OrtaI Jeo-Ekonomi ve Darboğazlar9 Kasım 2026, Pazartesi
CMA CGM bütün Karadeniz yüküne savaş riski ek ücreti koydu
CMA CGM 9 Kasım'dan itibaren Karadeniz ülkelerine giden ve gelen tüm konteyner yüküne TEU başına 35 dolar savaş riski ek ücreti uyguluyor. Köstence, Poti, Varna ve Burgas da kapsamda; bu 4 liman savaş bölgesi listesinin dışındaki kara sularında.
AJOT'un yayımladığı müşteri duyurusuna göre ek ücret 9 Kasım 2026 dahil olmak üzere yürürlüğe girdi ve bütün yük türlerine uygulanıyor. ABD, Avustralya, Yeni Zelanda ve Latin Amerika bağlantılı yükte başlangıç 1 Aralık 2026. TEU, 20 fitlik standart konteyner birimidir; trans.info'ya göre 40 fitlik bir kutu için ek maliyet 70 dolar.
Trans.info'nun 2 Kasım haberine göre duyuru 28 Ekim'de yayımlandı ve Köstence, Poti, Varna, Burgas ile bölgedeki diğer limanları kapsıyor. UkrAgroConsult'un 3 Kasım haberine göre ek ücret üçüncü taraf besleme hatlarının taşıdığı yükü de içeriyor. Türk limanlarının kapsamda olup olmadığı 3 kaynakta da açıkça yazmıyor; bu nokta doğrulanamadı.
Gerekçe, Ortak Harp Komitesi'nin 16 Eylül'de Karadeniz'i listelenmiş savaş riski bölgesine almasıdır. UkrAgroConsult'a göre 4 ülkenin, yani Türkiye, Romanya, Bulgaristan ve Gürcistan'ın kara suları listenin dışında kaldı. 35 dolarlık ek ücretin bu kara sularındaki limanlara da uygulanması, maliyetin gemi sigortasından tüm havzanın konteyner yüküne geçtiğini gösteriyor.
Köstence Karadeniz'in 1 numaralı konteyner limanı ve trans.info'ya göre Macaristan, Sırbistan ve Moldova yükünü de taşıyor. Bu yüzden ek ücret 9 Kasım'dan itibaren karayolu ve demiryoluyla devam eden iç bölge sevkiyatlarına da yansıyor.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
TEU başına 35 dolar küçük bir rakam ama sınırı önemli: savaş maliyeti artık listelenmiş bölgeye giren gemiyle sınırlı değil, liste dışındaki kara sularındaki limanlara da yükleniyor. Diğer büyük hatların aynı yolu izlemesi olası. Türk limanlarının kapsamı netleşmediği sürece Türk ihracatçısı için gerçek maliyet belirsiz kalıyor.
Olası etkiler
- Karadeniz navlunuOlumsuzKısa vade
Ek ücret 40 fitlik kutuda 70 dolar ekliyor ve Köstence üzerinden iç bölgeye giden yükün kara ve demiryolu maliyetine de yansıyor.
- Türk limanlarıBelirsizOrta vade
Türk limanları kapsam dışında kalırsa aktarma yükü Türk kıyısına kayar; kapsama girerse Türk ihracatçısının Karadeniz navlunu da artar.
- Ukrayna ihracatıOlumsuzKısa vade
Ukrayna yükünün aktarıldığı Köstence ve Poti'deki ek ücret, zaten savaş primi ödeyen Ukrayna dış ticaretine ikinci bir maliyet katmanı ekliyor.
İhtimaller
- 1Diğer hatlar izler%55
En az bir büyük konteyner hattı Karadeniz yüküne benzer bir savaş riski ek ücreti duyurur ve uygulama sektör normuna dönüşür.
İzlenecek: MSC, Maersk ve Hapag-Lloyd'un Karadeniz müşteri duyuruları
- 2Ek ücret tek şirkette kalır%30
Rakipler rekabet nedeniyle ek ücretten kaçınır, CMA CGM 1 Aralık genişlemesini uygular ama oran sabit kalır.
İzlenecek: CMA CGM'in 1 Aralık sonrası tarife güncellemesi
- 3Ek ücret kaldırılır%15
Karadeniz'de ticari gemilere saldırıyı durduran bir anlaşma, Ortak Harp Komitesi listesinin daralmasına ve ek ücretin kaldırılmasına yol açar.
İzlenecek: Ortak Harp Komitesi liste güncellemesi ve deniz ateşkesi duyurusu
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- 40 fit konteyner ek ücreti▲ +70 $