Kazakistan'ın büyük üreticileri Hazar ötesi ihracat rotasını incelemeye aldı

Times of Central Asia'nın 8 Ekim analizine göre Tengiz ve Kaşagan'ın 8 ortağından oluşan çalışma grubu, ham petrolün Atırau'dan Aktau'ya, Hazar üzerinden Bakü'ye ve BTC (Bakü–Tiflis–Ceyhan) boru hattına taşınmasını inceleyen bir fizibilite çalışması ısmarladı. Seçenekler deniz altı boru hattı ya da çok daha büyük bir tanker filosu; ikisi de yılda en fazla 35 milyon ton taşıyacak. Sonuçlar kasımda ortaklara sunulacak. Fikir Tokayev'in Temmuz 2022'de Hazar ötesi rotayı öncelik ilan eden talimatına dayanıyor.

Bağımlılık rakamlarla net. Aynı analize göre Kazakistan 2025'te 78,7 milyon ton petrol ihraç etti ve bunun 64,8 milyon tonu Novorossiysk'te denize ulaşan KTK (Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu) hattından geçti. Enerji Bakanı Yerlan Akkenjenov ocak, haziran ve temmuzdaki aksamaların yaklaşık 3,5 milyon tonluk kayba yol açtığını söyledi; 2026 üretim hedefi 98 milyon tondan 96 milyon tona indirildi. Kısa sürede demiryolu ya da limana yönlendirilebilecek hacim ayda yaklaşık 100 bin ton, yani Tengiz'in bir günlük üretiminden az.

KTK hattı şu an çalışıyor. Qazinform'un 8 Ekim haberine göre konsorsiyum Tengiz–Novorossiysk hattındaki 12 saatlik planlı duruşu tamamladı ve hat 6 Ekim'de yeniden çalışmaya başladı; Atırau pompa istasyonunda vana değişti, deniz terminalinde SCADA (uzaktan izleme ve kontrol) sistemi yenileniyor. Aynı habere göre 8 Eylül'de terminal yakınındaki bir İHA olayı SPM-2 ve SPM-3 şamandıralarında yüklemeyi durdurmuştu. Bizim hesabımızla 35 milyon tonluk Hazar rotası, 2025'te KTK'dan geçen hacmin yaklaşık %54'ünü karşılayabilir; yani KTK'nın yerini tutmaz, kesintinin süresini kısaltır.