Faiz indirimi masada, ama gelecek yılın bütçesi yavaş dezenflasyonu fiyatlıyor

Gürültü indirimde, sinyal faiz faturasında

Politikam'ın aktardığı Matriks anketine göre 22 Ekim saat 14:00'teki PPK toplantısı için tahmin veren 37 ekonomistin 32'si 100 baz puanlık indirim bekliyor. 2 ekonomist sabit faiz, birer ekonomist 50, 150 ve 200 baz puanlık indirim öngörüyor. Politika faizi son 5 toplantıdır %37'de; TCMB'nin ekim Piyasa Katılımcıları Anketi'nde de ay sonu gecelik faiz beklentisi %36'ya indi. İndirim, yani manşet, büyük ölçüde fiyatlanmış durumda.

Sessiz parametre bir gün önce Meclis'te ortaya çıktı. Anka'nın aktardığı sunuma göre 2027 bütçesinde faiz gideri 3,975 trilyon lira, bütçe açığı 3,868 trilyon lira. 2026 yıl sonu tahmininde faiz gideri 2,825 trilyon lira; artış %40,7. Faiz dışı denge 2026'da 193 milyar lira fazla veriyor, 2027'de bu fazla kaynaktaki rakamlardan hesaplandığında yaklaşık 107 milyar liraya iniyor. Faiz gideri dışarıda bırakılırsa bütçe dengede; açığın tamamı geçmiş ve bugünkü yüksek faizin faturası.

Kısıt 1 · Bütçe yüksek faizin uzun süreceğini varsayıyor

Faiz giderinin milli gelire oranı 2027'de %3,6, açığınki %3,5; Bloomberg HT'ye göre öngörülen milli gelir 111 trilyon lira. Faiz faturasının %40,7 artması, Hazine'nin 2027 boyunca yüksek getiriyle borç çevireceğini varsayıyor. Matriks anketi de bu varsayımla uyumlu: ekonomistlerin 2027 yıl sonu politika faizi beklentisi %27'den %28,50'ye çıktı ve tahminler %21 ile %31 arasında dağılıyor. Yani piyasa indirime evet diyor, ama patikanın sonunu yukarı taşıyor.

Hükümetin enflasyon hedefi bu tabloyla gerilim içinde. Paratic'e göre Cevdet Yılmaz 21 Ekim'de 2027 için %21 enflasyon hedefini savundu; TCMB'nin ekim anketindeki beklenti %23,3. Hisse.net'in aktardığı ankete göre 12 ay sonrası TÜFE beklentisi %23,70'ten %23,89'a, 12 ay sonrası dolar/TL beklentisi 58,60'tan 59,26'ya çıktı. Yıllık enflasyon eylülde %29,73'e inse de konut, su, elektrik ve gaz grubu %39,99'da kaldı; Gazete Oksijen'e göre ENAG'ın aynı ay için ölçtüğü oran %46,61.

Kısıt 2 · Risk primi indirim alanını daraltıyor

Investing.com verisine göre Türkiye'nin 5 yıllık CDS'i 12 Ekim'de 243,28 iken 20 Ekim'de 252,89'a çıktı; 6 iş gününde yaklaşık 10 baz puanlık artış. Aynı dönemde 10 yıllık tahvil getirisi %32,75'ten %32,81'e çıktı ve politika faizinin yaklaşık 4,2 puan altında kaldı. Getiri eğrisinin bu ters eğimi, yani uzun vadenin kısa vadeden düşük olması, piyasanın indirimleri zaten fiyatladığını gösteriyor. Dolar/TL 21 Ekim'de 49,6227'de kapandı ve ankette 51,55 olan yıl sonu beklentisine yaklaşık %3,9 uzaklıkta.

Rezerv tarafı da tampon üretmiyor. CNBC-e'nin aktardığı Matriks hesabına göre brüt rezerv 9 Ekim haftasındaki 171,6 milyar dolardan 16 Ekim haftasında 169,1 milyar dolara indi; resmî veri 22 Ekim 14:30'da, karardan 30 dakika sonra gelecek. Fon krizinin bilançosu ise yeni kapandı: AA'ya göre eylül başından bu yana fonlardan 647 milyar lira çıktı ve bunun 287 milyar lirası yabancıydı. Haber7'ye göre Şimşek 20 Ekim'de 1 milyon liraya kadar ödemelerin kanun geçtikten sonra yapılacağını ve kanunun bu hafta geçip geçmeyeceğini bilmediğini söyledi.

Ankara için okuma

Bu tablo TCMB'yi iki yönden bağlıyor. 100 baz puanlık indirim beklentiyi karşılar, ama 2027 faiz faturası ve %28,50'ye çıkan yıl sonu beklentisi indirimlerin ancak yavaş ve koşullu sürebileceğini söylüyor. CDS 250'nin üstündeyken daha büyük bir adım kur ve rezerv üzerinden geri ödenebilir; 16 Ekim haftasındaki 2,5 milyar dolarlık tahmini rezerv kaybı bu riskin küçük bir önizlemesi.

Maliye tarafında karşılık da sınırlı. 2027'de faiz dışı fazla yaklaşık 107 milyar lira; fon krizinden, depremden ya da 3,454 trilyon liralık savunma ve güvenlik kaleminden gelecek her sapma doğrudan açığa yansır. Hazine'nin kamu kaynağı kullanmama taahhüdü bu yüzden bütçe matematiğinin bir parçası. Taahhüt bozulursa 3,868 trilyon liralık açık hedefi ilk revizyonla yukarı gider.

Bu okumayı ne çürütür

Önümüzdeki 8 haftada üç gelişme tezi zayıflatır. Ekim ve kasım TÜFE'sinde konut grubunun %39,99'dan belirgin biçimde inmesi ve 12 ay sonrası beklentinin %23,89'un altına dönmesi dezenflasyonun hızlandığını gösterir. CDS'in 12 Ekim düzeyi olan 243,28'in altına inmesi ve rezervin 171,6 milyar dolarlık düzeyi yeniden aşması risk primi kısıtını gevşetir. TCMB'nin 22 Ekim'de 150 baz puan ya da üstü indirim yapıp kurda sapma yaratmaması da piyasanın faiz faturası okumasının fazla temkinli olduğunu kanıtlar.