Husi füzesi Aramco'nun Riyad kulesine ulaştı, kara teminatı denizden dar

Gürültü ve sinyal

Manşet iki iddianın çarpışması. CBS'e göre Husi sözcüsü Yahya Sarea 8 Kasım'da Riyad finans bölgesi, havalimanı, Aramco depoları ve Abkayk'a yönelik 4 operasyon açıkladı. Middle East Eye'a göre aynı sözcü 6 operasyondan söz etti ve Aramco tesislerini adıyla saymadı. Abkayk iddiasını yalnız bir kaynak aktarıyor ve hiçbir isabet bağımsız olarak doğrulanamadı.

Doğrulanan olgu daha dar. Al Jazeera'nın aktardığı Suudi Enerji Bakanlığı açıklamasına göre Riyad'daki bir Aramco idari binası düşen şarapnelle hafif hasar gördü ve can kaybı olmadı. Reuters'ın tanığı Kral Abdullah Finans Bölgesi'ndeki Aramco Kulesi'nde birkaç katın camlarının kırıldığını gördü. Koalisyon sözcüsü Türki el-Maliki'ye göre hava savunması 2 balistik füzeyi Riyad, 1 füzeyi Doğu Bölgesi üzerinde düşürdü.

Hedef iskeleden karar merkezine kayıyor

Husi kampanyasının coğrafyası eylülden bu yana Yanbu, Ras Tanura ve Rabiğ gibi ihraç uçlarında yoğunlaştı. 8 Kasım saldırısı ilk kez şirketin başkentteki yönetim kulesine fiziksel hasar bıraktı. Al Jazeera'ya göre 10 Ekim'de Riyad havalimanına yapılan Husi saldırısı en az 13 kişiyi öldürmüş, 300'den fazla kişiyi yaralamıştı.

Savaşın Yemen ayağı da sertleşiyor. BM'ye göre Husilerin temmuzda Suudi limanlarına abluka ilan etmesiyle ateşkes çöktü; o günden bu yana 1.600'den fazla kişi öldü, yaklaşık 300 bin kişi yerinden edildi. Husi yönetimindeki sağlık bakanlığı 7 Kasım'da Sana yakınındaki eş-Şeriye köyüne yapılan koalisyon hava saldırısında 33 kişinin öldüğünü söyledi. Koalisyon yorum yapmadı; Al Jazeera bu rakamı doğrulayamadı.

Arz kısıtı varilde değil

Fiziksel arz bu baskıya rağmen genişliyor. BOE Report'un aktardığı Reuters haberine göre Aramco aralık için Arab Light'ın Asya fiyatını 2 dolar düşürüp Umman/Dubai ortalamasına karşı 6,50 dolar iskontoya indirdi. Bu, Mayıs 2020'den bu yana en derin iskonto. Aynı habere göre HSBC dördüncü çeyrek Suudi ham üretim tahminini günde 6,3 milyondan 8,3 milyon varile çıkardı.

Piyasa da kesinti değil fazla fiyatlıyor. CNBC'ye göre ön vade Ocak ICE Brent 6 Kasım'da 98,32 dolardan kapandı ve haftayı %16'dan fazla kayıpla bitirdi. Rapidan Energy Group'un kurucusu ise çatışmanın yeniden başlamasına %80 olasılık veriyor. Sütun VI açısından eşik şudur: işleme düğümlerinden biri gerçekten vurulmadıkça Riyad'daki hasar varil kaybına dönüşmüyor.

Sigorta kısıdı: kara kapısı denizdekinden dar

Deniz tarafında risk hâlâ fiyatlanabiliyor. Insurance Business'ın 14 Ekim tarihli haberine göre Marsh, tankerler için ek savaş primini gövde değerinin %6–10'u olarak veriyordu; savaş öncesi oran yaklaşık %0,25'ti. Haziran mutabakatından sonra prim %2'ye inmiş, temmuz sonunda %7,5–10'a çıkmıştı. Prim pahalı ama kotasyon veriliyor.

Kara tarafında kapı daha dar. Skift'in 2 Kasım haberine göre Marsh, Körfez'de siyasi şiddet teminatı kapasitesinin yaklaşık 1 milyar dolardan 200 milyon dolara indiğini, primlerin en az 20 kat arttığını söylüyor. Morningstar DBRS'e göre ilk saldırılardan hemen sonra bazı oranlar 50 kata çıktı. Aynı kuruluş ekimdeki Riyad, Ebha ve Dammam saldırılarını savaşın artık fiyatlanan bir tehlikeye dönüşmesine bağladı.

Talay okuması şu: 200 milyon dolarlık bir kapasite büyük bir işleme tesisinin ya da yönetim kampüsünün değerinin küçük bir dilimini karşılar. Bu yüzden kara varlıklarındaki savaş riski fiilen işletmecinin ve devletin bilançosunda kalıyor. Howden Re'nin hesabına göre savaş, terör ve siyasi şiddet hasarları 2–3 milyar dolarla segmentin 1,5–2 milyar dolarlık yıllık primini aştı; kapasitenin hızla geri dönmesi için bu açık kapanmalı.

Hürmüz ve Irak tarafı

Doğu çıkışında tablo karışık. Arab Times'a göre UKMTO, 7 Kasım'da TSİ 22:20 civarında Umman'ın Hasab kentinin yaklaşık 8 deniz mili kuzeybatısında bir tankerin yandığını ve mürettebatın tahliye edildiğini bildirdi. CBS'e göre Devrim Muhafızları aynı gece 2 tankerin mayına çarptığını iddia etti; neden doğrulanamadı.

Diplomasi ise Irak hacmini koruyor. Arab News'in yayımladığı Reuters haberine göre Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin 8 Kasım'da ABD ile Umman'a yakın bir şerit üzerinden Hürmüz ihracatı için mutabakata varıldığını söyledi. Irak ihracatı eylüldeki günde 2,65 milyon varilden ekimde yaklaşık 3,5 milyon varile çıktı. Körfez'in iki ucunda da akış sürüyor; daralan şey riski üstlenecek sermaye.

Olasılıklar ve çürütücü

Masanın temel senaryosu %55 olasılıkla saldırıların sürmesi ama işleme düğümlerine isabet etmemesi; bu yolda Suudi arzı genişler, kara teminatı dar kalır. %25 olasılıkla Katar arabuluculuğu ve Yemen cephesindeki bir ara gerilimi düşürür. %20 olasılıkla Abkayk ya da bir ihraç iskelesi gerçekten vurulur ve risk tamamen devlet bilançosuna geçer.

Tezi çürütecek gelişme, Aramco'nun ocak Asya fiyatında iskontoyu 6,50 dolardan belirgin biçimde daraltması ve Suudi üretim verisinin günde 8 milyon varilin altına inmesi olur. Sigorta merceğinde çürütücü, Marsh ya da büyük brokerların Körfez siyasi şiddet kapasitesinin 1 Ocak yenilemesinde 500 milyon doların üzerine döndüğünü raporlaması. Türkiye için kanal Brent: 6 Kasım'daki 98,32 dolarlık kapanıştan 110 doların üzerine çıkış enerji faturasını doğrudan büyütür.