
III Kinetik Çatışmalar ve SavunmaOrta Doğu ve Kuzey Afrika
İranlı analiste göre yeni bir savaş Washington için mevcut çıkmazdan pahalı
- Kurum
- Al Jazeera Araştırmalar Merkezi (AJCS)
- Yazar
- Arash Marzbanmehr
- Ülke · dil
- Katar · İngilizce
- Bağ
- Katar devlet fonlu medya ağına bağlı
Özet
Meşkat düşünce kuruluşunun kıdemli analisti Arash Marzbanmehr, Al Jazeera Araştırmalar Merkezi'nde 7 Kasım'da yayımlanan analizinde ABD ile İsrail'in İran'a yeniden büyük bir harekât açıp açmayacağını tartışıyor. Ona göre 28 Şubat'ta başlayan savaş İran'ın askerî gücüne ve altyapısına zarar verdi, ama caydırıcılığını bitirmedi. Nükleer dosya ve Hürmüz sorunu da çözülmedi. Yazar, Washington'un bölgeye 2 gemi gönderdiğini ve kasım sonuna kadar 2 uçak gemisinin daha katılmasının beklendiğini yazıyor.
İran tarafında toparlanma işaretleri sayılıyor. Analiz, Times of Israel'in 31 Mayıs haberine dayanarak 18 füze üssünün girişlerinin yeniden açıldığını aktarıyor. ABD Kongre Bütçe Ofisi'nin 15 Eylül tahminine göre savaş 38 milyar dolara mal oldu ve ABD önleyici füze stokunun üçte ikisi tükendi. Yazar, 26 Ekim'de Tahran'da İran, Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye yetkililerinin buluştuğunu vurguluyor. Bu, Tahran'ın Mekke savunma paktının 3 üyesiyle ilk üst düzey teması oldu.
Analiz 3 senaryo kuruyor. İlki abluka ve ekonomik baskının savaşsız sürmesi, ikincisi Hürmüz çevresinde hareket serbestisini geri almak için kısa saldırılar, üçüncüsü gömülü nükleer tesisleri de kapsayan geniş tırmanma. Yazara göre geniş tırmanma, yeni Kongre'nin toplanacağı 3 Ocak 2027'den önce daha uygulanabilir. Demokratların 2 mecliste çoğunluğu alması, tükenen önleyici stok ve enerji piyasası riski büyük bir seferi pahalılaştırıyor. Baskının bedeli Avrupa'da da görünüyor; analize göre İtalya'da enflasyon %5,4'e, enerji enflasyonu %31,4'e çıktı. Yazarın en olası gördüğü yol, tam savaş eşiğinin altında süren ve ilk senaryoya yakın duran bir çatışma.
Kör nokta
Yazar İranlı bir düşünce kuruluşundan, metin ise Katar devletinin finanse ettiği bir merkezde yayımlandı. Analiz İran'ın toparlanma iddialarını büyük ölçüde İsrail ve ABD basınındaki tekil haberlere dayandırıyor; İran'ın ABD insansız hava araçlarını düşürdüğü iddiaları bağımsız doğrulanmadı. Metin Hürmüz'deki mayın ve tanker saldırılarının ablukayı nasıl değiştirdiğini ve İran ekonomisinin ablukaya kaç ay dayanabileceğini rakamla tartışmıyor.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Körfez'den yayımlanan bu okuma, Washington'un kısıdını askerî değil siyasi ve lojistik görüyor. Önleyici stokun üçte ikisinin tükenmesi ve 3 Ocak'ta değişecek Kongre dengesi büyük bir seferi pahalılaştırıyor. Bu, ablukanın sürdüğü ama tam savaşın açılmadığı bir ara durumu en olası kılıyor. Risk, 3 Ocak'tan önceki pencerede ve bir deniz olayının tırmanmayı tetiklemesinde yoğunlaşıyor.
Olası etkiler
- Körfez enerji çıkışıOlumsuzKısa vade
Abluka savaşsız sürdükçe Hürmüz'de geçiş kısıtlı kalıyor; analize göre Hürmüz'ü atlayan Doğu-Batı boru hattının 3 pompa istasyonu daha önce vuruldu, yani yedek çıkış da risk altında.
- ABD hava savunma stokuOlumsuzOrta vade
Önleyici füzelerin üçte ikisinin tükendiği tahmini, İsrail ve Körfez ortaklarına yeni hava savunma tesliminin hızını sınırlıyor.
- Avrupa enflasyonuOlumsuzOrta vade
İtalya'da %31,4'e çıkan enerji enflasyonu, çatışma uzadıkça maliyeti Avrupa merkez bankalarına ve bütçelerine yüklüyor.
- TürkiyeBelirsizOrta vade
26 Ekim Tahran görüşmesindeki yeri, Ankara'yı bir tırmanmada hem arabulucu hem Mekke paktı üyesi olarak 2 yönlü baskıya açık bırakıyor.
İhtimaller
- 1Abluka sürer, tam savaş açılmaz%55
ABD ablukayı ve ekonomik baskıyı sürdürür, İran caydırıcılığını korur; diplomasi ile deniz olayları arasında gidip gelen bir ara durum devam eder.
İzlenecek: CENTCOM abluka açıklamaları ve UKMTO'nun Hürmüz'deki haftalık saldırı sayısı
- 2Sınırlı saldırı turu%30
ABD, Hürmüz çevresinde hareket serbestisini geri almak için kısa süreli saldırılar düzenler; İran sınırlı karşılık verir.
İzlenecek: Bölgedeki ABD uçak gemisi sayısının 3'e çıkması ve İran kıyı hedeflerine yeni saldırı
- 3Geniş tırmanma%15
3 Ocak 2027'den önce gömülü nükleer tesisleri de kapsayan geniş bir sefer başlar, İran Körfez enerji altyapısını hedef alır.
İzlenecek: Gömülü tesislere saldırı açıklaması ya da Hürmüz'ü atlayan boru hatlarına yeni saldırı
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Orijinal yayın: studies.aljazeera.net · 7 Kasım 2026
Bu sayfa kurumun görüşünü özetler ve Talay Insight'ın görüşünü yansıtmaz. Doğrudan alıntı yapılmamıştır.