Gazprom sözleşmesi 72 gün sonra bitiyor, Katar kapalıyken koz Moskova'da

Mavi gökyüzü altında, cephesinde Gazprom logosu bulunan cam ve beton gökdelenin üst katları — Gazprom'un Moskova'daki genel merkez binası (Ağustos 2016) — sözleşme pazarlığının yürüdüğü adresi gösteren temsilî arşiv fotoğrafıFotoğraf: Boevaya mashina / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · boyutlandırıldı · Kaynak

Önemi

Gürültü: Bayraktar'ın Moskova temasları ABD–Rusya dizel anlaşmasıyla ilgiliydi. Aynı gün Gazprom ve Novatek ile de görüştü, imza çıkmadı. Sinyal: Türkiye'nin 2025'teki 57,96 milyar metreküplük ithalatının 21,16 milyarını sağlayan Gazprom sözleşmeleri 72 gün sonra bitiyor. Katar akışı kesikken spot LNG koz değil, pahalı yedek; pazarlık gücü Moskova'ya kayıyor.

Etkiler

BOTAŞ'ın Gazprom ile Mavi Akım (16 milyar m³) ve TürkAkım (6 milyar m³) sözleşmeleri 31 Aralık 2026'da bitiyor; Aralık 2025'teki uzatma yalnızca 1 yıllıktı.
Trading Economics'e göre TTF 20 Ekim'de yaklaşık 88,4 euro/MWh ile bir yılda %174,5 arttı; Orta Doğu LNG akışı geçen yılın yaklaşık %80 altında.
Eylülde konut, su, elektrik ve gaz grubunun yıllık enflasyonu %39,99 ile manşetin 10 puan üzerinde; pahalı gaz yenilemesi PPK'nın indirim patikasını daraltır.

Gürültü

Bayraktar'ın Moskova ziyaretinin ana dosyası dizel anlaşmasıydı.

Sinyal

Gazprom sözleşmeleri 72 gün sonra bitiyor, pazarlık takvimi Moskova lehine işliyor.

Sinyal ve Gürültü ›

Gazprom sözleşmesi 72 gün sonra bitiyor, Katar kapalıyken koz Moskova'da haritası

Gürültü dizelde, sinyal gaz sözleşmesinde

Bayraktar'ın 16 Ekim Moskova temasları manşete ABD–Rusya dizel anlaşması olarak yansıdı. Aynı gün bakanın Gazprom Genel Müdürü Aleksey Miller ve Novatek'in başı Leonid Mikhelson ile görüştüğü ise ikinci planda kaldı. Oysa Türkiye'nin bu kış asıl açık kalemi motorin değil, boru gazı. BOTAŞ'ın Gazprom ile yaptığı iki sözleşme 31 Aralık 2026'da, yani 72 gün sonra bitiyor.

Hürriyet Daily News'e göre Ankara bu sözleşmeleri Aralık 2025'te yalnızca 1 yıl uzattı; toplam hacim 22 milyar metreküp. Türkiye Today'in Haziran haberine göre yenileme görüşmesi başladı, ama hacim ve süre hâlâ belirsiz. Aksiyon'un aktardığı 16 Ekim görüşmesinden de bir imza çıkmadı. Bizim okumamız şu: bu hafta Türkiye'nin en sert yapısal kısıtı, kışın ortasında sözleşmesiz kalma riskinin pazarlık gücünü Moskova'ya devretmesi.

Kısıt 1 · Takvim ve hacim

OSW'nin derlediği veriye göre Türkiye 2025'te 57,96 milyar metreküp gaz ithal etti; talep yaklaşık 60 milyar metreküptü. Rusya bunun 21,16 milyar metreküpünü, yani ithalatın yaklaşık %36'sını karşıladı. Türkiye Today'e göre bu arz iki hattan geliyor: Mavi Akım'dan yılda 16 milyar metreküp uzun vadeli, TürkAkım'dan 6 milyar metreküp kısa vadeli sözleşmeyle.

