OrtaIV Makro Politika ve Borç Piyasaları26 Ekim 2026, Pazartesi
Rus şirketleri nakit sıkışınca tedarikçi ödemelerini erteliyor
Expert RA'ya göre Rus şirketlerinin ticari borçları haziran itibarıyla bir yılda 32 trilyon ruble artarak 155 trilyon rubleye çıktı. Bu, 2004'ten beri en büyük 12 aylık artış; borç ödemeyi geciktiren büyük şirketlerin payı %23,8'e yükseldi.
Kredi derecelendirme kuruluşu Expert RA'nın 21 Ekim tarihli borç piyasası raporuna göre şirketlerin ticari borçları, yani tedarikçilere ödenmemiş faturaları, haziran itibarıyla 155 trilyon rubleye ulaştı. 12 aylık 32 trilyon rublelik artış 2004'ten beri en yüksek. Aynı dönemde banka kredisi borcu %12, tahvil borcu %13 arttı. The Moscow Times'ın 26 Ekim haberine göre ticari borç bu iki kalemin yaklaşık 2 katı hızla büyüdü.
Expert RA'nın SPARK verisine dayanan hesabına göre ikinci çeyrekte büyük şirketlerin %17,3'ü 60 güne kadar, %6,5'i 60 günden uzun gecikmeli ödüyor. Orta ölçekli şirketlerde bu oranlar %14,3 ve %6,2. The Moscow Times'a göre toplam gecikme payı büyük şirketlerde bir yıl önceki %20,8'den %23,8'e, orta ölçeklilerde %17,4'ten %20,6'ya çıktı. Şirket kârları 2026'nın ilk yarısında yıllık %13,3 düştü, zarar eden şirketlerin payı 2 yılda %28'den %34'e yükseldi.
Rusya Merkez Bankası 23 Ekim'de faizi %14'te tuttu ve 2027 ortalama faiz tahminini %12,5–13,5'e yükseltti. Expert RA 2027'de tahvil ihraççılarının en az %3'ünün, yani en fazla 25 ihraççının ilk kez temerrüde düşebileceğini öngörüyor. Kuruluşa göre temerrütlerin değeri piyasanın %1'ini aşmayacak; ancak ödenmeyen tedarikçilerin kendi borçlarını ödeyememesiyle domino etkisi riski büyüyor.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Yüksek faiz Rus şirketlerini banka yerine tedarikçiden borçlanmaya itiyor; tedarikçiyi geç ödemek kredi çekmekten ucuz. Bu, Merkez Bankası'nın %14 faizinin kredi kanalında değil ödeme zincirinde biriken bir gizli borç yarattığını gösteriyor. En olası yol, sistemik kriz değil, zayıf ihraççılarda 2027'ye yayılan seçici temerrütler.
Olası etkiler
- Rus tahvil piyasasıOlumsuzOrta vade
Expert RA 2027'de 25'e kadar ilk temerrüt bekliyor; zayıf ihraççıların borçlanma maliyeti yükselir.
- Para politikasıBelirsizOrta vade
Ödeme zinciri sıkıştıkça Merkez Bankası üzerinde faiz indirimi baskısı artar, ama enflasyon kısıtı yerinde duruyor.
- Savaş ekonomisiOlumsuzOrta vade
Kârların %13,3 düşmesi ve zarar eden şirket payının %34'e çıkması vergi gelirini ve bütçe finansmanını zorlar.
İhtimaller
- 1Seçici temerrütler%55
Gecikmeler artar, temerrütler zayıf ihraççılarda kalır, büyük şirketler banka finansmanını korur.
İzlenecek: Rus tahvil piyasasında aylık temerrüt sayısı ve Merkez Bankası finansal istikrar raporu
- 2Erken gevşeme%30
Merkez Bankası ödeme zinciri riskini gerekçe göstererek aralıkta faiz indirir.
İzlenecek: 18 Aralık Rusya Merkez Bankası faiz kararı
- 3Domino etkisi%15
Büyük bir tedarik zincirinde ödeme kesintisi bankalara sıçrar, devlet destek programı açılır.
İzlenecek: Büyük şirketlerde 60 günü aşan gecikme payındaki sıçrama (SPARK verisi)
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Ticari borç (Haziran 2026)▲ 155 trn ruble
- Gecikmeli ödeyen büyük şirket▲ %23,8