OrtaI Jeo-Ekonomi ve Darboğazlar28 Eylül 2026, Pazartesi
Karadeniz'in tamamı savaş riski bölgesi, Türkiye'nin koridor taslağı sonuçsuz
Deniz riski şirketi Ambrey'e göre 21 Eylül'e kadarki 12 ayda eski risk bölgesi dışında 45 ticari gemi vuruldu; bir önceki 12 ayda sayı sıfırdı. İMEAK DTO Başkanı Tamer Kıran, Türkiye'nin tahıl koridoru benzeri güvenli seyir taslağının henüz sonuç vermediğini söyledi.
Ambrey'in 23 Eylül tarihli değerlendirmesine göre Londra sigorta piyasasının Ortak Savaş Komitesi (JWC, savaş riski primi alınan bölgeleri belirleyen kurul) listelenen alanı Türkiye, Romanya, Bulgaristan ve Gürcistan karasuları dışında Karadeniz'in tamamına genişletti. Aynı değerlendirmeye göre saldırılar kıyıdan ortalama yaklaşık 58 deniz mili açığa kaydı ve Türkiye'nin kuzey kıyısına yakın açık sularda da yaşandı. Liman saldırıları çeyrekten çeyreğe 21'den 139'a çıktı, patlamamış mühimmat bulguları %491 artışla 11'den 65'e yükseldi.
Dünya gazetesinin 28 Eylül haberine göre Ambrey, koşulların 2026'nın geri kalanında sürmesini ve listenin kısa vadede daraltılmamasını bekliyor. Aynı habere göre saldırılar tankerlerden dökme yük, genel kargo, konteyner ve ro-ro gemilerine de yayıldı. İMEAK Deniz Ticaret Odası Başkanı Tamer Kıran, Türkiye'nin sunduğu taslakta saldırıları durduracak ortak mekanizma üzerinde henüz uzlaşma sağlanamadığını söyledi. Kıran, Karadeniz seferlerine stajyer öğrenci alınmaması çağrısı da yaptı. Sigorta primlerindeki artışın tutarı iki kaynakta da verilmediği için doğrulanamadı.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Karadeniz'de risk artık belirli limanlarla sınırlı değil; saldırıların açık denize ve Türkiye kıyısına yakın sulara kayması sigorta coğrafyasını değiştirdi. Türkiye'nin tahıl koridoru benzeri taslağı taraflarca benimsenmedikçe navlun ve sigorta maliyeti yüksek kalacak. Ambrey'in beklentisi listenin 2026 sonuna kadar daralmayacağı yönünde.
Olası etkiler
- Navlun ve sigortaOlumsuzOrta vade
Listelenen alanın tüm Karadeniz'e genişlemesi, Türk karasuları dışındaki her seferde savaş riski primini zorunlu hale getiriyor.
- Türk denizciliğiOlumsuzKısa vade
Türk armatörleri ve Boğazlar üzerinden Karadeniz'e giden gemiler, açık denizde artan saldırılar nedeniyle maliyet ve personel riskiyle karşı karşıya.
- Türk diplomasisiBelirsizOrta vade
Ankara'nın güvenli seyir taslağı, uzlaşma sağlanırsa Türkiye'ye yeniden arabulucu rolü kazandırabilir.
İhtimaller
- 1Saldırılar sürer%65
Liste 2026 sonuna kadar daralmaz, saldırılar açık denizde ve farklı gemi tiplerinde devam eder.
İzlenecek: Ambrey ve JWC'nin yeni listeleme duyuruları
- 2Kısmi mekanizma%25
Taraflar ticari gemiler için sınırlı bir güvenli seyir düzenlemesinde anlaşır, prim artışı durur.
İzlenecek: Türkiye'nin taslağına Moskova ve Kiev'den resmi yanıt
- 3Boğaz yakınında olay%10
Türk karasularına yakın bir saldırı, Boğazlar trafiği ve Türkiye'nin güvenlik tutumu üzerinde doğrudan baskı yaratır.
İzlenecek: Türk karasuları yakınında gemi saldırısı bildirimi
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Risk alanı dışında vurulan gemi▲ 45
- Liman saldırıları, çeyrek▲ 21 → 139
- Patlamamış mühimmat bulgusu▲ +%491