İkinci boru hattı tedarikçisinin durumu da belirsiz. Türkiye Today'e göre yılda 9,6 milyar metreküplük İran sözleşmesi temmuzda sona erdi ve Bayraktar nisanda uzatma görüşmesi olmadığını söyledi. İran 2025'te 7,6 milyar metreküple ithalatın yaklaşık %13'ünü sağlıyordu; OSW bu rakamı 7,7 milyar metreküp veriyor. Temmuz sonrasında akışın hangi hukuki zeminde sürdüğü kamuya açık kaynakta doğrulanamadı.

Kısıt 2 · İkame kapısı Hürmüz'de

Normal bir yılda Ankara bu pazarlıkta LNG kozunu oynardı. OSW'ye göre Türkiye 2025'te 12 kısa vadeli LNG sözleşmesi imzaladı ve 2026 için 15,8 milyar metreküp LNG planladı; yeniden gazlaştırma kapasitesi yılda 51,3 milyar metreküp. Terminal var, ama molekül pahalı ve kıt.

Trading Economics'e göre Avrupa'nın gösterge fiyatı TTF 20 Ekim'de megavatsaat başına yaklaşık 88,4 euroya çıktı; bir ayda %20,6, bir yılda %174,5 arttı. Aynı kaynak Orta Doğu LNG akışının geçen yılın yaklaşık %80 altında olduğunu yazıyor. gCaptain'in aktardığı Bloomberg haberine göre Katar ihracatı temmuz başında büyük ölçüde durdu, Kpler de Körfez LNG arzında toparlanmayı ancak 2027'nin ilk çeyreğinde bekliyor. Yani spot kargo Gazprom'a karşı bir koz değil, daha pahalı bir yedek.

Aynı kargolar için rekabet de sert. Trading Economics'e göre AB depoları 19 Ekim'de %74,47 dolulukta ve mevsim normalinin altında; Avrupa kalan enjeksiyonu için aynı Atlantik kargolarına talip. OSW'ye göre ABD LNG'si 2025'te 9,19 milyar metreküple Türkiye'nin ithalatının %15,9'unu sağladı. Bu kanal büyüyebilir, ama fiyatı Avrupa'nın kış açığı belirliyor ve Gazprom bu tabloyu masada görüyor.

Kısıt 3 · Yerli gaz ve depo bu kışa yetişmez

Daily Sabah'a göre Osman Gazi platformu 17 Ekim'de Karadeniz'e yola çıktı ve hedef, günlük üretimi 20 milyon metreküpe çıkarmak. Bu hız yılda yaklaşık 7,3 milyar metreküp eder ve 2025 talebinin %12'sine denk gelir; tam etkisi 2027'de görülecek. OSW'ye göre yeraltı depolama kapasitesi 6,3 milyar metreküp, yani yıllık talebin yaklaşık %10'u; 14 milyar metreküplük genişleme 2028'den önce bitmiyor.

Faturanın yolu ve PPK

Gaz kısıtı fiyatlara konut kalemi üzerinden geçiyor. Euronews'in aktardığı TÜİK verisine göre konut, su, elektrik ve gaz grubunda yıllık enflasyon eylülde %39,99 ile manşetin 10 puan üzerinde kaldı. Endeks24'e göre 71 katılımcılı TCMB anketi 22 Ekim için %36 faiz ve %23,89'luk 12 ay sonrası enflasyon bekliyor. Pahalı bir yenileme ya da spot LNG faturası, BOTAŞ tarifeleri veya bütçe sübvansiyonu üzerinden bu beklentiyi yukarı iter.

Pazarlık sonucu kurdan da bağımsız değil. Aynı ankette yıl sonu dolar/TL beklentisi 51,55; gaz faturası dolar cinsi olduğu için her kur adımı BOTAŞ'ın TL maliyetini doğrudan büyütüyor. Bu yüzden 22 Ekim kararı kadar aralıktaki sözleşme duyurusu da indirim patikasının hızını belirleyecek.

