Körfez'den bakınca Hürmüz'ü aşmanın yolu eski boru hatlarını yeniden canlandırmak

Özet

Gulf Research Center'ın kıdemli enerji danışmanı Naji Abi-Aad, 29 Eylül 2026'da yayımlanan yorumunda Şubat 2026'da başlayan Körfez çatışmasının bölge için asıl dersini çıkarıyor. Yazara göre ihraç edilemeyen petrolü üretmenin değeri yok; Hürmüz fiilen felç olunca bölgeden çıkan ham petrol günde yaklaşık 20 milyon varilden bunun küçük bir kesrine indi. Kriz boyunca Suudi Arabistan ihracatını Hürmüz'e uğramadan neredeyse tamamen sürdüren tek üretici oldu. Irak ve BAE ihracatlarının yalnızca bir kısmını boğaz dışına kaydırabildi, Kuveyt ile Katar ise tamamen boğaza bağımlı kaldı. Abi-Aad, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in Eylül başında Hürmüz'ün 2 yıl içinde değersizleşeceği öngörüsünü gerçekçi bulmuyor; sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) için önümüzdeki birkaç yılda somut bir alternatif rota olmadığını yazıyor.

Yazarın önerisi iki ayaklı: onlarca yıl önce kurulup bugün atıl duran boru hatlarını onarıp devreye almak ve boğazı aşan yeni hatlara yatırım yapmak. Bu işte Körfez İşbirliği Konseyi'nin (KİK, altı Arap Körfez monarşisinin örgütü) maliyet paylaşımı, pompalama hakkı ve transit ücretlerini eşgüdümlemesini istiyor. Depolama tarafında hem üretici ülkelerde hem büyük tüketici ülkelerde petrol ve gaz stoklarının büyütülmesini öneriyor. Dayanıklılık örneği olarak Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı Boru Hattı'nda insansız hava aracı saldırısıyla vurulan 3 pompa istasyonunu 10 günden kısa sürede onarmasını gösteriyor. Abi-Aad, yeraltına gömülü ve paralel hatlar, yapay zekâ destekli sızıntı algılayıcıları ve hazır yedek parça stokları ile hattın kaynak, transit ve alıcı ülkelerin hepsine çıkar sağlamasını şart koşuyor.