YüksekVI Enerji Politiği ve Arz Güvenliği9 Kasım 2026, Pazartesi
Kirişi de vuruldu, Rus rafineri kapasitesinin %30'u devre dışı kaldı
Ukrayna İHA'ları 9 Kasım gecesi Rusya'nın ikinci büyük rafinerisi Kirişi'yi vurdu. Reuters'ın 10 Kasım'da aktardığı iki sektör kaynağına göre Ekim sonundan beri süren saldırılar Rusya'nın rafineri kapasitesinin yaklaşık %30'unu devre dışı bıraktı.
Leningrad Valisi Aleksandr Drozdenko, 9 Kasım'da rafineri sahasında çıkan yangının söndürüldüğünü ve bölge üzerinde 113 Ukrayna İHA'sının düşürüldüğünü açıkladı. Kyiv Independent'a göre Vsevolojsk'ta bir apartmana düşen enkaz bir kadını öldürdü. Kirişi rafinerisi yılda yaklaşık 20 milyon ton işleme kapasitesiyle Rusya'nın rafine ürün üretiminin %6'sından fazlasını karşılıyor. Tesis 5 Mayıs ve 30 Ağustos'ta da vurulmuştu.
Reuters'ın iki sektör kaynağına göre etkilenen tesislerin toplam kapasitesi günde yaklaşık 300 bin ton, yani 2,2 milyon varil. Rusya'nın toplam birincil rafineri kapasitesi günde yaklaşık 930 bin ton. Ekim sonunda rafineriler günde yaklaşık 700 bin ton ham petrol işliyordu; fiilî kesinti günde 200 bin tona ulaşabilir. Son bir haftada 35 büyük rafineriden 9'u aksama ya da acil durum yaşadı.
Rusya buna karşın ABD ile yapılan bir ihracat düzenlemesi kapsamında uluslararası piyasaya dizel göndermeyi sürdürüyor; hacim açıklanmadı. Rafinerilerin onarım süresi ve iç piyasada benzin ihracatı kısıtlaması olup olmadığı doğrulanamadı. Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov Ukrayna'nın enerji hedeflerine saldırıları durdurma çağrılarını görmezden geldiğini söyledi.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Saldırılar Rusya'nın ham petrol üretimini değil, işleme kapasitesini hedef alıyor; kısıt kuyuda değil rafineride. Günde 200 bin tona varabilecek işleme kesintisi, Moskova'yı daha fazla ham petrol ihraç etmeye ve iç yakıt arzını korumaya zorlar. Dizel ihracatının sürmesi, kesintinin henüz dış piyasaya tam yansımadığını gösteriyor.
Olası etkiler
- Dizel piyasasıOlumsuzKısa vade
Rus rafinerilerinin günde 2,2 milyon varillik kapasitesinin aksaması, Avrupa ve Akdeniz dizel marjlarını destekler; ihracat düzenlemesi sürdükçe etki sınırlı kalabilir.
- Ham petrol arzıBelirsizKısa vade
İşlenemeyen ham petrolün ihracata kayması deniz yoluyla Rus ham arzını artırabilir ve Karadeniz ile Baltık limanlarında yükleme hacmini büyütür.
- TürkiyeOlumsuzOrta vade
İşlenemeyen ham petrol Karadeniz limanlarından ihracata kayarsa Türk Boğazları'ndan geçen tanker trafiği artar; dizel ithalatında fiyat ve kaynak dağılımı da değişebilir.
İhtimaller
- 1Saldırılar sürüyor%55
Ukrayna enerji hedeflerine saldırıyı sürdürür, kesinti haftalarca %20–30 bandında kalır ve Rusya ham ihracatını artırır.
İzlenecek: Reuters ve sektör kaynaklarının haftalık rafineri kesinti tahminleri
- 2Karşılıklı enerji ateşkesi%25
Abu Dabi görüşmelerinde enerji altyapısına saldırıları durduran bir düzenleme çıkar ve rafineriler onarıma girer.
İzlenecek: Abu Dabi turu sonrası enerji altyapısı maddesi
- 3Dizel ihracatı kısılıyor%20
Kesinti iç piyasayı zorlar ve Moskova dizel ihracatını kısar.
İzlenecek: Rus hükümetinin yakıt ihracatına ilişkin kararları
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Rus rafineri kapasitesi▼ −%30
- Aksayan büyük rafineri▼ 9/35