Bu okumayı ne çürütür

Üç gelişme tezi zayıflatır. BOTAŞ kasım sonundan önce 22 milyar metreküpe yakın hacimle uzatma duyurur ve fiyat formülü açıklanırsa takvim kısıtı kalkar. Körfez LNG akışı Kpler'in beklediği 2027 başından önce toparlanır ve TTF 60 euronun altına inerse ikame kozu geri gelir. Ilık bir kış da depodaki 6,3 milyar metreküpü yeterli kılabilir.

Olasılıklar

Senaryolar

Senaryo	Olasılık	Tetikleyici	Piyasa etkisi
H1Son dakika kısa uzatma	%55	BOTAŞ aralık içinde 1 yıllık uzatma imzalar, hacim 20–22 milyar metreküp bandında kalır, fiyat formülü açıklanmaz.	Kış arzı güvenceye alınır ama fiyat avantajı Moskova'da kalır; konut ve enerji enflasyonu yüksek seyreder.
H2Gecikme ve spot LNG faturası	%25	Pazarlık ocağa sarkar, Gazprom geçici akışa razı olur ama BOTAŞ eksik hacmi spot LNG ile kapatır.	TTF 88 euro bandında kalırken spot alım bütçe ve BOTAŞ zararını büyütür, tarife artışı gündeme gelir.
H3Çok yıllık paket	%20	BOTAŞ Gazprom ile çok yıllık sözleşme imzalar, Novatek'ten LNG de pakete girer, fiyat indirimi açıklanır.	Kış ve 2027 arzı ucuzlar, ama Rus payı %35–40 bandına kilitlenir ve Batı ile yaptırım sürtünmesi artar.

Modül A

Kısıt Matrisi

YAPISAL ORT. 4,0 · OPERASYONEL ORT. 2,3Yapısal kısıtlar baskın: sonuç, aktörlerin tercihlerinden çok bu sınırlarla belirlenir.

Yapısal kısıtlarkalıcı · iradeden bağımsız

Sözleşme takvimi · Rusya
5/5
BOTAŞ'ın Gazprom ile 22 milyar metreküplük iki sözleşmesi 31 Aralık 2026'da bitiyor; Aralık 2025'teki uzatma yalnızca 1 yıllıktı ve 16 Ekim Moskova temasından imza çıkmadı.
Körfez LNG akışı kesik
5/5
Orta Doğu LNG akışı geçen yılın yaklaşık %80 altında; Katar ihracatı temmuz başında büyük ölçüde durdu, Kpler toparlanmayı 2027'nin ilk çeyreğinde bekliyor.
İran sözleşmesi bitti · İran
3/5
Yılda 9,6 milyar metreküplük İran sözleşmesi temmuzda sona erdi; 2025'te ithalatın yaklaşık %13'ünü sağlıyordu, sonraki akışın hukuki zemini doğrulanamadı.
Depo tamponu ince · Türkiye
3/5
Yeraltı depolama kapasitesi 6,3 milyar metreküp, yıllık talebin yaklaşık %10'u; 14 milyar metreküplük genişleme 2028'den önce bitmiyor.

Operasyonel sürtünmegeçici · zamanla çözülür

Spot LNG fiyatı haftalar
4/5
TTF 20 Ekim'de yaklaşık 88,4 euro/MWh, bir ayda %20,6 yukarıda; spot kargo pazarlıkta koz değil maliyet kalemi.
Yerli üretimin zamanlaması aylar
2/5
Osman Gazi ile günlük 20 milyon metreküp hedefi tam etkisini 2027'de gösterecek; bu kışın açığını kapatmıyor.
Çelişen pay verileri günler
1/5
Rus gazının payı kaynağa göre %35 ile %40'ın altı arasında değişiyor; İran hacmi 7,6 ile 7,7 milyar metreküp arasında veriliyor.

