Addis Ababa'daki iş gazetesine göre ertelenen borç ödemesi silinmiş borç değil

Addis Ababa'da yayımlanan haftalık iş gazetesi Capital, 18 Ekim tarihli imzasız başyazısında Etiyopya'nın borç sorununun milyarlarla değil, finansmanın döviz kazanma kapasitesini güçlendirip güçlendirmediğiyle ölçülmesi gerektiğini savunuyor. Gazete IMF–Dünya Bankası değerlendirmesine dayanarak IDA'dan net transferin 2021/22'de 1,1, 2022/23'te 1,7, 2023/24'te 1,5 milyar $ olduğunu aktarıyor. 2023/24'te onaylanan IDA programları 3,2 milyar $; başyazı aradaki farkın teslim edilmemiş para gibi okunmasına karşı çıkıyor, çünkü onaylar yıllara yayılıyor ve net transfer borç servisini düşüyor.

Başyazı aynı titizliği 14 Ekim tarihli bir raporla yapılandırmaya taşıyor. Küresel Egemen Borç Yuvarlak Masası'na göre Etiyopya resmî alacaklılar komitesi üyeleriyle 14 ikili anlaşmanın 11'ini tamamladı. Ön Eurobond uzlaşısı ve diğer anlaşmalar dış ticari borcun yaklaşık %75'ini kapsıyor, ama tahvil takası hâlâ bekliyor. Gazete %75'lik kapsamın yanıltmaması için ilke anlaşmasının tamamlanmış anlaşma olmadığını, ertelenen ödemenin de silinmiş borç sayılmayacağını vurguluyor. 2025 değerlendirmesine göre Etiyopya Ticaret Bankası'nın kamu kuruluşlarına bağlı iç alacaklarının %90'ından fazlası düzenli ödeme yapmayan 3 kuruluşta toplanıyor.

Başyazının 1 numaralı önerisi şeffaflık: hükümetten taahhütleri, girişleri, hibeleri, anapara ve faizi, gecikmeleri ve yeniden planlanan yükümlülükleri gösteren düzenli bir finansman tablosu istiyor. Gazete 2023/24'te dış finansman kıtken hazine bonosu ve merkez bankası avansına dayanıldığını hatırlatıyor ve piyasa bazlı iç borçlanmanın daha yüksek maliyet ve yeniden finansman riski taşıdığını yazıyor. Başyazının 2. şartı, uyum sürecinde sağlık, eğitim ve sosyal koruma harcamalarının korunması ve her yeni projenin maliyet, talep ve bakım yönünden bağımsız değerlendirmeden geçmesi.