Çin'e çip satışında son sözü artık Pekin söylüyor

Kapının anahtarı el değiştirdi

Çin'e yapay zekâ çipi akışını 2022'den bu yana Washington'daki ihracat kontrolleri belirledi. 2026'da bu denklem tersine döndü. The Next Web'in 14 Mayıs haberine göre ABD Ticaret Bakanlığı Alibaba, Tencent, ByteDance ve JD.com dahil yaklaşık 10 şirkete her biri 75.000 adede kadar H200 alma izni verdi. Teorik toplam yaklaşık 750.000 çipti. Ancak aynı habere göre Pekin, şirketlerine H200 siparişlerini durdurmalarını söyledi ve tek bir çip sevk edilmedi.

TrendForce'un 9 Temmuz haberine göre Çinli şirketler yılın başında 400.000'in üzerinde H200 talep etmişti. Pekin'in vermeye hazırlandığı toplam izin ise 200.000'in altındaydı; yani talebin yarısından azı. Aynı habere göre Pekin, H200'ü yalnızca model eğitimine ayırdı ve çıkarım işlerinde, yani eğitilmiş modelin kullanıcıya yanıt ürettiği aşamada, Huawei gibi yerli işlemcileri şart koştu. Karar artık yalnızca Washington'da değil, iki başkentte birden veriliyor.

RTX Pro 5500 neden farklı

Implicator'ın 27 Eylül özetine göre Çin Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı (MIIT), ByteDance ve Alibaba'ya RTX Pro 5500 alımlarını onaylama niyetini bildirdi. The Coin Republic'e göre bakanlık şirketlerden kaç adet alacaklarını ve çipi hangi işte kullanacaklarını raporlamalarını istedi. RTX Pro 5500, eylülde piyasaya çıkan ve 84 GB bellek taşıyan bir Blackwell iş istasyonu kartı. Implicator'a göre Nvidia, Aralık 2026'dan itibaren Çin'e çeyrekte yaklaşık 500.000 kart göndermeyi planlıyor.

Pekin 1 yıl önce benzer bir karta kapıyı kapatmıştı. Implicator'a göre Çin Siber Uzay İdaresi Eylül 2025'te büyük şirketlere RTX Pro 6000D testlerini durdurmalarını söyledi. Bu kez seçici davranıyor: adet ve kullanım amacını kendisi soruyor, onayı kendisi veriyor. Washington ise 28 Eylül itibarıyla bu kartın Çin'e gidip gidemeyeceğini açıklamadı. Nvidia'nın bir sözcüsü, Implicator'a göre, ABD kontrollerini yaklaşık 5 yıl önceki oyun ürünlerini bile kapsayan eskimiş kurallar olarak nitelendirdi.

Nvidia'nın tahmininde Çin yok

The Coin Republic'e göre Nvidia, 108 milyar $ (±%2) olan üçüncü çeyrek tahminine Çin'deki veri merkezi hesaplama gelirini hiç katmadı. Şirketin ikinci çeyrek veri merkezi geliri 89 milyar $ oldu; Çin ve Hong Kong müşterilerinden toplam gelir 7,88 milyar $'da kaldı. Şirket H200 stokları için 400 milyon $ karşılık ayırdı. Roll Call'un 23 Eylül haberine göre H200'ün Çin satışları ikinci çeyrek veri merkezi gelirinin %1'inden azını oluşturdu.

Bu nedenle RTX Pro 5500 onayı gelirse Nvidia için mevcut tahminin üzerine yeni bir kalem olur. Çeyrekte 500.000 kart hedefi gerçekleşirse, bu hacim ABD'nin H200 için verdiği toplam iznin üçte ikisine yaklaşır. Ancak ByteDance'in 1 milyon adetlik siparişi tek bir yayına dayanıyor ve doğrulanamadı.

Washington'daki fren

Kongre ters yönde ilerliyor. Roll Call'a göre 2027 savunma yasasının değişiklik paketinde 3 çip tasarısı var: çiplerde konum takibi, müttefik ekipman kontrollerinin eşgüdümü ve en güçlü YZ çiplerine 18 aylık satış yasağının yasalaşması. Tasarılar Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nden 42-0, 36-8 ve 42-2 oyla geçti. Blackwell tabanlı bir kartın Çin'e büyük hacimde gitmesi, bu tasarılar için yeni bir gerekçe üretir.

Takvim de sıkışık. NBC News'e göre Hazine Bakanı Bessent, tarife ateşkesinin 10 Kasım yerine 10 Ocak 2027'ye uzatıldığını ve bu tarihe kadar daha büyük bir paketin konuşulabileceğini söyledi. Çip erişiminin bu pakete bağlanması, iki tarafa da ek pazarlık gücü verir.

Aynı gün ters yönde bir hamle

Ön uçtaki çiplerde kapı Pekin'e geçerken olgun süreçlerde sermaye Çin dışına kayıyor. TechNode Global'e göre Tayvanlı VIS ile Hollandalı NXP'nin ortaklığı VSMC, 28 Eylül'de Singapur'da 7,8 milyar $'lık fabrikasını açtı. Tesis TSMC'den lisanslı 130–40 nm süreçlerde 2029'da ayda yaklaşık 44.000 plaka üretecek. Nikkei Asia'ya göre ilk fabrikanın kapasitesi açılışta tümüyle satıldı. İki gelişme birlikte okununca tablo netleşiyor: alıcılar olgun çiplerde tedarik coğrafyasını çeşitlendirmek için para ödüyor, en ileri çiplerde ise erişimi iki başkentin izin rejimi belirliyor.

Ne izlenmeli

Önümüzdeki 30 gün için üç işaret var. Birincisi, MIIT'in ya da Nvidia'nın RTX Pro 5500 için adet içeren resmi bir onay açıklayıp açıklamadığı. İkincisi, ABD Ticaret Bakanlığı'nın karta lisans şartı getirip getirmediği ve savunma yasasındaki 3 tasarının oylamaya gelip gelmediği. Üçüncüsü, Çin'in yerli çip üreticilerini çıkarım işlerinde koruyan kuralı RTX Pro 5500'e de uygulayıp uygulamadığı. Yuan 28 Eylül'de 6,7099'da; 6,90'ın üzerine çıkması ateşkes gerginliğinin fiyata girdiğini gösterir.