Modül B

Sinyal ve Gürültü

SİNYAL %60 · GÜRÜLTÜ %40

GÜRÜLTÜ
Bayraktar'ın Moskova ziyaretinin ana dosyası dizel anlaşmasıydı.
Bakan 16 Ekim'de Gazprom'dan Miller ve Novatek'ten Mikhelson ile de görüştü; görüşmelerden sözleşme ya da hacim açıklaması çıkmadı.
Aksiyon — Enerjide stratejik adım: Moskova temaslarında gaz ve nükleer önceliği
SİNYAL
Gazprom sözleşmeleri 72 gün sonra bitiyor, pazarlık takvimi Moskova lehine işliyor.
İki sözleşme toplam 22 milyar metreküp; Rusya 2025'te 57,96 milyar metreküplük ithalatın 21,16 milyarını sağladı.
Hürriyet Daily News — Ankara renews Russia gas contracts for one year, minister says
SİNYAL
İkame LNG pahalı ve kıt.
TTF 20 Ekim'de yaklaşık 88,4 euro/MWh, yıllık %174,5 artışta; Orta Doğu LNG akışı geçen yılın yaklaşık %80 altında.
Veri: AB gaz depolama doluluğu ›Trading Economics — EU Natural Gas TTF
GÜRÜLTÜ
Osman Gazi platformu Türkiye'nin gaz bağımlılığını bu kış azaltır.
Günlük 20 milyon metreküp hedefi yılda yaklaşık 7,3 milyar metreküp eder, talebin %12'si; tam etki 2027'de.
Daily Sabah — Erdoğan touts Osman Gazi as Türkiye aims to double gas flow by 2027
SİNYAL
İran hattı da sözleşmesiz.
Yılda 9,6 milyar metreküplük İran sözleşmesi temmuzda bitti; Bayraktar nisanda uzatma görüşmesi olmadığını söyledi.
Türkiye Today — Türkiye's Iran gas contract expires in July, with 'no talks yet' on extension

Modül C

Varlık Sınıfı ve Pozisyonlama Çıkarımları

Varlık sınıfı	Maruziyet	Aktarım kanalı	H1	H2	H3	Beklenen	Kanaat	Vade	İzlenecek
Döviz	Türk lirası	Dolar cinsi gaz ithalat faturası ve enerji kaynaklı enflasyon	−	−−	+	−0,85	●●●	0–3 ay	BOTAŞ–Gazprom uzatma duyurusu ve TCMB rezerv verisi
Egemen borç	Türkiye dolar cinsi egemen borç	Enerji faturasının risk primine ve dış finansman ihtiyacına yansıması	−	−−	+	−0,85	●●●	3–12 ay	Türkiye 5 yıllık CDS'inin 300 baz puan eşiği
Emtia	Avrupa doğalgaz vadeli eğrisi	Körfez LNG kesintisi ve Türkiye gibi alıcıların spot talebi	+	++	−	+0,85	●●●	0–3 ay	AB depo doluluğu ve TTF'nin 88 euro bandı
Navlun ve sigorta	LNG tanker navlunu	Spot kargo talebinin uzak tedarikçilere kayması	0	+	−	+0,05	●●●	0–3 ay	Atlantik LNG tanker günlük kira oranları

İkinci tur etkiler

Peki sonra ne olur?

Başlangıç

BOTAŞ'ın Gazprom ile 22 milyar metreküplük sözleşmeleri 31 Aralık 2026'da bitiyor; Orta Doğu LNG akışı geçen yılın yaklaşık %80 altında ve TTF 20 Ekim'de 88 euro/MWh'yi aştı.

