İçeriğe geç
BölgeGüney Asya

OrtaI Jeo-Ekonomi ve Darboğazlar27 Ekim 2026, Salı

Pakistan'ın komşularla ticaret açığı Çin ithalatıyla %26,6 büyüdü

SBP verisine göre Pakistan'ın 9 komşu ülkeyle ticaret açığı Temmuz–Eylül 2026'da %26,62 artışla 4,97 milyar $'a çıktı. Açıktaki büyümenin %82,18'i tek başına Çin'den geldi.

İSLAMABAD konumu

Dawn'ın 27 Ekim'de yayımladığı, Pakistan Merkez Bankası (SBP) verisine dayanan habere göre 2027 mali yılının ilk çeyreğinde 9 komşuya ihracat %6,72 düşüşle 944,24 milyon $'a geriledi. Aynı dönemde bu ülkelerden ithalat %19,79 artışla 5,92 milyar $'a çıktı. Çin'den ithalat %19,76 yükselişle 5,82 milyar $'a ulaştı; hesabımıza göre bölgesel ithalatın %98'i Çin'den geliyor. Çin'e ihracat %17,95 artışla 663,57 milyon $ oldu, ama ikili açık yine de 858,8 milyon $ genişledi.

Öteki komşularla ticaret ya durdu ya da eridi. Hindistan'a 3 ayda hiç ihracat kaydedilmedi, Hindistan'dan ithalat ise %68,9 artışla 61,74 milyon $'a çıktı. Afganistan'a ihracat %88,34 çökerek 18,86 milyon $'a indi; Dawn'a göre iki ülke arasında ticaret 10 Ekim 2025'ten bu yana askıda. Bangladeş'e ihracat %2,96 gerileyerek 174,77 milyon $ oldu. Dawn metninde Çin'e ihracatın 'hafifçe' arttığı yazıyor; bu ifade aynı haberdeki %17,95'lik rakamla çelişiyor.

Bölgesel açık ülkenin toplam açığının yaklaşık yarısı. ProPakistani'nin Topline Securities derlemesine göre Pakistan'ın toplam ticaret açığı aynı çeyrekte %15 artışla 10,8 milyar $'a çıkmıştı; buna göre komşularla açık toplamın yaklaşık %46'sı. Express Tribune'e göre Ticaret Bakanı Jam Kamal Khan 22 Ekim'de ihracatçılara Pekin'den gümrük tarifesi tavizi istendiğini söyledi; talep edilen kalem sayısı açıklanmadı.

Talay değerlendirmesi

Sonuç

Pakistan'ın bölgesel ticareti tek bir tedarikçiye kilitleniyor: Hindistan ve Afganistan kanalları kapanırken komşulardan ithalatın %98'i Çin'den geliyor. Çin'e ihracat %17,95 artsa da açık 858,8 milyon $ büyüdü; bu, sorunun pazar erişimi değil ithalat bağımlılığı olduğunu gösteriyor. Tarife tavizi açığı kısmen azaltabilir ama ithalat yapısını değiştirmez.

Olası etkiler

  • Dış finansmanOlumsuzOrta vade

    Toplam açığın yaklaşık %46'sının komşulardan gelmesi, rezerv baskısını Çin kaynaklı ithalat faturasına bağlıyor.

  • Çin pazarlığıBelirsizOrta vade

    Açığın büyümesi İslamabad'ın Pekin'den tarife tavizi talebini güçlendirir, ama müzakere gücü sınırlı kalır.

  • Bölgesel ticaretOlumsuzUzun vade

    Hindistan'a sıfır ihracat ve Afganistan'da %88,34'lük çöküş, kara ticaret yollarının siyasi kararlarla kapandığını gösteriyor.

İhtimaller

  1. 1
    Çin ağırlıklı açık sürer%60

    İthalat bağımlılığı devam eder, bölgesel açık sonraki çeyreklerde de yüksek kalır.

    İzlenecek: SBP'nin Ekim–Aralık bölgesel ticaret verisi

  2. 2
    Çin tarife tavizi%25

    Pekin sınırlı tarife indirimi verir, Çin'e ihracat hızlanır ve açık daralmaya başlar.

    İzlenecek: Çin–Pakistan serbest ticaret anlaşması kapsamında yeni taviz listesi

  3. 3
    Afganistan sınırı açılır%15

    Ticaret yeniden başlar, Afganistan'a ihracat kısmen toparlanır.

    İzlenecek: Torkham ve Chaman geçişlerinin ticarete yeniden açılması

Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.

Piyasa tepkisi

Etkilenen göstergeler

  • Bölgesel ticaret açığı▼ 4,97 mlr $
  • Çin'den ithalat▼ +%19,76
  • Afganistan'a ihracat▼ −%88,34

Kaynaklar

  1. Dawn — Regional trade deficit widens sharply (Pakistan's trade gap with regional countries widens 26.62pc in first quarter of FY27)
  2. ProPakistani — Trade deficit worsens again
  3. The Express Tribune — Govt pushes China for tariff concessions
Paylaş