OrtaIII Kinetik Çatışmalar ve Savunma2 Ekim 2026, Cuma
Trump CAATSA gecikmesi sorulunca Erdoğan'ı övdü, takvim vermedi
ABD Başkanı Trump 2 Ekim'de Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımlarının neden hâlâ kaldırılmadığı sorulduğunda Erdoğan'ı dostu olarak andı. 7 Temmuz'daki Ankara zirvesinde yaptırımı kaldırma sözü vermişti; 2 Ekim itibarıyla tarih ya da adım açıklanmadı.
CAATSA, ABD'nin Rusya'dan silah alan ülkelere yaptırım öngören yasası. Washington Aralık 2020'de bu yasa kapsamında Savunma Sanayii Başkanlığı'na ve yetkililerine yaptırım uyguladı; gerekçe 2019'da teslim alınan S-400 sistemiydi. Türkiye aynı yıl F-35 programından çıkarılmıştı. AA'ya göre Trump 2 Ekim'de konu sorulunca Erdoğan için 'onu her zaman mutlu edeceğim' dedi, ama kaldırma tarihi vermedi.
Türkiye Today'e göre Trump 7 Temmuz'da Ankara'daki NATO zirvesi sırasında yaptırımların kalkacağını söylemişti. Erdoğan 24 Eylül'de F-35'e dönüş için somut adım istedi. Aynı habere göre ABD'nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, sürecin Kongre şartlarına takıldığını belirtmişti. Haberde 1 çözüm yolu olarak S-400'lerin bir Körfez ülkesi gibi üçüncü bir ülkeye devri anılıyor; bu seçenek üzerinde resmî bir müzakere olup olmadığı 2 Ekim itibarıyla doğrulanamadı.
Zamanlama dikkat çekiyor: AA 2 Ekim'de KAAN prototipinin 2027'den önce ilk uçuşa hazırlandığını duyurdu. AA'ya göre CAATSA yaptırımları ihracat lisanslarını ve finansmanı kısıtlıyor; bu yüzden yaptırımın 3 aydır sözde kalması, ABD menşeli parça ve lisansa dayanan savunma programlarının tedarik takvimini doğrudan ilgilendiriyor.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Trump'ın 2 Ekim'deki sözleri siyasi iradeyi teyit ediyor ama 7 Temmuz'daki sözün 3 ayda uygulamaya dönmediğini de gösteriyor. Düğüm Beyaz Saray'da değil, Kongre şartlarında ve S-400'ün akıbetinde. En olası yol, yaptırımın 2026 sonuna kadar yerinde kalması ve sürecin S-400 formülüne bağlanması.
Olası etkiler
- Türk savunma sanayiiOlumsuzOrta vade
CAATSA ihracat lisanslarını ve finansmanı kısıtladığı için KAAN gibi ABD lisansına dayanan programlarda tedarik belirsizliği sürer.
- Türkiye–ABD ilişkisiBelirsizOrta vade
Trump'ın kişisel olumlu tonu Ankara'nın diplomatik alanını korur, ama Kongre onayı olmadan F-35'e dönüş takvimi oluşmaz.
- Türkiye–Rusya dengesiBelirsizUzun vade
S-400'ün üçüncü ülkeye devri formülü gündemde kaldıkça Ankara Moskova ile Washington arasında yeni bir pazarlık dosyası taşır.
İhtimaller
- 1Söz sürer, yaptırım kalır%55
Yıl sonuna kadar resmî kaldırma kararı çıkmaz; taraflar olumlu açıklamalarla süreci canlı tutar.
İzlenecek: ABD Hazinesi ve Dışişleri'nin CAATSA listesinde Savunma Sanayii Başkanlığı kaydı
- 2S-400 formülüyle kısmi gevşeme%30
S-400'ün devri ya da depolanması karşılığında lisans kısıtları kısmen gevşer, F-35 görüşmesi açılır.
İzlenecek: Kongre'ye yaptırım muafiyeti bildirimi ve S-400 devrine ilişkin resmî açıklama
- 3Kongre süreci dondurur%15
Kongre engeli ya da yeni bir kriz nedeniyle konu 2027'ye kadar gündemden düşer.
İzlenecek: Kongre'de Türkiye'ye silah satışını sınırlayan yeni tasarı
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- CAATSA sözünden bu yana▼ 3 ay
- Yaptırımın yaşı▼ 5 yıl 10 ay