Hürmüz'den geçen petrolün miktarında tahminler beş kata kadar ayrışıyor

Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan eğik açıyla görülen Hürmüz Boğazı, Umman Körfezi ve Basra Körfezi kıyıları — Umman Körfezi'ni Basra Körfezi'ne bağlayan Hürmüz Boğazı, Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan. NASA, 18 Ağustos 2022 (arşiv görüntüsü)Fotoğraf: NASA / Wikimedia Commons · Kamu malı · Kaynak

HÜRMÜZ konumu

Al Jazeera'nın aktardığı Kpler verisine göre bölgenin ham petrol ihracatı 24 Eylül'de ve 27–29 Eylül arasında günde 19,5 ile 22,5 milyon varile çıktı. Savaş öncesi ortalama, Mart 2025 ile Şubat 2026 arasında günde 18 milyon varildi. Ham, ürün ve diğer sıvılar dahil toplam 30 Eylül'e kadarki 7 günde günlük 22,4 milyon varil oldu; 1 Ekim ortalaması 18,5 milyon varile geriledi. OilPrice'ın 6 Ekim haberine göre İran hariç Körfez ham ihracatının yalnızca %60'ı artık Hürmüz'den geçiyor; savaştan önce bu pay %83'tü.

5 Ekim'deki öteki sayımlar aynı tabloyu göstermiyor. Al Jazeera'ya göre Devrim Muhafızları komutanı Ali Fedevi 5 Ekim'de boğazdan günde yalnızca 3–4 milyon varil geçtiğini söyledi. Global Energy Flow'un derlemesine göre Tankertrackers.com akışı günde 3,7 milyon, Bloomberg ise 6–8 milyon varil olarak tahmin ediyor; en düşük ve en yüksek tahmin arasında 5 kattan fazla fark var. Straits.live'ın aktardığı IMF PortWatch verisi 4 Ekim'de yalnızca 4 geçiş gösteriyor, kriz öncesi günlük ortalama 85'ti.

Makasın kaynağı karanlık geçişler, yani AIS konum vericisi kapalı yapılan ve 4 Ekim'deki 4 geçişlik PortWatch sayımına girmeyen seferler. Global Energy Flow'a göre Windward 30 Eylül'de biten haftada 119 ticari geçiş saydı ve bunların %37'si AIS kapalıydı; yalnızca 30 Eylül'de 16 geçişin 6'sı karanlıktı. Risk düşmüyor; CBS News'e göre Umman açığında vurulan On Peace tankerinde 12 mürettebat yaralandı. Al Jazeera'ya göre UKMTO 2 Ekim'den bu yana Hürmüz ya da Aden Körfezi'nde her gün en az 1 saldırı kaydetti.

Talay değerlendirmesi

Sonuç

Fiziksel akış, görünür geçiş sayısının ima ettiğinden çok daha yüksek; petrolün büyük kısmı AIS kapalı ve bypass rotalarıyla çıkıyor. Bu, fiyatın boğaz manşetine daha az tepki vermesini açıklar ama akışı sigortalanması zor karanlık seferlere bağlar. En olası yön, yüksek akışla yüksek saldırı sıklığının birlikte sürmesi ve tahmin makasının kapanmaması.

Olası etkiler

Petrol fiyatlarıBelirsizKısa vade
Kpler'in savaş öncesini aşan akış verisi Brent'teki risk primini aşındırır; tek bir büyük saldırı ise bu primi hızla geri getirebilir.
Savaş riski sigortasıOlumsuzOrta vade
Karanlık geçişlerin payı yükseldikçe sigortacı riski fiyatlamakta zorlanır; teminat dar kalır ve prim yüksek seyreder.
Türkiye enerji faturasıOlumluKısa vade
Akışın sürmesi Türkiye'nin ithal ham ve ürün maliyetinde ani sıçrama riskini azaltır, ama navlun ve sigorta payı faturada kalır.

İhtimaller

1
Yüksek akış, yüksek saldırı%55
Karanlık geçişlerle ihracat savaş öncesine yakın seyreder, UKMTO günlük olay bildirmeye devam eder.
İzlenecek: Kpler'in haftalık Orta Doğu ihracat verisi ve UKMTO olay sayısı
2
Saldırılar akışı yeniden keser%30
Bir ya da birkaç büyük tanker isabeti armatörleri geri çeker ve ihracat yeniden 18 milyon varilin altına iner.
İzlenecek: Kpler 7 günlük ortalamasının 18 milyon varilin altına düşmesi
3
Diplomatik açılış%15
ABD ile İran arasında arabulucular aracılığıyla bir geçiş düzenlemesi çıkar ve görünür geçiş sayısı hızla artar.
İzlenecek: PortWatch günlük geçişlerinin 40'ın üzerine çıkması

Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.

Piyasa tepkisi

Etkilenen göstergeler

PortWatch geçişi (4 Ekim)▼ 4
Kpler ham ihracat zirvesi▲ 22,5 mn v/g
Hürmüz'ün ihracat payı▼ %60

Tarihsel bağlam