Avrupa tercihi otomobilde Berlin'in Çin'deki satışlarına takılıyor

Sahne Paris'te, takvim Brüksel'de

Macron 12 Ekim'de cumhurbaşkanı olarak son kez Paris Otomobil Fuarı'nı açıyor ve gündemi "Made in Europe" başlığıyla kurdu. Euronews'in 11 Ekim haberine göre Élysée, AB teşviklerinin bataryadan yedek parçaya kadar bütün değer zincirinde 27 üyede üretilen araçlara gitmesini istiyor. Paris'in gerekçesi kapasite farkı: Çin'in araç ihracat kapasitesi 55 milyon, Avrupa'nınki 12 milyon. Paris kaliteli Çin yatırımına kapıyı kapatmıyor, ama yalnızca son montajın 27 üyeden birinde yapıldığı fabrikaları istemiyor.

Manşet korumacılık diyor, takvim başka bir şey söylüyor: Skadden'in özetine göre Komisyon Endüstriyel Hızlandırıcı Yasası önerisini 4 Mart 2026'da sundu. Öneri, kamu alımı ve teşvikle desteklenen elektrikli araçlarda 4 şart koyuyor. Araç AB'de monte edilecek ve batarya hariç bileşen değerinin en az %70'i AB menşeli olacak; bataryada en az 3 ana bileşen AB'den gelecek, hücre de AB'de üretilecek. Metin Parlamento ve Konsey'de değişebilir; aynı değerlendirmeye göre kabulü 2027 ortası ile sonundan önce beklenmiyor.

Önerinin 2. ayağı yatırım filtresi: batarya, elektrikli araç, güneş paneli ve kritik hammaddede 100 milyon euroyu aşan yatırımlar, küresel kapasitenin %40'ından fazlasını elinde tutan ülkelerin yatırımcıları için önceden bildirime tabi. Onay için 6 koşuldan en az 4'ü aranıyor; bunlar arasında %49 yabancı sahiplik tavanı ve %50 AB işgücü şartı var. Pratikte bu 2 eşik Çinli yatırımcıyı hedefliyor.

Fransa'nın açığı üretimde

Paris'in ısrarı kendi rakamlarından geliyor: Insee verisine göre Fransa'da 2025'te 331.000 yeni elektrikli otomobil tescil edildi, Fransız fabrikaları 216.000 adet üretti. Fransa'da satın alınan yeni elektrikli araçların yalnızca %26'sı ülkede üretilmiş; Fransız yapımı her 10 elektrikli aracın 6'sı ise ihraç ediliyor. %74'lük ithal pay, talep teşvikinin büyük ölçüde dışarı sızdığını ve Avrupa tercihinin bu sızıntıyı kapatmak için istendiğini gösteriyor.

Hedef ile gerçek arasındaki mesafe de büyük: IndexBox'a göre hükümet 2030'da yılda 2 milyon elektrikli araç üretmeyi hedefliyor; 2025'teki 216.000'lik üretim bunun yaklaşık %11'i. Sektör Fransa'da 400.000 doğrudan istihdam taşıyor; Kuzey Fransa'da 4 batarya fabrikası açıldı. 400.000 kişilik istihdam, Paris için Avrupa tercihini sanayi politikasından çok istihdam savunmasına çeviriyor.

Berlin'in kısıtı Çin pazarında

Kararı Paris değil Berlin veriyor ve Berlin'in hesabı Çin satışlarında: MarketScreener'ın aktardığı Reuters haberine göre Volkswagen 2025'te dünya genelinde 8,98 milyon araç teslim etti, bunun 2,69 milyonu Çin'deydi; bizim hesabımızla payı yaklaşık %30. Euronews'in 11 Ekim haberine göre Almanya Fransa'dan çok daha fazla araç ihraç ettiği için Çin'in misillemesinden çekiniyor; Élysée de 2 ülkenin çıkarlarının tümüyle aynı olamayacağını kabul ediyor.

