OrtaVI Enerji Politiği ve Arz Güvenliği10 Ekim 2026, Cumartesi

Rusya dizel ihracat yasağını 500 bin tonluk dilimle kısmen kaldırdı

Rus hükümeti 10 Ekim'de Putin–Trump görüşmesine atıfla dizel ihracat yasağını kısmen kaldırdı ve bu aşamada 500 bin tonluk satışa izin verdi. Başbakan Yardımcısı Novak iç piyasanın etkilenmeyeceğini söyledi; oysa 2 Ekim'de ihracatı ancak üretim iç talebi aşarsa açacaklarını söylemişti.

MOSKOVA konumu

Anadolu Ajansı'nın aktardığı hükümet açıklamasına göre karar 10 Ekim'de yürürlüğe girdi ve Rus petrol şirketleri hükümetle koordinasyon içinde yabancı alıcılarla sözleşme görüşmelerine hemen başlayacak. Yasak temmuzda Ukrayna'nın rafineri saldırıları sonrası konmuş, eylül sonunda üreticiler için 31 Ekim'e uzatılmıştı. Kyiv Independent'ın Yahoo'da yayımlanan haberi bilgiyi devlet ajansı TASS'a dayandırıyor.

Dilimin büyüklüğünde kaynaklar ayrışıyor. Trump 9 Ekim'de Rusya'nın hemen 300 bin tonun üzerinde dizel vereceğini, kasımda 500 bin ton, ardından 1 milyon ton ve rafinerilerin durumuna göre 3 milyon ton daha geleceğini yazdı. Rus hükümeti ise bu aşama için 500 bin ton diyor. Novak'a göre üretim hem iç piyasayı hem de ihracat taahhüdünü karşılamaya yetiyor; bu iddia bağımsız olarak doğrulanamadı.

Karar kısa sürede yön değiştirdi. Kyiv Independent'a göre Moskova kıtlık nedeniyle ilk kez Hindistan'dan benzin ithal etmiş ve rafinerilerde daha düşük kaliteli benzin üretimine izin vermişti. Novak 2 Ekim'de yasağı uzattıklarını, üretim iç talebi aşarsa kısmi açılışı değerlendireceklerini söylemişti. Bizim hesabımızla ton başına yaklaşık 7,45 varille 500 bin ton yaklaşık 3,7 milyon varil ediyor.

Talay değerlendirmesi

Sonuç

Moskova'nın kararı arz koşulundan değil siyasi pazarlıktan doğdu: 8 gün önce ihracat ancak fazla üretimle açılacaktı. 500 bin ton küresel dizel tüketiminin yaklaşık 3 saatine denk geliyor; fiyatı belirleyecek olan dilimin büyüklüğü değil, rafinerilerin saldırı altında bunu sürdürüp sürdüremeyeceği. En olası yol, ilk dilimin sınırlı ve gecikmeli çıkması.

Olası etkiler

Küresel dizel arzıOlumluKısa vade
500 bin ton yaklaşık 3,7 milyon varil; günde 30 milyon varillik küresel tüketim karşısında küçük, ama sıkışık Akdeniz piyasasında marjı geçici bastırabilir.
Rus iç piyasasıOlumsuzOrta vade
Saldırılar sürerken ihracata ayrılan hacim iç piyasada yeni kıtlık riski doğurur; Moskova yasağı yeniden sıkılaştırabilir.
TürkiyeBelirsizOrta vade
Rus dizelinin dönmesi, 2025'te ithalatının %85'ini Rusya'dan karşılayan Türkiye için ucuz tedarik seçeneğini yeniden açar ama yaptırım uyum riskini de geri getirir.

İhtimaller

1
Sınırlı ve gecikmeli akış%55
İlk 500 bin ton kasım ortasına kadar parça parça çıkar, sonraki dilimler rafineri durumuna takılır.
İzlenecek: Rus ürün terminallerinden dizel yüklemelerine dair gemi takip verisi
2
Yasak yeniden sıkılaşır%25
Yeni rafineri saldırıları iç piyasada kıtlık yaratır, hükümet 31 Ekim'de yasağı uzatır.
İzlenecek: Rus hükümetinin 31 Ekim öncesi yasak kararı
3
Dilimler takvime uyar%20
Kasımda 500 bin ton daha çıkar, aralıkta 1 milyon tonluk dilim başlar.
İzlenecek: Kasım sonunda Rus dizel ihracatının günlük 150 bin varili aşması

Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.

Piyasa tepkisi

Etkilenen göstergeler

İzin verilen dilim▲ 500 bin t
Varil karşılığı (hesap)▲ ≈3,7 mn v
Önceki yasak bitişi▲ 31 Ekim

Sonuç

Olası etkiler

İhtimaller

Kaynaklar