Moskova silah kontrolünü Pekin'le ortak füze bildirimi üzerinden yeniden kurmak istiyor

Özet

Valdai Kulübü'nde 28 Eylül 2026'da yayımlanan yazısında Rusya Bilimler Akademisi'ne bağlı IMEMO'nun askeri ekonomi bölümünden araştırmacı Dmitry Stefanovich, Rusya, Çin ve ABD'den oluşan üçlünün küresel istikrarı belirlediğini savunuyor. Yazı, Valdai ile Doğu Çin Normal Üniversitesi'nin 27 Eylül'de düzenlediği Rus–Çin konferansının ardından kaleme alınmış. Yazara göre silah kontrolü anlaşmaları olmadığında devletler en kötü senaryoya göre planlama yapıyor ve bu da silahlanma yarışını hızlandırıyor. Xi Jinping'in ABD ziyareti, iki taraflı pazarlığın bile zor olduğunu gösterdi; Beyaz Saray'ın açıklamasında Rusya bir 'endişe' olarak anıldı ve üçlü silah kontrolüne ilgi dile getirildi.

Stefanovich iki somut öneri yapıyor. Birincisi, Çin'in yakın zamanda denizaltından atılan balistik füze denemesi öncesinde ABD'ye tek taraflı ve iyi niyet jesti olarak yaptığı bildirimin Cenevre'deki Silahsızlanma Konferansı'nda ABD ve müttefiklerinden olumsuz tepki gördüğünü hatırlatıyor. Buradan hareketle Rusya ile Çin'in füze fırlatma bildirimleri için iki ya da çok taraflı bir çerçeve kurmasını, bunun Kuzey Kore'yi ve ŞİÖ ile BRICS gibi yapıları da kapsayabileceğini öneriyor. İkincisi, ABD'de uzaya silah yerleştirme tartışmaları nedeniyle iki ülkenin uzayda silahlanmayı önleme antlaşması girişimini güncellemesini istiyor. Yazar, ABD'nin nükleer cephaneliğini büyütme ve bölgesel nükleer kuvvet geliştirme niyetinin iki başkenti birlikte kaygılandırdığını, uzman topluluklarının da bu konuda eşgüdüm kurması gerektiğini yazıyor.