OrtaVI Enerji Politiği ve Arz Güvenliği19 Ekim 2026, Pazartesi
Irak'ın petrol ihracatı ekimde savaş öncesi düzeye döndü
Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hudayr 19 Ekim'de ekim ayı ihracatının günde 3,4 milyon varili aştığını söyledi. Savaş öncesi düzey 3,3–3,5 milyon varildi; eylül ortalaması yaklaşık 3 milyon varildi ve ihracatın büyük kısmı hâlâ Hürmüz'den geçiyor.
Reuters'ın MarketScreener'da yayımlanan haberine göre Irak'ın ihracatı ekimin ilk yarısında günde ortalama 3,4 milyon varilin üzerinde gerçekleşti. 964media'nın aktardığına göre bakan bu düzeyi savaş öncesine dönüş olarak niteledi ve Mart'taki kesinti öncesinde ihracatın günde 3,3–3,5 milyon varil olduğunu hatırlattı. Bakanlık eylülün ilk üç haftasında ortalamanın yaklaşık 2,6 milyon varil, ayın tamamında yaklaşık 3 milyon varil olduğunu açıklamıştı. Iraq Business News da 20 Ekim'de INA'ya dayanarak aynı rakamları verdi.
İhracat üç rotadan akıyor: Hürmüz, Türkiye'nin Ceyhan limanı ve Suriye üzerinden tanker kamyonları. Petrol uzmanı Ziyad el-Haşimi'ye göre Ceyhan hattından günde yalnızca 200–230 bin varil geçiyor, yani hacmin büyük bölümü boğaza bağlı. Kesintinin bedeli ağırdı: ihracat Şubat'tan Mart'a 99 milyon varilden 18,6 milyon varile, aylık gelir 6,8 milyar dolardan 1,95 milyar dolara indi. Petrol devlet gelirinin %90'ından fazlasını sağlıyor.
Rakam önceki hafta dolaşan tabloyla çelişiyor gibi görünüyor. 964media'ya göre 2,6 milyon varillik değer eylülün ilk üç haftasına aitti; Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin savaşın Irak'a maliyetini 60 milyar dolar olarak hesaplamıştı. Bakanın yeni açıklaması ekim ortalamasını kapsıyor ve bağımsız bir gemi takip verisiyle henüz doğrulanmadı.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Irak'ın varili, İran'ın ihracatı sıfırdayken Hürmüz'den savaş öncesi hacimde geçiyor. Bu, boğazın herkese kapalı olmadığını, kimin geçeceğinin seçildiğini gösteriyor. Ceyhan'dan geçen 200–230 bin varil düşünülünce Bağdat'ın geliri hâlâ Tahran'ın izin rejimine bağlı; en olası yol, ihracatın bu düzeyde ama kırılgan biçimde sürmesi.
Olası etkiler
- Körfez arzıOlumluKısa vade
Günde yaklaşık 0,4 milyon varillik eylül–ekim artışı, İran'ın sıfırlanan ihracatının bir kısmını telafi ediyor.
- Irak bütçesiOlumluOrta vade
Gelirin %90'ından fazlası petrole bağlı olduğu için ihracatın toparlanması savaşın 60 milyar dolarlık faturasını taşımayı kolaylaştırıyor.
- TürkiyeBelirsizOrta vade
Irak–Türkiye hattı günde yalnızca 200–230 bin varil taşıyor; Ceyhan, Hürmüz'e alternatif olarak hâlâ kapasitesinin çok altında çalışıyor.
İhtimaller
- 1İhracat 3–3,5 milyon varilde kalır%55
Hürmüz'den geçiş Irak yükleri için açık kalır, ekim ortalaması savaş öncesi bandında kapanır.
İzlenecek: SOMO'nun ekim ayı resmî ihracat açıklaması
- 2Boğaz Irak'a da daralır%30
Saldırılar ya da İran'ın listesi Irak yüklerini taşıyan tankerlere uzanır, ihracat 3 milyon varilin altına iner.
İzlenecek: Basra yüklemelerinde haftalık Kpler verisi
- 3Ceyhan payı büyür%15
Bağdat kuzey hattında akışı artırır, Hürmüz bağımlılığı bir miktar azalır.
İzlenecek: Irak–Türkiye boru hattı günlük akış açıklamaları
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Ekim ihracatı▲ 3,4+ mn v/g
- Ceyhan akışı▼ 200–230 bin v/g
- Eylül ortalaması▲ ~3,0 mn v/g