OrtaIV Makro Politika ve Borç Piyasaları18 Kasım 2026, Çarşamba
Sanayi istihdamı üçüncü çeyrekte 133 bin kişi azaldı
TÜİK verisine göre mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik üçüncü çeyrekte 0,1 puan artıp %8,1'e çıktı. Sanayi istihdamı 133 bin kişi azaldı, atıl işgücü oranı 1 puan yükselip %30,9'a ulaştı.
TÜİK 18 Kasım'da temmuz–eylül dönemine ait Hanehalkı İşgücü verisini yayımladı. İşsiz sayısı bir çeyrekte 46 bin artıp 2 milyon 870 bine çıktı. İstihdam 62 bin azalıp 32 milyon 434 bine geriledi. İstihdam oranı 0,3 puan düşüp %48,3 oldu. Hizmetler 120 bin, inşaat 9 bin kişi ekledi. Tarım 58 bin, sanayi 133 bin kişi kaybetti. Kadınlarda işsizlik %10,7, 15–24 yaş grubunda %14,1.
Manşet oran yatay, asıl sinyal geniş tanımda. Atıl işgücü oranı 1 puan artışla %30,9'a çıktı; bu manşet işsizliğin yaklaşık 3,8 katı. İşgücüne katılım 0,2 puan düşüp %52,6'ya indi, işgücü 17 bin kişi küçüldü. İşini kaybedenin bir kısmı iş aramayı bırakınca işsiz sayılmıyor. Kısıt sıkı para politikası ve maliyet baskısı. Politika faizi 22 Ekim'den beri %36, sonraki karar 10 Aralık'ta. Ekim yıllık TÜFE %29,77, aylık %2,58. JPMorgan 17 Kasım'da kalıcı enflasyonun ve reel kur değerlenmesinin orta teknoloji ihracatına zarar verebileceğini yazdı. Sanayinin toplam istihdamdaki payı %19,3.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Manşet işsizlik yatay görünse de sanayi istihdamı ve katılım oranı daralmayı gösteriyor. Sıkı para politikası ve reel kur baskısı sanayide işten çıkarmaya dönüşüyor. En olası yol, TCMB'nin aralıkta istihdamdan çok enflasyonu öncelemesi ve sanayideki kaybın yavaş sürmesi.
Olası etkiler
- Para politikasıBelirsizKısa vade
Zayıflayan istihdam 10 Aralık kararında indirim argümanını güçlendiriyor. Yıllık enflasyonun %29,77'de kalması ise alanı daraltıyor.
- Sanayi ve ihracatOlumsuzOrta vade
133 binlik kayıp, reel kur değerlenmesinin ihracatçı sanayide maliyet kesintisine yol açtığını düşündürüyor. Orta teknoloji ihracatı en açık kesim.
- Hane geliriOlumsuzOrta vade
Atıl işgücünün %30,9'a çıkması hane gelirini baskılar. Hizmet istihdamındaki 120 binlik artış bunu kısmen dengeliyor.
İhtimaller
- 1Yavaş bozulma sürer%55
Manşet oran %8 civarında kalır, sanayi istihdamı gerilemeyi sürdürür, hizmetler açığı kısmen kapatır.
İzlenecek: TÜİK dördüncü çeyrek işgücü verisi ve imalat PMI istihdam alt endeksi
- 2Kayıp hizmetlere yayılır%25
Sanayideki daralma tüketimi zayıflatır ve hizmet istihdamı da düşüşe geçer.
İzlenecek: Hizmet istihdamının çeyreklik bazda azalması
- 3Sanayi toparlanır%20
Faiz indirimleri ve dış talep sanayide işe alımı yeniden başlatır.
İzlenecek: Sanayi istihdamının dördüncü çeyrekte artıya dönmesi
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- İşsizlik (Ç3, arındırılmış)▼ %8,1
- Sanayi istihdamı (çeyreklik)▼ −133 bin
- Atıl işgücü oranı▼ %30,9