Harp riski primi
Riskli ilan edilmiş bir deniz bölgesine giren geminin, normal tekne sigortasına ek olarak savaş ve saldırı riskleri için ödediği ayrı sigorta bedeli.
Nasıl işler
Standart tekne ve makine sigortası savaş, terör, korsanlık ve el koyma gibi riskleri genellikle kapsam dışında bırakır. Bu riskler ayrı bir harp sigortasıyla karşılanır. Gemi riskli bir bölgeye girdiğinde sigortacı bu yolculuk için ek bir prim ister; piyasada buna harp riski ek primi denir.
Riskli bölgeleri Londra piyasasında Ortak Harp Komitesi (Joint War Committee) belirler. Komite, Lloyd's sendikaları ile IUA şirket piyasasının deniz harp sigortası yazan temsilcilerinden oluşur ve bağımsız güvenlik danışmanıyla birlikte Listelenmiş Bölgeler'i yayımlar. Bu bölgelere giren gemi sigortacısına bildirimde bulunmak zorundadır.
Ölçümdeki tuzak, primin tek bir resmî fiyatı olmamasıdır. Komite yalnızca bölgeyi ilan eder; fiyat sigortacı ile broker arasında gemi gemi pazarlıkla belirlenir. Basında geçen oranlar bu yüzden tekil işlemlerden derlenir, geminin değerine oranla verilir ve yolculuk başına geçerlidir. Farklı kaynakların farklı oran vermesi çoğu zaman hata değil, farklı gemi ve tarihtir.
Bizim için neden önemli
Bir deniz yolunun gerçekten kapanıp kapanmadığını manşetten önce sigorta piyasası söyler. Hat, sigorta primi taşınamaz hâle gelmeden kapanmaz; prim navlunu, navlun da ithal enerjinin ve malın fiyatını taşır. Hürmüz, Kızıldeniz ve Karadeniz'de geçiş sayısını bu primle birlikte okuruz; geçiş artarken prim düşmüyorsa armatör riski hâlâ pahalı görüyordur.