Nueva Sociedad'a göre Etiyopya'nın denize çıkış hedefi yalnızca kâğıt üzerinde yaşıyor

Héctor Barros ve Federico Muiña, Latin Amerika merkezli Nueva Sociedad dergisinde 19 Ekim'de yayımlanan analizlerinde Etiyopya'nın denize çıkış arayışının bölgesel bir krize dönüştüğünü anlatıyor. Başbakan Abiy Ahmed ile Somaliland lideri Muse Bihi Abdi 1 Ocak 2024'te bir mutabakat imzalamış, Etiyopya'nın 50 yıllığına yaklaşık 20 kilometrelik kıyıyı deniz kuvvetleri için kiralaması konuşulmuştu. Yazarlara göre metnin tamamı hiç yayımlanmadı ve kiralama yürürlüğe girmedi. Somali bunu egemenlik ihlali saydı; Türkiye Aralık 2024'te Ankara'da arabuluculuk yaptı, taraflar Somali egemenliğine saygı ve ticari erişim formülü üzerinde uzlaştı, ama liman sorunu çözülmedi.

Yazarlar krizin Nil ve Kızıldeniz üzerinden genişlediğini savunuyor. Suyunun %90'ından fazlasını Nil'den alan Mısır, Eylül 2025'te açılan Büyük Etiyopya Rönesans Barajı'na karşı çıkıyor ve Ağustos 2024'te Somali ile askerî işbirliği anlaşması imzaladı. İsrail Aralık 2025'te Somaliland'i tanıyan ilk BM üyesi oldu; Afrika Birliği bu tanımayı reddetti. Dünya Bankası'na göre Etiyopya dış ticaretinin hacim olarak %95'ten fazlasını Cibuti üzerinden yapıyor ve ülkenin yaklaşık 140 milyon nüfusu var.

Analiz, Eylül 2026'da Tigray ve Afar'da yeniden başlayan çatışmayı da bu tabloya bağlıyor: federal güçler Alamata'yı aldı ve 3 Ekim'de Mekele'ye girdi, Cibuti yolu ise açık kaldı. Eritre 1 Ekim'de diplomatik ilişkileri kesti; Etiyopya BM Güvenlik Konseyi'ne Eritre birliklerinin Tigray'a 60 kilometreye kadar ilerlediğini bildirdi, Asmara bunu reddetti. Federal güçler 13 Ekim'de sınırdaki Zalambessa'ya ulaştı. Yazarlara göre 14 Ekim itibarıyla 2 hükümet de savaş ilan etmemişti; liman anlaşması ise kimin imza yetkisi olduğu sorusu çözülmeden kâğıt üzerinde kalacak.