İngiltere faizi artırdı, gilt yine de Avrupa'nın en pahalı borcu kaldı

Karar ve oylama

BoE'nin Para Politikası Kurulu 4 Kasım'da biten toplantıda politika faizini %3,75'ten %4'e çıkardı ve kararı 5 Kasım'da açıkladı. Oylama 8'e 1 bitti; Catherine Mann %4,25'e çıkan 50 baz puanlık adım istedi. Kurulun dokuz üyesinden sekizinin aynı adımda birleşmesi, tartışmanın artık artırımın yapılıp yapılmayacağı değil büyüklüğü üzerine olduğunu gösteriyor.

25 baz puanlık artırıma oy veren 8 üye arasında Swati Dhingra ve Alan Taylor da var. Alan Taylor adımı bir sıkılaştırma döngüsünün başlangıcı değil, riske karşı alınmış bir sigorta artırımı olarak tanımladı. Channel 4'e göre Bailey, Orta Doğu çatışması çözülmezse bunun son artırım olmayacağını söyledi.

Kurulu harekete geçiren rakamlar

BoE'nin hesabında Brent vadelileri 27 Ekim'e kadarki 15 iş gününde ortalama 108 dolardı; bu, temmuz raporundaki düzeyin %38 üzerinde. İngiliz gaz vadelileri aynı dönemde therm başına ortalama 216 peni ile temmuza göre %81 yukarıdaydı. Gaz şokunun petrolün iki katından büyük olması, ısınma ve elektrik faturasının ana kanal olduğunu gösteriyor.

Eylül TÜFE'si %3,5'ti ve bunun yaklaşık 1 puanı doğrudan enerjiden geliyordu. Kurul manşet enflasyonun 2027 ilk çeyreğinde yaklaşık %4,5'e, ikinci çeyreğinde yaklaşık %5'e çıkacağını öngörüyor. Trading Economics'in aktardığına göre olumsuz senaryoda zirve üçüncü çeyrekte %6,2. Megan Greene'e göre temel ücret artışı %3,5 civarında takılı kaldı, yani ikinci tur etki henüz ücrette değil beklentide.

Sıkılaşma kararı faiz artırımından önce başlamıştı. BoE'ye göre 2 yıllık sabit konut kredisi faizleri eylül başından beri yaklaşık 50 baz puan yükseldi. Bütçe tedbirlerinin TÜFE'yi 2027 ikinci çeyreğine kadar yalnızca 0,25 puan düşürmesi bekleniyor; maliye politikası enerji şokunu dengeleyecek büyüklükte değil.

Gilt neden faiz artarken düştü

Trading Economics verisine göre 10 yıllık gilt 4 Kasım'da %5,14 ile iki ayın dibine indi ve karar günü %5,15'te kapandı. Artırım tam fiyatlandığı için kısa uçta sürpriz yoktu; uzun uç ise petrolü izledi. Ocak Brent 4 Kasım'da %8,67 düşüp 94,62 dolara inmişti, 5 Kasım'da Körfez'deki tanker saldırılarıyla %3,88 artıp 98,29 dolara döndü.

Eğri bu yüzden kararı değil enerjiyi okuyor. 30 yıllık gilt 5 Kasım'da %5,63'e çıkarken 10 yıllık hafif geriledi ve 10–30 yıl farkı yaklaşık 48 baz puana açıldı. Vade primi, yani yatırımcının uzun vade için istediği ek getiri, enflasyonun 2027'de kalıcılaşma riskini fiyatlıyor. Mann da ayrışma gerekçesinde getiri eğrisindeki enflasyon risk primine işaret etti.

Avrupa borç primi nerede birikiyor

Ideal Investisseur verisine göre 5 Kasım'da 10 yıllık OAT %4,75, Bund %3,27 ile kapandı ve fark 148,2 baz puana indi. Fransız meclisinin 4 Kasım akşamı bütçenin gelir kısmını 458'e 0 reddetmesine rağmen fark 3 Kasım'daki 161,8'den 13,6 puan daraldı. Teleborsa'ya göre İtalyan BTP–Bund farkı da 30 Ekim'deki 116,8'den 3 Kasım'da 113,83'e geriledi.

Bu tablo bölgesel borç krizi anlatısını zayıflatıyor. 5 Kasım'da gilt Bund'un yaklaşık 188 baz puan, OAT'nin yaklaşık 40 baz puan, ABD 10 yıllığının yaklaşık 31 baz puan üzerindeydi. İngiltere ECB'nin tek faizinden ve Bund'un güvenli liman talebinden yararlanmıyor; enerji ithalatı faturası doğrudan sterlin ve gilt üzerinden ödeniyor. Avrupa'nın borç primi bugün en çok euro dışındaki ve enerjiye en açık ekonomide birikiyor.

ECB de aynı şoka karşı sıkılaşıyor. Mevduat faizi %2,50 ve euro bölgesi ekim enflasyonu %4,0 iken Bundesbank Başkanı Nagel 17 Aralık artırımını büyük olasılıkla gerekli saydı. CME FedWatch'a göre ABD'de 9 Aralık artırımı olasılığı 5 Kasım'da %82,7'den %66,7'ye indi. Böylece üç büyük merkez bankası enerji şokuna aynı yönde ama farklı hızda yanıt veriyor.

Türkiye kanalı ve takvim

Türkiye için kanal Avrupa talebi ve euro–sterlin fonlama maliyeti. 2 yıllık konut kredisi faizindeki yaklaşık 50 baz puanlık artış İngiliz hanehalkı talebini, ECB'nin aralık adımı ise euro bölgesi siparişlerini aynı çeyrekte sıkıştırır. İhracatçı için risk kur değil hacim; Avrupa'nın enerji faturası arttıkça ithal mal talebine kalan pay daralır.

Sıradaki eşikler belli. 6 Kasım TSİ 16:30'da ABD ekim tarım dışı istihdamı açıklanacak; Dow Jones anketinde beklenti 59 bin. BoE'nin bir sonraki kararı 17 Aralık'ta, ECB'nin kararı da aynı gün. Piyasanın fiyatladığı yol BoE'nin şubatta %4,25'e çıkmasını öngörüyor; Brent'in 108 dolarlık BoE ortalamasının üzerine dönmesi bu yolu öne çeker.