Darboğaz
Deniz ticaretinin dar bir geçitten zorunlu olarak aktığı ve kapanması halinde alternatifi pahalı olan nokta.
Nasıl işler
Hürmüz, Bab-ül Mendeb, Süveyş, Malakka ve Panama gibi geçitler küresel ticaretin belirli bir payını taşır. Darboğaz olmalarının sebebi hacim değil, alternatifsizliktir: etrafından dolaşmak günler ve milyonlarca dolar ekler.
Kapanma nadiren tamdır. Çoğu zaman geçiş sayısı azalır, sigorta primi artar, armatörler rota değiştirir. Bu yüzden darboğazı fiyattan değil, geçen gemi sayısından izlemek gerekir.
Geçiş verisi uydu takibinden üretilir ve ilk yayımlanan rakam sonradan revize edilebilir; aynı günün değeri iki kaynakta farklı çıkabilir.
Bizim için neden önemli
Darboğaz, jeopolitik riskin fiziksel dünyaya çarptığı yerdir. Bir çatışmanın petrol fiyatına geçip geçmeyeceği çoğu zaman burada belli olur: geçiş sürüyorsa haber gürültüdür, geçiş düşüyorsa sinyaldir. Bu ayrımı yapabilmek için günlük geçiş sayısını ayrı bir gösterge olarak tutarız.