Business Day'e göre ekonomi bütçe disiplininden önce akaryakıt indirimi istiyor

Güney Afrika'nın önde gelen iş gazetesi Business Day, 20 Ekim tarihli yayın kurulu başyazısında Maliye Bakanı Enoch Godongwana'dan 21 Ekim bütçe beyanında akaryakıt fiyatı rahatlaması istedi. Gazeteye göre Nisan 2026'daki ilk sert artışlardan bu yana benzin yaklaşık %50, motorin %72'den fazla pahalandı. Başyazı bu şokun tüketici talebini bastırdığını, madencilik ve imalatta girdi maliyetini yükselttiğini ve ekonominin 2. çeyrekte daralmasına katkı yaptığını yazıyor.

Başyazıya göre 2026/27'de bu rahatlamayı finanse edecek mali alan var. Hazine planlanan 20 milyar randlık vergi artışını geri çekti; bazı ekonomistler gelirin hedefi yaklaşık 30 milyar rand aşmasını bekliyor. Bank of America'ya göre altın ve değerli metal kazancı 70 milyar randa ulaşabilir. Gazete, Nisan–Haziran'daki 17,2 milyar randlık vergi indiriminin uzatılmamasını eleştiriyor. Madenler ve petrol bakanlığı için önerilen 10 milyar randlık fon çekişinin Meclis'ten hızla geçmesini istiyor.

Gazete, 70 milyar randa varabilecek kazancın borç azaltmaya ya da altyapıya gitmesinin mali açıdan daha ihtiyatlı olacağını kabul ediyor, ama yakıt rahatlamasını daha acil buluyor. Başyazı, kararın Kasım'daki yerel seçimlerden yaklaşık 2 hafta önce geleceğini de not ediyor. Ülkenin rafinaj kapasitesini kaybettiği ve 2021–24'te ithalata göre yaklaşık 76 milyar rand fazla harcadığı tespitini ise ayrı bir tartışma diye bir kenara bırakıyor.