YüksekVI Enerji Politiği ve Arz Güvenliği26 Ekim 2026, Pazartesi
Rus dizel üretimi artıyor ama ihracat fazlası taahhüde yetmiyor
Reuters'ın sektör kaynaklarına göre Rus dizel üretimi ekim başında günde 160 bin tona geriledi, kota verildikten sonra 180 bin tona doğru tırmandı. İç talep 140 bin ton olunca ihracata kalan günlük fazla 40 bin tonda kalıyor.
Rakamlar arzın kendisini anlatıyor. Rus dizel üretimi eylülde günde 175 bin tondan ekim başında 160 bin tona indi, ekim ortasında ihracat kotaları verildikten sonra 180 bin tona doğru yükseldi. İç talep ekimde tipik olarak günde 140 bin tona geriliyor. Böylece ihracata kalan fazla günde en az 40 bin ton, yani ayda bir milyon tonun biraz üzerinde. Bunun 200 ila 300 bin tonu hükümetler arası anlaşmalarla komşu ülkelere gidiyor. Ağustostan beri yürürlükte olan dizel ihracat yasağının kalkması beklenmiyor, hacmi kotalar belirliyor.
Taahhüt tarafı bu fazladan büyük. 9 Ekim'de duyurulan ABD anlaşmasında ilk olarak 300 bin tonun üzerinde, kasımda 500 bin ton, ardından bir milyon ton dizel sözü verildi; rafinerilerin durumuna bağlı 3 milyon ton daha gündemde. ABD Hazinesi Rus yakıtına altı aylık muafiyet tanıdı. Aritmetik açık; komşu ülke yükümlülükleri düşüldükten sonra ayda ihraç edilebilir hacim 700 ila 800 bin ton bandına iniyor. Tek başına bir milyon tonluk dilim bir ayın tamamını yutuyor.
Eşik üretim tarafında. Kiev 15 Ekim'de üç günlük aranın ardından rafineri saldırılarına yeniden başladı ve kaynaklara göre mevcut hasarın onarımı aylar alacak. Üretim yeniden günde 160 bin tona düşerse ihracata kalan fazla yarıya iner ve dilim takvimi kayar; yani sözleşme değil kapasite belirleyici. Goldman Sachs'ın hesabına göre 800 bin ton ek Rus dizeli ABD Körfezi ve Avrupa toptan fiyatlarını yalnızca varil başına 1 ila 2 dolar düşürüyor. Brent 26 Ekim'de 115,81 dolardan kapandı, ABD dizeli 19 Ekim'de galon başına 6,28 dolardaydı.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Anlaşmanın sınırı siyaset değil damıtma kapasitesi. Rus dizel üretimi 180 bin tona toparlansa bile ihracata kalan günlük 40 bin ton, verilen dilim takvimini ancak ucu ucuna karşılıyor. Rafineri hasarının onarımı aylar sürerken üretim 160 bin tona geri düşerse ihraç edilebilir fazla yarıya iner ve taahhüt kasımda değil aralıkta tartışılır.
Olası etkiler
- Küresel dizel arzıOlumsuzKısa vade
Ayda 700 ila 800 bin tonluk ihraç edilebilir hacim, verilen bir milyon tonluk dilimin altında kalıyor.
- Rafineri kapasitesiOlumsuzOrta vade
Üretim eylüldeki 175 bin tondan 160 bin tona indi; İHA hasarının onarımının aylar alması tavanı aşağı çekiyor.
- Ürün fiyatlarıBelirsizKısa vade
Goldman hesabına göre 800 bin ton ek arz toptan dizeli varil başına yalnızca 1 ila 2 dolar indiriyor.
İhtimaller
- 1Dilimler kayar%50
Kasım dilimi kısmen sevk edilir, kalan hacim aralığa ötelenir.
İzlenecek: Kasım sonunda açıklanan kümülatif sevk tonajı
- 2Kota genişler%30
İç talep daha da düşer, hükümet kotayı artırır ve takvim tutar.
İzlenecek: Rus hükümetinden yeni ihracat kotası kararı
- 3Üretim yeniden düşer%20
Yeni rafineri hasarı üretimi 160 bin tonun altına indirir, ihracat fiilen durur.
İzlenecek: Günlük dizel üretiminin 170 bin tonun altına inmesi
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Rus dizel üretimi▲ 180 bin t/g
- İhracata kalan fazla▲ 40 bin t/g