İçeriğe geç
Havadan Singapur Boğazı ve Pasir Panjang konteyner terminali

III Kinetik Çatışmalar ve SavunmaAsya-Pasifik

Şanghay enstitüsüne göre dörtlü koordinasyon merkezi Manila'yı ön cepheye itiyor

Singapur Boğazı ve Pasir Panjang Liman Terminali (2016)Fotoğraf: Bob Tan / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · boyutlandırıldı · Kaynak
Kurum
Şanghay Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü (SIIS) — Global Times
Yazar
Li Kaisheng
Ülke · dil
Çin · İngilizce
Bağ
Devlete bağlı düşünce kuruluşu

Özet

SIIS başkan yardımcısı Li Kaisheng, devlet yayın organı Global Times'ta 12 Kasım'da çıkan yazısında Filipinler'de kurulan yeni bir askeri mekanizmayı eleştiriyor. ABD, Japonya, Avustralya ve Filipinler savunma bakanları, Filipinler'in ev sahipliğindeki ASEAN Savunma Bakanları Toplantısı-Artı'nın kenarında Birleşik Koordinasyon Merkezi kurmayı kararlaştırdı. Merkezin amacı 4 ülkenin savunma yatırımlarını Filipin takımadalarının savunmasına göre eşgüdümlemek. Manila mekanizmanın şimdiden çalıştığını söylüyor.

Li'nin tezi, 3 dış gücün Çin'le doğrudan çatışma istemediği için Filipinler'i öne sürdüğü. Ona göre ABD Çin'i çevresinden zayıflatmak, Japonya Doğu Çin Denizi'ndeki baskıyı hafifletmek, Avustralya da Pekin'in Güney Pasifik bağlarını engellemek istiyor. Yazara göre bir çatışmada 3 ülke silah verir, bedeli Filipinler öder. Li, ASEAN'da en az 3 başka egemenlik anlaşmazlığı bulunduğunu ama yalnızca Manila'nın bunu Çin ilişkisinin tamamına yaydığını savunuyor.

Yazar Manila'nın tutumunu iç siyasete de bağlıyor. Ona göre Marcos yönetimi düşük onay oranlarıyla 2028 seçimine hazırlanırken egemenlik konusundaki sert çizgiyi başarı diye sunuyor. Li, ABD'nin sömürge döneminden kalan aile siyaseti üzerinden Manila'da nüfuz taşıdığını da iddia ediyor. Yazının önerisi 3 başlıkta toplanıyor: yönetişim, güvenilir enerji arzı ve altyapı için dış yatırım.

Kör nokta

Yazı Filipinler'in kendi güvenlik kaygısını yalnızca iç siyaset ve dış kışkırtma olarak okuyor. Manila'nın 2016 tahkim kararına ve sahadaki deniz olaylarına dayanan gerekçesini hiç anmıyor. Marcos'un onay oranına dair 1 rakam bile vermiyor. Aile siyaseti üzerinden ABD nüfuzu iddiası kanıtsız. Devlet yayın organında çıktığı için Pekin'in resmî çizgisine yakın okunmalı.

Talay değerlendirmesi

Sonuç

Devlet yayın organındaki bu okuma, Pekin'in yeni dörtlü merkezi bir ittifak sıçraması olarak gördüğünü ve baskıyı ortakları değil Manila'yı hedef alarak kuracağını gösteriyor. 2028 seçimine yapılan vurgu, Çin'in Filipinler iç siyasetini tartışmaya açacağına işaret ediyor. En olası yol, Güney Çin Denizi'nde gri bölge temaslarının sürmesi ve merkezin işletme takviminin Pekin'in yanıtını belirlemesi.

Olası etkiler

  • Güney Çin Denizi güvenliğiOlumsuzOrta vade

    4 ülkenin savunma yatırımını tek merkezde eşgüdümlemesi, Çin'in Filipin ikmal seferlerine yönelik gri bölge baskısını artırma ihtimalini büyütür.

  • Deniz ticareti ve sigortaBelirsizOrta vade

    Merkezin 4 ülkeyi tek çatıda toplaması tek başına savaş riski primini eşiğe taşımaz; kısıt, temaslar ticari gemilere sıçrarsa doğar.

  • ASEAN dengesiBelirsizUzun vade

    Li'nin 3 başka egemenlik anlaşmazlığını öne çıkarması, Pekin'in Manila'yı ASEAN içinde yalnız bırakmaya çalışacağını gösteriyor.

İhtimaller

  1. 1
    Retorik ve gri bölge baskısı%60

    Pekin merkezi diplomatik olarak hedef alır, ikmal seferlerine baskıyı sürdürür ama doğrudan askeri tırmanmaya gitmez.

    İzlenecek: Filipin ikmal seferlerine Çin sahil güvenlik müdahalelerinin sayısı ile Çin Dışişleri açıklamaları

  2. 2
    Ekonomik baskı devreye girer%25

    Çin, Filipin tarım ihracatına ya da turizmine yönelik kısıtlarla Manila'ya maliyet yükler.

    İzlenecek: Çin gümrüğünün Filipin muz ve tropik meyve ithalatına yeni denetim ya da kısıt getirmesi

  3. 3
    Deniz olayı tırmanır%15

    Bir çarpışma ya da yaralanmalı olay ABD–Filipinler Karşılıklı Savunma Antlaşması tartışmasını başlatır.

    İzlenecek: Güney Çin Denizi'nde yaralanma ya da gemi hasarı içeren bir Çin–Filipinler olayı

Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.

Orijinal yayın: globaltimes.cn · 12 Kasım 2026

Bu sayfa kurumun görüşünü özetler ve Talay Insight'ın görüşünü yansıtmaz. Doğrudan alıntı yapılmamıştır.