OrtaIII Kinetik Çatışmalar ve Savunma24 Eylül 2026, Perşembe
Erdoğan BM dönüşünde F-35 için ABD'den somut adım beklediğini söyledi; Türkiye 2019'dan beri programın dışında, Eurofighter görüşmeleri de sürüyor
Cumhurbaşkanı Erdoğan BM 81. Genel Kurulu dönüşünde, Trump'ın Türkiye'nin F-35 programına dönüşüne olumlu irade gösterdiğini ve bunun somut adıma dönüşmesini beklediğini söyledi. Türkiye, 2017'de aldığı S-400'ler nedeniyle 2019'da programdan çıkarılmış, 2020'de ek yaptırıma maruz kalmıştı.
Turkish Minute'in 24 Eylül tarihli haberine göre Erdoğan, New York'taki BM 81. Genel Kurulu temaslarının ardından gazetecilere Trump'ın Türkiye'nin F-35 programına dönüşü konusunda olumlu irade ortaya koyduğunu söyledi. Aynı habere göre Türkiye, 2017'de Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi almasının ardından 2019'da programdan çıkarıldı ve 2020'de ek yaptırımlara maruz kaldı; Temmuz 2026'daki Ankara NATO zirvesinde Trump programa dönüşe açık olduğunu işaret etmişti. Euronews Türkçe'nin 24 Eylül tarihli haberine göre Erdoğan, 24 Eylül'deki aynı açıklamada F-35 görüşmelerine paralel olarak yerli KAAN savaş uçağı ve yerli hava savunma sistemlerinin öncelik olmayı sürdürdüğünü vurguladı.
Euronews'in 24 Eylül tarihli haberine göre Erdoğan, Eurofighter programı ve ilgili destek anlaşmaları için İngiltere Başbakanı ile görüşmelerin sürdüğünü de söyledi; Yunanistan'dan gelen F-35 itirazlarını ise seçim dönemi söylemi olarak niteledi. Türkiye Gazetesi'nin aktardığına göre Erdoğan 81. Genel Kurul dönüşündeki aynı açıklamada Hürmüz Boğazı'nın gemi trafiğine kapatılmasına karşı olduklarını ve Irak'ta Sincar bölgesinin Bağdat yönetimine geçeceğini söyledi. F-35 dönüşü için ABD tarafından yazılı bir takvim, uçak sayısı ya da S-400 sistemleriyle ilgili bir formül açıklanmadı; bu ayrıntılar doğrulanamadı.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Ankara'nın F-35 dönüşünü siyasi düzeyde canlı tuttuğu, ancak 2019'dan beri süren dışlanmanın teknik düğümü olan S-400 meselesine dair bir formülün hâlâ ortada olmadığı görülüyor. Eurofighter ve KAAN hattının aynı cümlede anılması, Türkiye'nin savaş uçağı açığını tek tedarikçiye bağlamama stratejisini sürdürdüğünü gösteriyor.
Olası etkiler
- Savunma tedarikiBelirsizOrta vade
F-35 dönüşü 2019'dan bu yana 7 yıldır sürüncemede kaldıkça Eurofighter paketi ve yerli KAAN, hava kuvvetleri modernizasyonunun iki ana dayanağı olarak kalır.
- Türkiye–ABD ilişkisiOlumsuzOrta vade
Temmuz 2026 zirvesinden bu yana 2 ayda somut adım gelmemesi, CAATSA yaptırımlarının kaldırılma takviminin de belirsiz kaldığını gösteriyor.
- Ege dengesiOlumsuzKısa vade
Yunanistan'ın F-35 itirazı, seçim dönemi boyunca Washington üzerindeki Kongre baskısını artırabilir.
İhtimaller
- 1Yavaş diplomatik süreç%60
Taraflar teknik çalışma grubu düzeyinde görüşmeyi sürdürür, 2026 sonuna kadar resmi satış bildirimi gelmez.
İzlenecek: ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Kongre'ye yabancı askeri satış bildirimi
- 2S-400 formülüyle ilerleme%25
S-400'lerin depolanması ya da denetimli konumu üzerinde uzlaşı çıkar, CAATSA yaptırımları gevşetilir.
İzlenecek: Beyaz Saray'dan CAATSA muafiyeti veya yaptırım kaldırma kararnamesi
- 3Kongre engeli%15
Kongre'deki itirazlar süreci dondurur, Ankara Eurofighter ve KAAN'a ağırlık verir.
İzlenecek: Senato Dış İlişkiler Komitesi'nden Türkiye'ye F-35 satışına karşı karar tasarısı
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- F-35 dışında geçen süre▼ 7 yıl
- S-400 alımı▼ 2017