1
Enerji sözleşmelerihaftalar içinde
Takvim baskısı altında BOTAŞ kısa vadeli bir uzatmaya gider; ikame LNG pahalı olduğu için fiyat formülünde taviz verir ve ithalat maliyeti yükselir.
İzlenecek: BOTAŞ–Gazprom uzatma duyurusu ve açıklanan hacim
2
Enflasyonaylar içinde
Yüksek maliyet BOTAŞ tarifelerine ya da bütçe sübvansiyonuna yansır; konut ve enerji grubunda enflasyon manşetin üzerinde kalır.
İzlenecek: TÜİK kasım ve aralık TÜFE'sinde konut, su, elektrik ve gaz grubu
3
Para politikası ve dış dengeaylar içinde
Enerji kaynaklı enflasyon ve büyüyen ithalat faturası TCMB'nin indirim patikasını yavaşlatır, cari açık beklentisini yukarı çeker.
İzlenecek: Aralık ve ocak PPK kararları ile TÜİK dış ticaretinde enerji ithalatı

Zinciri kıran

Körfez LNG akışı 2027 başından önce toparlanır, TTF 60 euronun altına iner ya da BOTAŞ çok yıllık ve indirimli bir paket imzalarsa zincir ilk adımda durur.

Tetikleyiciler

İzlenecek eşikler

Gösterge	Eşik	Bugün	Anlamı
AB gaz depolama doluluğu	< %80 (Kasım başı)	74,6	AB depolarının 19 Ekim'deki %74,47'den kasım başına kadar %80'e ulaşamaması, Avrupa'nın kış LNG talebini artırır ve Türkiye'nin spot kargo maliyetini yükseltir.
Türkiye 5 yıllık CDS	> 300	247	Türkiye 5 yıllık CDS'inin 300 baz puanı aşması, enerji faturası ile fon krizinin aynı anda risk primine yansıdığını gösterir.
USD/TRY	> 51,55	49,53	Kurun TCMB anketindeki 51,55'lik yıl sonu beklentisini aşması, dolar cinsi gaz faturasının TL karşılığını büyütür.

Kaynaklar

Kaynak ve doğrulama kuralları: metodoloji · Hata bildirimi: iletişim

İlgili raporlar

VIEnerji ve Arz·Derin analiz·Orta Doğu ve Kuzey Afrika

Hürmüz seçici süzgece döndü, İran sıfırda Irak savaş öncesi düzeyde

19 Ekim'de üç veri aynı anda geldi. İran'ın ham ihracatı ağustos sonundan beri sıfırda, Irak'ınki günde 3,4 milyon varille savaş öncesi bantta. İran'ın Boğaz Otoritesi de uyumsuz saydığı gemi sayısını 122'ye çıkardı.

Enerji ve Deniz Yolları Masası · 20 Ekim 2026 · 11 dk

VIEnerji ve Arz·Analiz·Orta Doğu ve Kuzey Afrika

Ham petrol akıyor, gemi yakıtı akmıyor; kısıt rafinerinin dibinde

CENTCOM'a göre geçen hafta Hürmüz'den 100 milyon varil petrol geçti. Aynı hafta Singapur'da yüksek kükürtlü fuel oilin spot primi şubattaki 5,10 $'dan ton başına yaklaşık 50 $'a çıktı. Körfez ve Rusya'dan ayda 1,8 milyon tonluk ağır yakıt eksik.

Enerji ve Deniz Yolları Masası · 18 Ekim 2026 · 9 dk

VIEnerji ve Arz·Analiz·Türkiye ve Çevresi

Rus dizeli Ankara'nın arz güvenliğini Washington ile Moskova'nın pazarlığına bağladı

Trump 16 Ekim'de Rusya'nın en büyük alıcılarına yönelik %100'e varan vergiyi askıya aldı, Bayraktar ertesi gün Moskova'da ABD–Rusya dizel anlaşmasını arz güvenliğine bağladı. Kısıt yaptırım değil, ithal motorine dayanan bir yakıt sistemi ve vurulan Rus rafinerileri.

Türkiye ve Çevresi Masası · 18 Ekim 2026 · 8 dk