İçeriğe geç
BölgeAsya-Pasifik

YüksekI Jeo-Ekonomi ve Darboğazlar24 Eylül 2026, Perşembe · 00:40 TSİ

Xi 11 yıl sonra ilk ABD devlet ziyaretinde Washington'a indi; zirve arifesinde Greer 10 Kasım'da biten tarife ateşkesinin bu hafta uzatılmasını beklemiyor

Xi Jinping 23 Eylül'de TSİ 00:40'ta Joint Base Andrews'a indi ve Trump tarafından pistte karşılandı. 24 Eylül'deki zirve öncesinde USTR Greer, 10 Kasım'da sona eren tarife ateşkesinin bu hafta uzatılmasının olası olmadığını söyledi; 14 milyar $'lık Tayvan silah paketi mayıstan beri askıda.

WASHINGTON konumu

PBS ve Seoul Economic Daily'nin aktardığına göre Xi'nin uçağı 23 Eylül'de ABD Doğu saatiyle yaklaşık 17:40'ta (TSİ 24 Eylül 00:40) Maryland'deki Joint Base Andrews'a indi; Trump ve eşi Xi'yi pistte karşıladı. Bu, Xi'nin 2015'ten bu yana, yani 11 yıl sonra ilk ABD devlet ziyareti ve Trump'ın ikinci döneminde iki liderin 3. görüşmesi. Program 3 gün sürüyor: 24 Eylül'de Beyaz Saray'da karşılama töreni, ikili görüşme ve devlet yemeği, 25 Eylül'de çay görüşmesi ve Ulusal Arşiv ziyareti var. Zirvenin kendisi bu kaydın yazıldığı saatte henüz yapılmamıştı; sonuçları doğrulanamadı.

Seoul Economic Daily'ye göre USTR Jamieson Greer, 10 Kasım'da sona eren ateşkesin uzatılmasına ilişkin bir anlaşmanın bu hafta içinde çıkmasını olası görmediğini ve büyük bir pazarlık beklemediğini söyledi. Taraflar uzatmanın süresinde ayrışıyor: gazetenin 24 Eylül tarihli haberine göre Çin 1 yıllık uzatma, ABD ise 3–6 aylık daha kısa bir süre istiyor; 23 Eylül tarihli haberinde ise Çin'in 6 ay ya da daha uzun uzatma istediği, ABD'nin de karşılığında nadir toprak arzının genişletilmesini ve tarım ürünü alımlarının artırılmasını talep ettiği yazılıyor. Çin'in istediği sürede iki rakam da raporlanıyor.

Tayvan cephesinde NBC ve AP'ye göre Trump mayıs ayındaki Pekin zirvesinden sonra rekor büyüklükteki 14 milyar $'lık silah paketini durdurdu; Aralık 2025'te 11,1 milyar $'lık paket onaylanmıştı. Taipei Times, Pekin'in tüm satışların ve teslimatların durdurulmasını istediğini ve karşılığında İran konusunda baskı yapmayı teklif ettiğini isimsiz kaynaklara dayanarak yazdı. Tayvan Savunma Bakanlığı sözcüsü Tümgeneral Chiao Fu-chun, ABD ile tedarik anlaşmasını ilerletmeye devam edeceklerini söyledi. Analistler zirveden az somut sonuç bekliyor; iki lider kasımda Shenzhen'deki APEC ve aralıkta Miami'deki G20 zirvelerinde yeniden görüşecek.

Talay değerlendirmesi

Sonuç

Pistte karşılama gibi protokol jestleri ilişkiyi yumuşatma isteğini gösteriyor, ancak 10 Kasım'da biten ateşkesin süresi ve 14 milyar $'lık Tayvan paketi gibi asıl pazarlık kalemleri açık. Greer'in bu hafta uzatma beklemediğini söylemesi, zirvenin somut karar yerine niyet beyanıyla bitmesini ve pazarlığın kasımdaki APEC'e kaymasını en olası yol yapıyor.

