
III Kinetik Çatışmalar ve SavunmaAsya-Pasifik
Şanghay enstitüsüne göre dörtlü koordinasyon merkezi Manila'yı ön cepheye itiyor
- Kurum
- Şanghay Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü (SIIS) — Global Times
- Yazar
- Li Kaisheng
- Ülke · dil
- Çin · İngilizce
- Bağ
- Devlete bağlı düşünce kuruluşu
Özet
SIIS başkan yardımcısı Li Kaisheng, devlet yayın organı Global Times'ta 12 Kasım'da çıkan yazısında Filipinler'de kurulan yeni bir askeri mekanizmayı eleştiriyor. ABD, Japonya, Avustralya ve Filipinler savunma bakanları, Filipinler'in ev sahipliğindeki ASEAN Savunma Bakanları Toplantısı-Artı'nın kenarında Birleşik Koordinasyon Merkezi kurmayı kararlaştırdı. Merkezin amacı 4 ülkenin savunma yatırımlarını Filipin takımadalarının savunmasına göre eşgüdümlemek. Manila mekanizmanın şimdiden çalıştığını söylüyor.
Li'nin tezi, 3 dış gücün Çin'le doğrudan çatışma istemediği için Filipinler'i öne sürdüğü. Ona göre ABD Çin'i çevresinden zayıflatmak, Japonya Doğu Çin Denizi'ndeki baskıyı hafifletmek, Avustralya da Pekin'in Güney Pasifik bağlarını engellemek istiyor. Yazara göre bir çatışmada 3 ülke silah verir, bedeli Filipinler öder. Li, ASEAN'da en az 3 başka egemenlik anlaşmazlığı bulunduğunu ama yalnızca Manila'nın bunu Çin ilişkisinin tamamına yaydığını savunuyor.
Yazar Manila'nın tutumunu iç siyasete de bağlıyor. Ona göre Marcos yönetimi düşük onay oranlarıyla 2028 seçimine hazırlanırken egemenlik konusundaki sert çizgiyi başarı diye sunuyor. Li, ABD'nin sömürge döneminden kalan aile siyaseti üzerinden Manila'da nüfuz taşıdığını da iddia ediyor. Yazının önerisi 3 başlıkta toplanıyor: yönetişim, güvenilir enerji arzı ve altyapı için dış yatırım.
Kör nokta
Yazı Filipinler'in kendi güvenlik kaygısını yalnızca iç siyaset ve dış kışkırtma olarak okuyor. Manila'nın 2016 tahkim kararına ve sahadaki deniz olaylarına dayanan gerekçesini hiç anmıyor. Marcos'un onay oranına dair 1 rakam bile vermiyor. Aile siyaseti üzerinden ABD nüfuzu iddiası kanıtsız. Devlet yayın organında çıktığı için Pekin'in resmî çizgisine yakın okunmalı.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Devlet yayın organındaki bu okuma, Pekin'in yeni dörtlü merkezi bir ittifak sıçraması olarak gördüğünü ve baskıyı ortakları değil Manila'yı hedef alarak kuracağını gösteriyor. 2028 seçimine yapılan vurgu, Çin'in Filipinler iç siyasetini tartışmaya açacağına işaret ediyor. En olası yol, Güney Çin Denizi'nde gri bölge temaslarının sürmesi ve merkezin işletme takviminin Pekin'in yanıtını belirlemesi.
Olası etkiler
- Güney Çin Denizi güvenliğiOlumsuzOrta vade
4 ülkenin savunma yatırımını tek merkezde eşgüdümlemesi, Çin'in Filipin ikmal seferlerine yönelik gri bölge baskısını artırma ihtimalini büyütür.
- Deniz ticareti ve sigortaBelirsizOrta vade
Merkezin 4 ülkeyi tek çatıda toplaması tek başına savaş riski primini eşiğe taşımaz; kısıt, temaslar ticari gemilere sıçrarsa doğar.
- ASEAN dengesiBelirsizUzun vade
Li'nin 3 başka egemenlik anlaşmazlığını öne çıkarması, Pekin'in Manila'yı ASEAN içinde yalnız bırakmaya çalışacağını gösteriyor.
İhtimaller
- 1Retorik ve gri bölge baskısı%60
Pekin merkezi diplomatik olarak hedef alır, ikmal seferlerine baskıyı sürdürür ama doğrudan askeri tırmanmaya gitmez.
İzlenecek: Filipin ikmal seferlerine Çin sahil güvenlik müdahalelerinin sayısı ile Çin Dışişleri açıklamaları
- 2Ekonomik baskı devreye girer%25
Çin, Filipin tarım ihracatına ya da turizmine yönelik kısıtlarla Manila'ya maliyet yükler.
İzlenecek: Çin gümrüğünün Filipin muz ve tropik meyve ithalatına yeni denetim ya da kısıt getirmesi
- 3Deniz olayı tırmanır%15
Bir çarpışma ya da yaralanmalı olay ABD–Filipinler Karşılıklı Savunma Antlaşması tartışmasını başlatır.
İzlenecek: Güney Çin Denizi'nde yaralanma ya da gemi hasarı içeren bir Çin–Filipinler olayı
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Orijinal yayın: globaltimes.cn · 12 Kasım 2026
Bu sayfa kurumun görüşünü özetler ve Talay Insight'ın görüşünü yansıtmaz. Doğrudan alıntı yapılmamıştır.