Pretoria'dan bakınca Arktik rotası Afrika limanlarını ticaretin dışında bırakabilir

Özet

ISS Pretoria'dan iklim riski araştırmacısı Dhesigen Naidoo ve ulusötesi tehditler araştırmacısı Denys Reva, 2 Ekim 2026'da yayımlanan yazılarında Kuzey Deniz Rotası'nın (Rusya'nın Arktik kıyısı boyunca Asya'yı Avrupa'ya bağlayan rota) Afrika'ya etkisini soruyor. Yazarlara göre ısınma bu rotayı ticari olarak kullanılabilir kılıyor; rota Süveyş ve Ümit Burnu güzergâhlarından yaklaşık %40 daha kısa. Geleneksel seferler 40 günü aşabiliyor, Ümit Burnu'na sapmak ise yolculuğa 14 gün ekliyor. Kızıldeniz kesintileri öncesinde küresel deniz ticaretinin %15'i, konteyner ticaretinin %30'u Süveyş'ten geçiyordu. Kasım 2023 ile Ocak 2026 arasında Malakka ve Bab-ül Mendeb gibi boğazlarda 120 saldırı yaşandı, sigorta maliyeti bazı durumlarda 10 katına çıktı.

Yazarlar 3 sınır çiziyor: rota yıl boyu ticari kullanım için henüz uygun değil, ısınma Arktik'te daha sert deniz ve siklon riski getiriyor, rota Rusya'nın altyapısına ve buzkıran kapasitesine bağlı. Böylece Orta Doğu riski yerini Rusya'ya bağımlılığa bırakabilir. Çin ise tek rotaya yaslanmıyor; Xi Jinping Eylül'de Mısır'la Süveyş Kanalı Ekonomi Bölgesi'ne Çin yatırımını genişleten anlaşmalar imzaladı. Afrika'da en büyük risk Mısır'ın Süveyş gelirinde. Ümit Burnu trafiği Namibya ve Mauritius'a yakıt ikmali talebi getirdi, ama gemilerin çoğu Afrika limanlarına uğramadan geçti. Yazarlar 2 öneri yapıyor: liman yatırımını iç lojistik ağlarına bağlamak ve Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Bölgesi ile Gündem 2063 hedefleri altında proaktif bir deniz yönetişimi kurmak.