Kısıt hızla değişiyor; AP'nin 11 Temmuz haberine göre Volkswagen, Mercedes-Benz, BMW ve Porsche'nin Çin satışları 2026'nın ikinci çeyreğinde %30–41 düştü; Volkswagen'in Çin teslimatı %36,6 azalarak 424.300'e indi. Çin'in iç binek araç satışı ilk yarıda %24 geriledi ve AlixPartners 2026 için yaklaşık %10'luk bir daralma bekliyor. Talay okuması: 4 Alman markası Çin'de pay kaybettikçe Pekin'in misilleme kozunun Berlin üzerindeki ağırlığı azalıyor; Avrupa tercihinin Almanya için maliyeti zamanla düşüyor.

Pazarlık bu yüzden 2 yönlü açık: Euronews'in aktardığı Handelsblatt haberine göre Paris ile Berlin, Komisyon'un 2035 için önerdiği %90'lık CO2 indirimini 2021'e göre %80'e yumuşatma karşılığında daha sert Avrupa kurallarında anlaştı. Élysée 11 Ekim'de anlaşma olmadığını, görüşmelerin sürdüğünü söyledi; takasın varlığı doğrulanamadı.

Pekin'in elindeki karşı kozlar

Çin'in tepkisi önceden yazıldı: Çin Ticaret Bakanlığı 29 Eylül'de, Almanya ve Fransa'nın hazırladığı bildirilen ABD'nin 301. maddesine benzer bir ticaret aracı taslağına karşı kararlı yanıt vereceğini açıkladı. Çin devlet medyası Global Times'a göre Pekin'in elinde 3 araç var: ayrımcılık karşıtı soruşturma, tedarik zinciri güvenlik incelemesi ve yabancı sübvansiyon incelemesi.

8–9 Ekim'de Pekin'de çıkan 16 maddelik anlayış gerilimi şimdilik yumuşattı. Çin nadir toprak ve kalıcı mıknatıs lisanslarını AB'ye yeşil kanalla hızlandırmayı kabul etti; AB ise 27 üyeyle birlikte çift kullanımlı ürün lisanslarında Çin'e öncelik verecek. EU Alive'a göre Çin'in AB'ye hibrit ihracatı Temmuz 2026'da ayda yaklaşık 50.000'e çıkmıştı ve yarıya indirme sözü bugünkü hacme değil öngörülen büyümeye göre ölçülüyor. AB'nin Çin'le ticaret açığı 2025'te yaklaşık 360 milyar euro; kaldıraç bu açıkta, ama nadir toprak bağımlılığı Pekin'e de koz veriyor.

Türkiye ucu ve sırada ne var

İncelediğimiz 5 kaynakta, önerideki %70'lik AB içeriği hesabının gümrük birliği ortağı Türkiye'deki üretimi sayıp saymadığı yer almıyor; bu nokta doğrulanamadı. Türkiye'nin AB'ye araç ve parça ihracatı için bu tanım, %70 eşiğine sayılıp sayılmama üzerinden teşvikli kamu alımı pazarına erişimi belirleyecek; tanım netleşene kadar risk, Türk tedarikçilerin kural yürürlüğe girdiğinde AB dışı sayılması.

Yakın takvim 3 tarih taşıyor. 13–18 Ekim'de fuar halka açık, 15–16 Ekim'de AB liderleri Pekin anlayışını ve Merz ile Macron'un istediği daha sert ticaret aracını görüşecek, Konsey ve Parlamento ise yasanın müzakere pozisyonlarını belirleyecek. Talay okuması: en olası yol (%55) zirvenin Pekin anlayışını onaylayıp bağlayıcı kuralı 2027'ye bırakması. Paris–Berlin takasının açıkça ilan edilmesi (%30) Avrupa tercihini bağlayıcı yöne taşır; Çin'in zirveden önce karşı adım atması (%15) Berlin'i geri çeker. Okumamızı çürütecek gelişme: 15–16 Ekim bildirgesinde içerik şartına somut bir tarih ve oranla destek verilmesi.