Olası etkiler

  • Küresel ticaretOlumsuzKısa vade

    Ateşkesin süresi netleşmeden 10 Kasım'a yaklaşılması, ABD–Çin tedarik zincirlerinde sipariş ve stok kararlarını ertelemeye iter; nadir toprak arzı pazarlığın merkezinde kalır.

  • Tayvan güvenliğiOlumsuzOrta vade

    14 milyar $'lık paketin mayıstan beri askıda kalması Taipei'yi yerli savunma harcamasına yöneltiyor; paketin pazarlık kalemi olarak kalması ABD taahhüdüne dair belirsizliği uzatıyor.

  • Türkiye ihracatıBelirsizOrta vade

    ABD–Çin tarifelerinin yeniden yükselmesi Çin fazlasının üçüncü pazarlara yönelmesine yol açabilir; bu, Türk sanayicisi için fiyat baskısı demek. Ateşkesin uzaması bu riski erteler.

İhtimaller

  1. 1
    Niyet beyanı, karar APEC'e%55

    Zirve YZ diyaloğu ve ticaret kurulu gibi süreç adımlarıyla biter; ateşkes uzatmasının süresi kasımdaki APEC'e bırakılır.

    İzlenecek: 24 Eylül zirvesi sonrası Beyaz Saray ve Çin Dışişleri açıklamalarında ateşkes süresinin yer alıp almadığı

  2. 2
    Kısa süreli uzatma açıklanır%30

    Taraflar zirvede 3–6 aylık bir uzatmada anlaşır, karşılığında Çin nadir toprak ve tarım alımı taahhüdü verir.

    İzlenecek: Ortak açıklamada 10 Kasım tarihine ve nadir toprak lisanslarına atıf

  3. 3
    Tayvan paketi yüzünden gerginlik%15

    Tayvan paketi konusunda uzlaşı çıkmaz, Kongre baskısı artar ve ateşkes görüşmeleri kasım öncesi tıkanır.

    İzlenecek: 14 milyar $'lık paket için Dışişleri Bakanlığı'nın Kongre'ye bildirim yapıp yapmadığı

Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.

Piyasa tepkisi

Etkilenen göstergeler

  • Tarife ateşkesinin bitişi▼ 10 Kasım
  • Askıdaki Tayvan paketi▼ 14 milyar $
  • Yuan / dolar▲ izleniyor

Tarihsel bağlam

USD/CNY, son 6 ay

6,67366,73916,80466,87016,935626.0306.0511.0616.0721.0828.0924 Eylül 2026 — Xi 11 yıl sonra ilk ABD devlet ziyaretinde Washington'a indi; zirve arifesinde Greer 10 Kasım'da biten tarife ateşkesinin bu hafta uzatılmasını beklemiyor1
  1. 124.09 · Xi 11 yıl sonra ilk ABD devlet ziyaretinde Washington'a indi; zirve arifesinde Greer 10 Kasım'da biten tarife ateşkesinin bu hafta uzatılmasını beklemiyor

Kaynaklar

  1. PBS News — Xi, Washington'a devlet ziyaretine nadir bir pist karşılamasıyla başladı
  2. Seoul Economic Daily — Xi ABD'ye vardı, Trump ve Melania onu hava üssünde karşıladı
  3. Seoul Economic Daily — Tarife ateşkesi görüşmeleri tıkanırken B-2 geçişi Xi ziyaretini işaretliyor
  4. NBC News — Trump-Xi zirvesi: liderler Tayvan, ticaret ve YZ gerginlikleri ortasında görüşüyor
  5. WTOP (AP) — Tayvan, Xi ve Trump görüşürken ABD silah satışlarının süreceğini umuyor
  6. Taipei Times — Xi'nin ABD'ye silah satışları konusunda baskı yapması bekleniyor