OrtaI Jeo-Ekonomi ve Darboğazlar22 Eylül 2026, Salı
Irak, ABD'nin ikincil yaptırım tehdidi sonrası İran uçuşlarını Bağdat'ta askıya aldı; Ulaştırma Bakanlığı haberi yalanladı
Reuters'a konuşan kaynaklara göre Irak hükümeti sivil havacılık otoritesine İran uçuşlarını 23 Eylül gece yarısından itibaren Bağdat havalimanında askıya almasını emretti ve seferlerin Necef'e kaydırılmasını görüşüyor. Irak Ulaştırma Bakanlığı sözcüsü ise seferlerin planlandığı gibi sürdüğünü söyledi.
GV Wire'ın aktardığı Reuters haberine göre Irak, ABD'nin İran taşıyıcılarına hizmet veren her havalimanını yaptırımla tehdit etmesinin ardından sivil havacılık otoritesine İran uçuşlarını Bağdat havalimanında 23 Eylül 2026 Çarşamba gece yarısından itibaren durdurma talimatı verdi. Hükümet, İran seferlerinin Bağdat yerine Necef havalimanına yönlendirilmesini tartışıyor. Tetikleyici, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in 21 Eylül'de CNBC'de yaptığı açıklama: İran uçağına yakıt, iniş hizmeti ya da bilet sağlayanlar dolar sisteminden dışlanacak.
Resmi tablo çelişkili. Iraqi News'e göre hükümet kaynakları askıya almanın Salı günü başlayacağını söylerken Ulaştırma Bakanlığı sözcüsü Hüseyin Ahmed İran ile Irak arasındaki seferlerin planlandığı gibi sürdüğünü ve durdurma yönünde resmi bir talimat bulunmadığını açıkladı. İran devlet medyası Tasnim ise Tahran'dan Bağdat ve Maskat seferlerinin Çarşamba'dan itibaren iptal edildiğini, İstanbul seferlerinin sürdüğünü bildirdi. Kurdistan24 Bağdat'ın İran uçuşlarını durdurduğunu ve Necef'in alternatif varış noktası olduğunu yazdı.
Irak, İran için özellikle Necef ve Kerbela'ya yönelik dini turizmde en önemli bölgesel pazarlardan biri; uçuşların durması her yıl binlerce hacıyı etkiler. Bölgedeki diğer taşıyıcılardan Türk Hava Yolları, AJet ve Pegasus İran seferlerini Mart 2027'ye kadar askıya almış durumda. ABD Hazinesi 8 Eylül'de 27 İran havayolunu yaptırım listesine almıştı.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Irak, İran'a en bağımlı komşu olarak ikincil yaptırımın gerçek sınavı: hükümet kaynakları uyum sinyali verirken Ulaştırma Bakanlığı'nın yalanlaması Bağdat'ın iki taraf arasında zaman kazanmaya çalıştığını gösteriyor. Necef'e yönlendirme seçeneği, tam kapanma yerine kısmi uyumun en olası yol olduğuna işaret ediyor.
Olası etkiler
- Irak–İran dini turizmiOlumsuzKısa vade
Bağdat seferlerinin durması Necef ve Kerbela'ya giden hacıları karayoluna ya da tek havalimanına iter, maliyeti ve süreyi artırır.
- Yaptırımın bölgesel etkinliğiBelirsizOrta vade
Irak'ın uyumu, Türkiye'nin ardından İran havacılığının ikinci büyük bölgesel çıkışını da kapatır; muafiyet arayışı ise yaptırımın delinebilir olduğunu gösterir.
- Türkiye aktarma rolüBelirsizOrta vade
Irak ve Türkiye'nin birlikte kapanması İran'ın kara sınır kapılarına ve Türkiye üzerinden karayolu geçişine yönelmesini hızlandırabilir.
İhtimaller
- 1Necef üzerinden kısmi uyum%50
Bağdat kapanır, sınırlı İran seferleri Necef'e yönlendirilir ve Washington'dan geçici hoşgörü istenir.
İzlenecek: Necef havalimanında İran seferlerinin tarifeye girip girmediği
- 2Tam askıya alma%35
Irak tüm havalimanlarında İran seferlerini resmen durdurur ve bunu yazılı talimatla duyurur.
İzlenecek: Irak Sivil Havacılık Otoritesi'nin resmi genelgesi
- 3Seferler sürer%15
Bakanlığın yalanlaması geçerli kalır, Bağdat seferleri devam eder ve ABD Irak'taki hizmet sağlayıcıları yaptırım listesine alır.
İzlenecek: ABD Hazinesi'nin Iraklı havalimanı ya da yakıt şirketlerini hedef alan yaptırım duyurusu
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Yaptırım listesindeki İran havayolu▼ 27