III Kinetik Çatışmalar ve SavunmaSahra Altı Afrika
Addis Ababa'dan bakınca saldırgan Eritre, Etiyopya ise meşru müdafaada
- Kurum
- Horn Review
- Yazar
- Mahder Nesibu
- Ülke · dil
- Etiyopya · İngilizce
- Bağ
- Bağımsız yayın platformu (Addis Ababa)
Özet
Horn Review araştırmacısı Mahder Nesibu'nun 12 Ekim tarihli yazısı, iki başkentin BM Güvenlik Konseyi'ne gönderdiği mektupları karşılaştırıyor. Etiyopya 9 Ekim'de Eritre kuvvetlerinin topraklarına 60 kilometreye kadar girmesini açık saldırı olarak tanımladı; Eritre ise Etiyopya'yı 3 yılı aşkın süredir ilan ettiği bir savaşa hazırlanmakla suçladı. Yazar, 2022 Pretoria anlaşmasının Tigray savaşını bitirdiğini ama uygulamanın sarsıldığını, 2018'deki Addis Ababa–Asmara yakınlaşmasının da çözüldüğünü hatırlatıyor.
Yazara göre Eylül 2026 sonunda başlayan çatışmada federal ordu, TPLF önderliğindeki 7 isyancı gruptan oluşan bir koalisyonla savaşıyor; koalisyonda Amhara Fano Ulusal Hareketi, Afar devrimci cephesi ARDUF ve Oromo Kurtuluş Ordusu da var. Nesibu bunu, Eritre'nin 18 yıllık 'ne savaş ne barış' döneminde uyguladığı vekil stratejisinin yeniden canlanması olarak okuyor. Kanıt olarak Afar bölge yöneticisinin 28 Eylül'de Eritrelilerin isyancılarla birlikte savaştığını söylemesini ve Eritre ordusunun Tigray'ın ikinci büyük kenti Adigrat'a girmesini gösteriyor.
Yazar, Eylül 2026 sonundaki isyancı saldırısının beklenenden hızlı çökmesi ve tampon bölgenin dağılmasıyla Eritre'nin doğrudan müdahaleye geçtiğini savunuyor. Ona göre Eritre 9 Ekim yanıtında denize erişim anlatısını yeniden kullandı, oysa Etiyopya denize erişimi zorla elde etmeyi dışlamıştı. Vardığı hüküm iki parçalı: Eritre askerlerinin girişi egemen bir devlete doğrudan saldırı ve Etiyopya'nın meşru müdafaa iddiası BM Şartı'nın Madde 51'ine dayanıyor.
Kör nokta
Yazının kilit kanıtları, 60 kilometrelik ilerleme ve Afar yöneticisinin 28 Eylül açıklaması dahil, büyük ölçüde Etiyopya hükümeti ve ona yakın kaynaklardan geliyor ve bağımsız olarak doğrulanmıyor. Eritre'nin mektubu içerik olarak tartışılmıyor; Etiyopya ordusunun Tigray'daki operasyonları ve sivil kayıplar ele alınmıyor. 51. madde anılıyor ama silahlı saldırı, zorunluluk ve orantılılık ölçütleri sınanmıyor.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Yazı, Addis Ababa'nın savaşı bir iç isyandan devletler arası savunmaya taşıyan hukuki anlatısını açıkça yansıtıyor. 9 Ekim mektubu ve 51. madde vurgusu, Etiyopya'nın olası bir sınır ötesi karşılığa diplomatik zemin hazırladığını gösteriyor. En olası yol, Etiyopya'nın kendi topraklarında kalarak Eritre'yi uluslararası alanda saldırgan ilan ettirmeye çalışması; sınırı aşan bir operasyon ise savaşı bölgeselleştirir.
Olası etkiler
- Kızıldeniz güvenliğiOlumsuzOrta vade
Eritre'nin taraf olduğu devletler arası bir savaş, Bab-ül Mendeb'e komşu kıyı şeridini çatışma bölgesine yaklaştırarak deniz sigortası primlerine baskı yapar.
- Etiyopya ekonomisiOlumsuzKısa vade
Tigray, Amhara, Afar ve Oromiya'ya yayılan 7 gruplu koalisyonla aynı anda savaşmak, federal ordunun ikmal hatlarını ve bütçe yükünü büyütüyor.
- BM diplomasisiBelirsizKısa vade
9 Ekim'de karşılıklı gönderilen mektuplar, Güvenlik Konseyi'nde tarafların meşruiyet yarışını başlattı; somut bir karar çıkma olasılığı düşük.
İhtimaller
- 1Sınırda kalınan savaş%55
Etiyopya Tigray'daki kontrolünü pekiştirir, Eritre'ye karşı sınırı geçmeden İHA saldırılarıyla baskı kurar.
İzlenecek: Etiyopya ordusunun Eritre topraklarına kara harekâtı yapıp yapmadığı ve Adigrat çevresindeki çatışma haberleri
- 2Sınır ötesi tırmanış%30
Etiyopya 51. madde gerekçesiyle Eritre topraklarına girer ve savaş açık devletler arası çatışmaya dönüşür.
İzlenecek: Etiyopya'nın BMGK'ya meşru müdafaa kapsamında sınır ötesi operasyon bildirmesi
- 3Arabuluculukla geri çekilme%15
Körfez ya da Afrika Birliği arabuluculuğuyla Eritre birlikleri geri çekilir ve ateşkes sağlanır.
İzlenecek: Afrika Birliği ya da Körfez başkentlerinde iki tarafın katıldığı bir görüşmenin duyurulması
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Orijinal yayın: hornreview.org · 12 Ekim 2026
Bu sayfa kurumun görüşünü özetler ve Talay Insight'ın görüşünü yansıtmaz. Doğrudan alıntı yapılmamıştır.