III Kinetik Çatışmalar ve SavunmaAvrasya
Moskova ve Tahran'dan bakınca ABD'nin güç politikası Rusya–İran ortaklığını savunmaya taşıyor
- Kurum
- Rusya Uluslararası İlişkiler Konseyi (RIAC)
- Yazar
- Igor Matveev, Qasem Osuli Odlu
- Ülke · dil
- Rusya ve İran · İngilizce
- Bağ
- Devlet kurucu ortaklı konsey
Özet
RIAC'ın 12 Ekim'de yayımladığı yazıyı biri Moskova'dan, biri Tahran'dan iki akademisyen birlikte yazdı: Rusya Hükümeti'ne bağlı Finans Üniversitesi'nden Igor Matveev ve Allameh Tabataba'i Üniversitesi'nden Qasem Osuli Odlu. Tezleri, ABD'nin güç kullanımı ve Batı yaptırımlarının iki ülkeyi askerî, siyasi ve ekonomik karşılıklı bağımlılığa ittiği. Yazarlar 22 Eylül 2026'da Trump'ın BM Genel Kurulu'nda anlaşma olmazsa İran'ı yok edebileceğini söylemesini başlangıç noktası alıyor.
Yazıya göre Rusya, İran'la imzaladığı Kapsamlı Stratejik Ortaklık Antlaşması'na rağmen 8 aydır süren savaşta açık askerî destekten kaçındı; ama antlaşmanın askerî olmayan alanlardan savunmaya kayabileceğini öne sürüyorlar. Önerilen işbirliği alanları gelişmiş silah, gözetleme verisi ve siber teknoloji. Yazarlar, Hürmüz gerginliğinin petrol fiyatını yükselterek ve yaptırım baskısını gevşeterek Rusya'ya ekonomik kazanç sağladığını açıkça kabul ediyor.
Bölgesel tabloda iki yeni blok öne çıkıyor: Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye'nin Mekke Ortak Savunma Anlaşması ile İsrail'in Hindistan, Yunanistan ve Kıbrıs'ı içeren Altıgen önerisi. Yazarlara göre ikincisi İran'ı Çin ve Rusya'ya iter. ABD'nin İran'ın bankacılığını ve petrol ihracatını hedefleyen yeni yaptırım planı ise dolar dışı ticareti ve finansmanı eksik kalan Kuzey–Güney Ulaştırma Koridoru'nu öne çıkarıyor. 1 Eylül'deki Bişkek ŞİÖ zirvesinde Pezeşkiyan ilişkileri stratejik diye tanımladı; iki lider 11 Eylül'deki Yeni Delhi BRICS zirvesine de katıldı.
Kör nokta
Yazı Rusya'nın savaştan kazancını kabul ediyor ama hiçbir petrol fiyatı, ticaret hacmi ya da yaptırım tutarı vermiyor; önerilen askerî işbirliği varsayımsal kalıyor. Rusya'nın 2023'te BAE'nin Basra Körfezi'ndeki 3 ada iddiasını destekleyen Körfez bildirgesi bir rahatsızlık olarak anılıyor ama Moskova'nın Suudi Arabistan ve BAE ile OPEC+ üzerinden kurduğu çıkar bağının, İran'a askerî destek için bir fren olduğu tartışılmıyor. İran içindeki Rusya karşıtı tartışma da neredeyse yok.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Rus ve İranlı iki akademisyenin ortak metni, Moskova'nın İran'a açık askerî destek vermeden savaştan ekonomik kazanç sağladığı mevcut dengeyi koruma isteğini yansıtıyor. Savunma işbirliği çağrısı, ABD ile Ukrayna pazarlığında bir koz olarak da okunmalı. En olası yol, sınırlı teknoloji ve veri paylaşımının sessizce derinleşmesi, açık silah transferinin ise duyurulmaması.
Olası etkiler
- Petrol fiyatlarıOlumsuzOrta vade
Yazarların kabul ettiği gibi Hürmüz gerginliği Rus petrolüne talebi ve fiyatı destekliyor; Moskova'nın gerilimi düşürme teşviki zayıf.
- Yaptırım rejimiBelirsizOrta vade
ABD'nin İran bankacılığını hedefleyen yaptırım planı, Rusya–İran ticaretini dolar dışı kanallara ve Kuzey–Güney koridoruna daha çok iter.
- TürkiyeOlumluOrta vade
Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın Tahran'dan tehdit olarak okunmaması, Türkiye'ye İran ile çatışmasız bir denge alanı bırakıyor.
İhtimaller
- 1Sessiz derinleşme%60
Rusya gözetleme verisi ve siber teknoloji paylaşımını artırır ama açık silah transferi ya da askerî müdahale açıklanmaz.
İzlenecek: Rus yapımı hava savunma ya da elektronik harp sistemlerinin İran'da görüldüğüne dair bağımsız raporlar
- 2Açık savunma ittifakı%25
Antlaşmaya savunma maddesi eklenir ya da Moskova İran'a büyük bir silah sevkiyatını duyurur.
İzlenecek: Rusya–İran savunma bakanları toplantısında yeni bir anlaşma imzalanması
- 3Moskova mesafe koyar%15
ABD ile Ukrayna pazarlığı ilerler, Rusya İran'a desteği diplomatik düzeyde tutar.
İzlenecek: ABD–Rusya zirvesinde Orta Doğu'ya ilişkin ortak bir açıklama
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Orijinal yayın: russiancouncil.ru · 12 Ekim 2026
Bu sayfa kurumun görüşünü özetler ve Talay Insight'ın görüşünü yansıtmaz. Doğrudan alıntı yapılmamıştır.