; Hürmüz ve Bab-ül Mendeb için daha yeni günlük sayım yok.
- Brent vadeli son kapanış 13 Kasım Cuma; hafta sonu kotası resmî kapanış değildir.
Senaryo yüzdeleri kalibre edilmiş kanaatlerdir, ölçüm değildir. Devlet medyası kaynakları ayrıca işaretlenmiştir. Bu sayı bilgi amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Üretim hattı ve kurallar: metodoloji · kaynak evreni · Doğruluk karnesi