OrtaIV Makro Politika ve Borç Piyasaları8 Ekim 2026, Perşembe
Yabancının Türk fonlarındaki portföyü eylülde yarıdan fazla eridi
MKK verisine göre yabancı yatırımcıların Türkiye'deki yatırım fonlarındaki portföyü ağustos sonundaki 11,1 milyar $'dan eylül sonunda 5 milyar $'a indi. Aynı gün açıklanan hesaplamaya göre yabancının Türk bankalarıyla TL türev pozisyonları da 2 Ekim haftasında 2,5 milyar $ geriledi.
Dünya'nın 8 Ekim haberine göre 6,1 milyar $'lık düşüş yaklaşık %55'e denk geliyor. Toplam fon büyüklüğü aynı dönemde yaklaşık 11 trilyon TL'den 9,5 trilyon TL'ye, dolar bazında 228,2 milyar $'dan 194,4 milyar $'a geriledi. Yabancı yatırımcı sayısı ise 57.417'den 57.044'e indi; düşüş yalnızca 373 kişi. Değerdeki %55'lik erime ile sayıdaki %0,65'lik azalış arasındaki fark, kaybın birkaç büyük hesapta yoğunlaştığına işaret ediyor.
Dünya, aylık toplamın net çıkışı değerleme kaybından ayırmadığını ve 17 Eylül'de SPK'nın 131 fonu tasfiyeye almasıyla ne kadarının bağlantılı olduğunu göstermediğini not ediyor. Yatırımx de aynı MKK rakamlarını aktarıyor; fon türlerine göre kırılım iki kaynakta da yok. Bu yüzden 6,1 milyar $'ın tamamını yabancı çıkışı saymak doğrulanamaz.
Taşıma işlemleri tarafında da çözülme sürüyor. Bloomberg HT'nin BDDK ve TCMB verisinden yaptığı hesaplamaya göre yabancının Türk bankalarıyla TL türev pozisyonları 2 Ekim haftasında 2,5 milyar $ azalarak 56,6 milyar $'a indi. Bu, temmuz ortasından bu yana en düşük seviye. Pozisyonlar ağustos ortasında 65,3 milyar $ ile rekordaydı; ağustos sonundan bu yana toplam düşüş 8,7 milyar $.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
İki veri aynı yöne bakıyor: yabancı lira varlıklarındaki maruziyetini hem fon hem türev kanalında azaltıyor. Fon portföyündeki 6,1 milyar $'lık erimenin ne kadarının çıkış, ne kadarının değerleme ve tasfiye etkisi olduğu belli değil. TL türev pozisyonundaki 8,7 milyar $'lık düşüş ise doğrudan taşıma işlemlerinin çözüldüğünü gösteriyor ve rezerv üzerindeki baskıyla tutarlı.
Olası etkiler
- Döviz talebiOlumsuzKısa vade
TL türev pozisyonlarının çözülmesi vadede döviz talebi yaratır; bu talep piyasada karşılanmazsa TCMB rezervinden çıkar.
- Fon sektörüOlumsuzOrta vade
Toplam fon büyüklüğünün dolar bazında 33,8 milyar $ küçülmesi, fon krizinin yerli yatırımcıyla sınırlı kalmadığını gösteriyor.
- Veri okumasıBelirsizKısa vade
Yatırımcı sayısındaki 373 kişilik düşüş, kaybın birkaç büyük hesapta toplandığını düşündürüyor; kırılım gelmeden genel bir kaçış sonucu çıkarılamaz.
İhtimaller
- 1Kademeli çözülme sürer%55
TL türev pozisyonları PPK'ya kadar haftalık 1–2,5 milyar $ aralığında gerilemeye devam eder, rezerv erimesi sürer.
İzlenecek: Bloomberg HT'nin haftalık TL türev pozisyonu hesaplaması ve 15 Ekim rezerv verisi
- 2Dengelenme%30
Türev pozisyonları 55 milyar $ civarında dengelenir, ekim MKK verisinde yabancı fon portföyü sabit kalır.
İzlenecek: Kasım başında açıklanacak ekim MKK yabancı fon portföyü verisi
- 3Hızlanan çıkış%15
Pozisyonlar 50 milyar $'ın altına iner, kur baskısı belirginleşir.
İzlenecek: TL türev pozisyonlarının tek haftada 4 milyar $'dan fazla düşmesi
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Yabancı fon portföyü (eylül)▼ −6,1 mr $
- TL türev pozisyonu (2 Ekim hf.)▼ −2,5 mr $
- Toplam fon büyüklüğü ($)▼ −33,8 mr $